Konkurs na opracowanie koncepcji architektonicznej rewitalizacji Bulwaru Xawerego Dunikowskiego we Wrocławiu
II nagroda

<<< powrót
  • APP Konarzewski
Skład zespołu:
  • Mgr inż. arch. Marek Konarzewski  
  • Mgr inż. Aleksandra Danielak  
  • Mgr inż. arch. Leszek Konarzewski.  
  • http://www.konarzewski.net/ 
1. IDEA.
Bulwar Xawerego Dunikowskiego jest jedną z najważniejszych publicznych przestrzeni Wrocławia.
Koncepcja rewitalizacji ma za zadanie poprawę jego wizerunku poprzez: zapewnienie pełnej dostępności dla mieszkańców, stworzenie przyjaznej przestrzeni dla wrocławian jak i dla ruchu turystycznego, utworzenie zejść do rzeki – bliski kontakt z wodą, utworzenie przystani dla obiektów pływających turystyczno-wycieczkowych różnego typu jak i jednostek mniejszych indywidualnych, zapewnienie ciągu pieszego wzdłuż rzeki –ważne również ze względu na ruch turystyczny, wytworzenie placu – przestrzeni dla "spotkań ze sztuką", uporządkowanie oświetlenia, ujednolicenie posadzki.
Nam jako architektom, ale myślę, że również innym mieszkańcom Wrocławia szczególnie zależy na poprawie wizerunku tej jakże ważnej przestrzeni wzdłuż starego koryta Odry. Zakłada się odzwierciedlenie w posadzce przebiegu fortyfikacji w miejscach gdzie odtworzenie murów nie jest możliwe oraz wykonanie balustrady w formie i materiale nawiązującej do nich.
2. UKŁAD FUNKCJONALNY.
Cały obszar bulwaru Xawerego Dunikowskiego został potraktowany jako jednorodna całość, przy jednoczesnym wydzieleniu jednak stref o nieco innym przeznaczeniu. Każda z czterech stref posiada odmienny charakter, a elementami, które je łączą są zastosowane materiały, urządzenia małej architektury i oświetlenia.

Strefa pierwsza posiada charakter najbardziej reprezentacyjny. Z racji bliskości centrum miasta, hali targowej, trasy ruchu pieszego Rynek-Ostrów Tumski, swoim charakterem i tworzonym klimatem ma zachęcać, wciągać przechodniów [turystów] w przestrzeń bulwaru. W strefie tej zaprojektowano 3 równoległe ciągi piesze. Dwa o posadzce granitowej utrzymane w szarej tonacji , jednobarwnej, przedzielone pasem na który składają się naprzemiennie sytuowane zieleńce i grupy fontann. Całość ma mieć charakter miejski i dostojny. Trzeci ciąg o nawierzchni żwirowej, znajdujący się najbliżej rzeki, ma charakter bardziej spacerowy-obserwacyjny, kontemplacyjny.
Wzdłuż wszystkich ciągów umieszczono siedziska. Na ciągu wzdłuż rzeki siedziska są zwrócone w jej kierunku, co ma ułatwić jej obserwację. We wschodniej części strefy pierwszej zlokalizowano również poprzecznie umieszczone w stosunku do ciągów pieszych, otoczone zielenią zakola z siedziskami o kameralnym charakterze.

Strefa druga rozwiązana amfiteatralnie, składa się z ciągu schodów obniżających posadzkę bulwaru do poziomu rzeki oraz z obszaru poprzedzającego, poprzecinanego wyspami zieleni.
Schody– szerokie zejście do poziomu Odry, zaprasza przechodnia – turystę do zejścia w dół i "spotkania się" z rzeką. Na schodach tych umieszczono liczne siedziska drewniane i kamienne – umożliwiają dłuższy odpoczynek, relaks, kontemplację, podziwianie panoramy Ostrowa Tumskiego.
Schody rozwiązano w taki sposób, że dolny ciąg pieszy ze strefy pierwszej przechodzi wzdłuż krawędzi górnej schodów i prowadzi w strefę trzecią, natomiast ciąg środkowy bezpośrednio prowadzi na schody. Poniżej schodów, wzdłuż wody, zlokalizowano szerokie nabrzeże, a w jego części przystań dla małych, indywidualnych jednostek pływających. Amfiteatr schodów przechodzi w kierunku południowym w szeroki obszar o funkcji edukacyjnej, z pomnikiem - miejscem spotkania z historią, spotkania ze sztuką , pełni również funkcję rekreacyjną. Geometrię tej przestrzeni tworzą linie przecinające się pod kątem zbliżonym do prostego. Linie te w posadzce stanowią pasy bazaltowej kostki kamiennej, natomiast wypełnienie pomiędzy liniami tworzą płyty granitowe w tonacji szarości lub obszary trawnika. Obszar ten ze względu na lokalizację (od południa ASP – szkoła sztuki, od północy zaś bulwar – miejsce intensywnie odwiedzane zarówno przez turystów jak i mieszkańców) stanowi doskonałe miejsce spotkań zwykłych mieszkańców, studentów Akademii i innych użytkowników przestrzeni miejskiej. Ma to zresztą miejsce już obecnie, trzeba tylko ten potencjał wykorzystać, a zadaniem zaprojektowanej przestrzeni byłoby tą sytuację ułatwić. Zapewnia się możliwość organizowania wystaw czasowych wzdłuż ciągów pieszych, a na każdej z zielonych wysp miejsce na rzeźbę (celem prezentacji np. prac studentów ASP). W część północno-zachodniej obszaru wytworzono prostokątny plac. Przy jego krawędzi przewidziano miejsce do ustawienia parterowego modułu z funkcją usługowo-gastronomiczną. W centralnej części placu przewidziano zespół fontann wyrastających z posadzki. Byłyby to fontanny typu kąpielowego. Na powierzchni placu istnieje możliwość w sezonie letnim ustawiania stolików wraz z siedziskami dla celów gastronomicznych. Meble te mogą być chowane na noc w module gastronomicznym. W części centralnej obszaru proponuje się podwyższenie terenu pokrywające się z istniejącym obecnie wzniesieniem. Górna powierzchnia wzniesienia pokryta trawnikiem. W jego środkowej części miejsce lokalizacji pomnika. Na całym obszarze strefy drugiej zaprojektowano liczne miejsca do siedzenia.

Strefa trzecia posiada charakter głównie komunikacyjny. Jest ona łączni-kiem pomiędzy strefami drugą i czwartą. Pojedynczy ciąg pieszy w zachodniej część strefy przechodzi w podwójny w części wschodniej, zgodnie ze stanem istniejącym. W części wschodniej przewidziano również zespoły siedzisk.

Strefa czwarta posiada charakter najbardziej reprezentacyjny ze względu na lokalizację, a także funkcję jaką ma pełnić. Rytm podziałów posadzki ma charakter klasyczny, kontynuujący monumentalne założenie budynku Urzędu Wojewódzkiego. Ważnym elementem tej strefy są schody prowadzące do nabrzeża – przystani dla większych jednostek pływających. Są one utrzymane po formie łukowej równolegle do głównej linii posadzki. Wzdłuż elewacji budynku Urzędu Wojewódzkiego zaproponowano szpaler drzew o kulistej formie korony i niedużych wymiarach, aby całkowicie nie zasłonić budynku. W środkowej części strefy zdecydowano się pozostawić istniejący układ pionowego nabrzeża jako wartość historyczną. Przemawia za tym również dobry stan tworzącej go kamieniarki.
Strefa czwarta kończy się na granitowych schodach, będących częścią przyczółka Mostu Grunwaldzkiego.
3. POSADZKI.
Podstawowym materiałem wykorzystanym na posadzki na projektowanym obszarze jest granit, kamień o zwartej strukturze, trwały, odporny na warunki atmosferyczne, (w rozumieniu – ogólnej nazwie technicznej granit, mieszczą się granity, sjenity, dioryty, gabra).
W strefie I projektuje się posadzki z płyt granitowych w tonacji jasnoszarej przedzielone pasem z płyt granitowych w tonacji ciepłej, piaskowej. Wzdłuż rzeki i w części południowej nawierzchnia żwirowa, zagęszczona.
W strefie II posadzki z jasnoszarych płyt granitowych przedzielone 20 cm pasami z drobnej kostki bazaltowej. Okładzina schodów z płyt granitowych, ciemniejszych, szarych. Okładzina dolnej płyty nabrzeża oraz okładziny podestów i siedzisk "wtopionych w schody" wykonane z płyt granitowych w tonacji ciepłej, piaskowej.
Okładzina schodów podwyższenia terenu z płyt granitowych szarych.
W strefie III w części zachodniej posadzka z kostki granitowej szarej, poprzecinana pasami z drobnej kostki bazaltowej.
W części wschodniej strefy i na kładce muzealnej posadzka z szarych płyt granitowych poprzecinana pasami z drobnej, czarnej kostki bazaltowej.
W strefie IV zaprojektowano posadzki z płyt granitowych szarych i jasnoszarych (np. granit zimnicki i granit strzeliński) tworzące pola poprzedzielane pasami z drobnej kostki bazaltowej. Okładzina schodów z płyt granitowych szarych. Siedziska na poziomie ciągu pieszego wykonane z bloków granitowych jasnoszarych. Okładzina wysp zieleni w części dolnej wykonana z drobnej, czarnej kostki bazaltowej.
4. ELEMENTY MAŁEJ ARCHITEKTURY.
W strefie I fontanny wykonane w konstrukcji żelbetowej z okładziną z płyt granitowych w ciemnej tonacji. Komorę techniczną fontanny z urządzeniami, do których niezbędny jest dostęp (pompy, filtry, urządzenia uzdatniające) lokalizuje się pod posadzką obok każdej fontanny, z dostępem za pomocą włazu.
W miejscach wskazanych projektuje się balustradę ceglana z cegły klinkierowej, nawiązującej formą i charakterem do fortyfikacji niegdyś tu istniejących. Dla odzwierciedlenia śladu przebiegu fortyfikacji w posadzce stosuje się specjalną, drogową kostkę klinkierową.
Kwietniki, krawężniki oraz kamienne obramienie zespołów fontann wykonane z bloków granitowych jasnoszarych. Siedziska o konstrukcji stalowej z profili zamkniętych 50x50 mm. Stal ocynkowana i malowana proszkowo. Siedzisko i oparcie z drewna egzotycznego impregnowanego i olejowanego.
Lampy stalowe we wszystkich strefach z odbłyśnikiem, wykorzystujące światło pośrednie.
Kosze na śmieci we wszystkich strefach w konstrukcji stalowej ocynkowanej i malowanej proszkowo. Elementy drewniane koszy z drewna egzotycznego impregnowanego i olejowanego.
W strefie II na schodach zaprojektowano siedziska typu leżak wykonane w konstrukcji stalowej z profili zamkniętych 50x50 mm. Stal ocynkowana i malowana proszkowo. Oparcie wykonane z drewna egzotycznego impregnowanego i olejowanego.
Ciągi siedzisk w części górnej wykonane z bloków kamiennych. Elementy drewniane wykonane z listewek z drewna egzotycznego impregnowanego i olejowanego, montowanych do bloku kamiennego za pomocą łączników stalowych.
Balustrada podestów wtopionych w schody ze szkła bezpiecznego z podchwytem z drewna egzotycznego.
W strefie III siedziska jak w strefie I.
W strefie IV siedziska jak w strefie I. Drugi typ siedzisk to podesty wykonane z bloków kamiennych. Elementy drewniane wykonane z listewek z drewna egzotycznego impregnowanego i olejowanego, montowanych do bloku kamiennego za pomocą profili stalowych.
Balustrady stalowe wykonane z płaskowników, pochwyt z okrągłego profilu zamkniętego.
Balustrada ceglana z cegły klinkierowej sztucznie postarzonej w kolorystyce naturalnej o ciemnoczerwonym kolorze. Balustrada wzmocniona trzpieniami żelbetowymi.

Moduł usługowo-gastronomiczny.
Projektuje się moduł o wymiarach 5.00 x 4.90 m i wysokości 3.00 m. Powierzchnia użytkowa 19.3 m2. Konstrukcję modułu stanowią żebra o przekroju 10x20 cm z drewna klejonego, które stanowią jednocześnie element architektoniczny. Ściana przednia i tylnia modułu wykonana w ślusarce słupowo-ryglowej z wypełnieniem szklanym. W elewacji tylnej możliwość wypełnienia ciepłymi panelami, nieprzezroczystymi.

Kładka Muzealna.
Proponuje się pozostawienie bez zmian formy kładki. Należy oczyścić i poddać renowacji jej konstrukcję betonową. Projektuje się balustradę stalową o formie jak pozostałe balustrady stalowe na obszarze opracowania. W celu wydobycia jej wartości estetycznych i strukturalnych, poprawy estetyki, projektuje się iluminację kładki z boku i od spodu.
5. OŚWIETLENIE I ILUMINACJA.
Projektuje się oświetlenie całego terenu latarniami typu parkowego o wysokości 4 m. Projektuje się lampy z odbłyśnikiem wykorzystujące światło pośrednie.
Dodatkowo w celu doświetlenia powierzchni schodów w strefie I oraz III projektuje się lampy typu LED wbudowane w podstopnice.
Projektuje się także iluminację lampami typu LED wbudowanymi w posadzkę:
- balustrady ceglanej zarówno od strony bulwaru jak również od strony rzeki
- kładki muzealnej
- środkowej części nabrzeża strefy IV
6. UKŁAD KOMUNIKACJNY.
W koncepcji, zgodnie z założeniami konkursu, dążono do poprawy układu komunikacji pieszej na obszarze opracowania, a także, patrząc szerzej, w połączeniu z pozostałymi ciągami ruchu pieszego nad rzeką Odrą. Istotnym problemem projektowym było połączenie stref III i IV. Zaproponowano je w postaci kładki o konstrukcji stalowej, podwieszonej do przyczółka mostu. Umożliwiłoby to przejście pod Mostem Pokoju i połączenie stref. Niewątpliwą zaletą takiego rozwiązania byłaby jego taniość, poza tym nie wymagałoby to dużej ingerencji w infrastrukturę drogową.

Można także przewidzieć możliwość przejścia podziemnego pod Mostem Pokoju. Autorzy przewidują takie rozwiązanie w przyszłości, zwłaszcza że taki tunel, ze względu na podwyższenie mostu, musiałby schodzić niewiele poniżej ciągu pieszego. Przejście dla inwalidów między strefami odbywałaby się , w pierwszej fazie, w sposób niezmieniony w stosunku do stanu obecnego. (przejście dla pieszych oddalone od bulwaru o ok. 70m). Dostawa towaru do punktu usługowo-gastronomicznego odbywać się będzie po ciągach pieszych o nawierzchni kamiennej przystosowanych również do ruchu pojazdów specjalnych. Minimalna szerokość ciągów wynosi 2.7 m.

Ze względu na charakter bulwaru, jego funkcję, zdecydowano się nie wydzielać w rysunku czy materiałach posadzki strefy ruchu rowerowego. Zakłada się więc wspólny pas ruchu pieszego jak i rowerowego przy ograniczeniu prędkości ruchu rowerzystów. Wydaje się także, że atmosfera miejsca i wytworzony nastrój spowoduje ograniczenie tej prędkości. Cały obszar objęty opracowaniem przystosowany jest do poruszania się osób na wózkach inwalidzkich. W przypadku schodów projektuje się windy dla niepełnosprawnych. Ciąg schodów w strefie drugiej posiada ponadto pochylnie.
7. ZIELEŃ.
Zakłada się zachowanie większości istniejących drzew. Do wycięcia przeznacza się część drzew i krzewów o niższej wartości, istniejących w miejscu koniecznego obniżenia bulwaru w części II oraz IV. W miejscach tych zakłada się jednakże pozostawienie egzemplarzy najbardziej wartościowych. W tym celu projektuje się specjalne pylony (w konstrukcji żelbetowej z okładziną z płyt granitowych) o wymiarach ok. 3x3 m, pozwalające zachować poziom gruntu wokół drzewa pomimo zmian w układzie terenu. W strefie IV projektuje się szpaler drzew od strony budynku Urzędu Wojewódzkiego oraz bloki żywopłotów jako pewną rekompensatę za zmniejszenie ilości zieleni na skutek zaprojektowania schodowego zejścia do nabrzeża.
RONET - Zbigniew Filipek Biuro: 32-020 Wieliczka, ul. Zacisze 16, NIP: 677-133-92-83,
Konto bankowe: BANK PEKAO SA 03 1240 1431 1111 0010 2980 4734, tel: 608 835 030,
e-mail: biuro.ronet@wp.pl, poczta@ronet.pl