Konkurs na opracowanie kompleksowej koncepcji budowy zbiornika wodnego (rekreacyjnego) oraz zagospodarowania architektoniczno–urbanistycznego terenów wokół planowanego zbiornika w Mircu
projekt nieklasyfikowany

<<< powrót
  • PROLOG
Skład zespołu:

Wiosna w Mircu, widok na wiatę z gastronomią i toaletami (ilustr. Apolonia Slesarow, Jakub Kozaczenko)



Ogród Wodny

Projekt ogrodu wodnego powstający w ramach II etapu zintegrowanej rewitalizacji centrum Mirca zakłada utworzenie obszaru rekreacyjnego wzbogacającego turystykę, strefy relaksu i aktywności w regionie. Program zakłada budowę zbiornika wodnego oraz zagospodarowanie terenu wokół wprowadzając funkcję uzupełniające dla turystów oraz mieszkańców Mirca. Działki przeznaczone pod inwestycję leżą w centralnej części gminy na terenach podmokłych w bezpośrednim sąsiedztwie Szkoły Podstawowej, Przedszkola, Orlika oraz Stawu o powierzchni około 0.4 hA. Kontrast funkcji projektu do otoczenia jak i potrzeba jego odgrodzenia prowadzi do wytyczenia wyraźnych ram ogrodu.

Ogród tworzy zdefiniowany kształt, w którym to, co „naturalne” — woda, roślinność — przenika się i kontrastuje z tym, co „stworzone” — wiaty, molo i tarasy. Założenie ma czytelne granice, nie odcina się jednak od krajobrazu — wchodzi w dialog z otaczającą florą poprzez użycie rodzimych gatunków roślin, a skala i forma obiektów infrastruktury pozwala na ich łatwą konstrukcję przy zaangażowaniu lokalnych specjalistów.

Widziany z lotu ptaka, ogród przypomina rozwinięty wśród pól dywan, nawiązując w ten sposób do idei rajskiego ogrodu, gdzie centralnym obiektem jest meandrujący staw, dający wrażenie naturalności starorzecza. Geometryczne kwatery roślinności przeplatają się z zatokami i swobodnie prowadzonymi ścieżkami budując zróżnicowany deseń kolorów i kształtów. Ogród oddziałuje na wiele zmysłów — wzrok, ale też węch i dotyk poprzez odpowiednio dobrane gatunki kwiatów i drzew, różnorodność faktur i materiałów. To miejsce schronienia w upalne lato, ale też cel jesiennych spacerów, zimowych aktywności czy wiosennych zabaw. Całoroczne funkcjonowanie założenia sprzyja integracji mieszkańców Mirca, podkreślając publiczny charakter przestrzeni parku.

Lato w Mircu, widok na wiatę z natryskami (ilustr. Apolonia Slesarow, Jakub Kozaczenko)



Woda

Woda jest najważniejszym elementem kształtującym projekt. Staw swoją wielkością wyznacza centrum całego założenia i wydziela obszary o różnych funkcjach. Ze względu na brak dokładnych badań gruntowych, określających jakość wód i warunków wodnych na działce, projekt zakłada dwa scenariusze rozwiązań których rdzeniem jest podział na dwa odrębne stawy.

Scenariusz pierwszy, zakłada, że zanieczyszczenia gruntu lub chęć uzyskania lepszej niż zastana klasy wody, przy ograniczonych środkach na jej oczyszczanie, wymusza podzielenie stawu na część o kontrolowanej i niekontrolowanej jakości wody. Staw o kontrolowanej jakości wody jest stawem ekologicznym ekstensywnym, całkowicie odizolowanym od podłoża zaopatrzonym w naturalny system filtracji wody. Natomiast staw o niekontrolowanej jakości wody jest to staw ziemny o otwartym dnie i napełniany wodą gruntową. W dalszej części opisu uwzględniamy ten scenariusz, z jednym stawem o kontrolowanej jakości wody i drugim stawem gruntowym.

W scenariuszu pierwszym: A – staw kąpielowy, B – staw ziemny,
natomiast w scenariuszu drugim: A - brodzik, B - kąpielisko



Scenariusz drugi przewiduje budowę dwóch stawów ziemnych przy założeniu, że jakość wody gruntowej jest satysfakcjonująca i spełnia wymagania Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej. Pierwszego, w mniejszej niecce o charakterze brodzika dla dzieci i drugiego, głębszego będącego kąpieliskiem.

Oba scenariusze możliwe są do realizacji pozostawiającej niezmiennym charakter formalny założenia.

Model terenu opracowania (model Onimo https://onimo.pl/pl/)



Staw kąpielowy zlokalizowany jest w zachodniej części działki, w pobliżu gastronomii i zespołu toalet i natrysków. Jest on kształtowany na wzór naturalnych zbiorników wodnych i jego filtracja odbywa się dzięki zaprojektowanej roślinności, ukształtowaniu nabrzeży i dobraniu odpowiednich materiałów, bez korzystania z urządzeń elektrycznych. Połowa powierzchni stawu stanowi złoże biologiczne, dzięki różnicy głębokości, a zatem różnicy temperatury wody, cyrkuluje ona po całej powierzchni filtrując zanieczyszczenia i napowietrzając wodę. Takie rozwiązanie zapewnia klarowną toń o wysokiej jakości, bez konieczności stosowania dodatkowych preparatów chemicznych czy urządzeń, co redukuje kosztu utrzymania stawu oraz jego wpływ na środowisko.

Staw ziemny zlokalizowany jest w centralnej i wschodniej części działki. Jego forma wpisuje się w ukształtowanie terenu i dzieli zbiornik na obszary, które spełniają różne funkcje. W fragmencie północno-zachodnim zbiornika znajduje się najpłytsza część, która stanowi brodzik o wysypanym żwirem dnie. Fragment południowo-zachodni aż do mostka przechodzącego przez środek akwenu ma dno do głębokości 1.5 metra i stanowi kąpielisko.

Natomiast część wschodnia o największej głębokości i brzegu pokrytym roślinnością przybrzeżną stanowi strefę sportów wodnych. Znajdujące się w tej części wyspy tworzą oazy dla zwierząt żyjących w otoczeniu wody i zapewnia przestrzeń pod gniazda lęgowe ptaków.

Aby ograniczyć koszty wywozu ziemi pod budowę obydwu stawów jest ona formowana na miejscu w górki, stanowiące dodatkowe elementy krajobrazu i towarzyszące funkcjom rekreacyjnym.

Jesień w Mircu, widok na wiatę z przystanią (ilustr. Apolonia Slesarow, Jakub Kozaczenko)



Strefa wewnętrzna

Ogród dzieli się na trzy strefy, z których zewnętrzna skupia się wokół zieleni a wewnętrzna jest typowo związana z wodą. Strefę wewnętrzną wyznaczają cztery wiaty, umieszczone przy nich tarasy i dwa drewniane mostki – molo. Każda z wiat pełni funkcję związaną bezpośrednio z aktywnościami w jej otoczeniu.

A – Strefa zewnętrzna, B – Strefa wewnętrzna, C – Strefa okalająca



Wiata Toalety i Gastronomia położona jest w zachodniej części działki, w sąsiedztwie parkingu, wejścia i stawu kąpielowego. Jest to największa wiata, która ma wyznaczać strefę wejściową. Oprócz bloku toalet umieszonym w jednym z boksów w tym również toalet dla osób niepełnosprawnych i rodziców z dziećmi, przebieralni oraz małej gastronomii w drugim boksie mieści przechowywalnie bagażu w postaci zamykanych szafek. Znajduje się przy niej także taras, który poszerza strefę gastronomiczną.

Detal elewacji i drzwi w wiacie z toaletami i gastronomią (ilustr. Apolonia Slesarow, Jakub Kozaczenko)

Widok na szczyt wiaty z toaletami i gastronomią (ilustr. Apolonia Slesarow, Jakub Kozaczenko)



Wiata Natryski i Przebieralnie znajduję się w północnej części przy plaży schodzącej do brodzika i części głębokiej stawu. Jest też w niedalekiej odległości od stawu kąpielowego, do którego prowadzi od niej jeden z mostków. Wiata jest prawie kompletnie otwarta, poza małymi przebieralniami. Znajdujący się przy niej taras służy jako część plażowa.

Detal elewacji i drzwi w wiacie z natryskami (ilustr. Apolonia Slesarow, Jakub Kozaczenko)

Widok na szczyt wiaty z natryskami (ilustr. Apolonia Slesarow, Jakub Kozaczenko)



Wiata Bar Grillowy ulokowana w południowej części przy strefie do grillowania i części stawu przeznaczonej pod sporty wodne, mieści w sobie otwarty bar z częścią do siedzenia pod dachem i dużym tarasem zewnętrznym. Razem z przestrzenią do grillowania tworzy strefę pod większe lokalne imprezy na świeżym powietrzu.

Wiata Przystań ulokowana jest w wschodniej części działki w strefie sportów wodnych i jej główną funkcją jest przechowywanie sprzętu wodnego. Przechowalnia jest to zamknięty boks, podzielony na dwie części z których jedna stanowi mały magazyn, a druga jest przeznaczona pod łódki, kajaki czy rowery wodne. Do większej części prosto z wody prowadzi rampa do łatwego transportu sprzętu. Przy wiacie ulokowane jest molo stanowiące przystań do wypożyczania łódek, kajaków i rowerów wodnych.

Wszystkie wiaty są skonstruowane modułowo z tych samych elementów co umożliwia ich etapowanie czy rozbudowywanie w przyszłości. Zadaszenie opiera się na stalowych ramach z giętych rur w rozstawach 3,6m, na których mocowana jest stalowa podkonstrukcja podtrzymująca emaliowaną blachę falistą.

A – Wiata Toalety i Gastronomia, B – Wiata Natryski i Przebieralnie, C – Wiata Bar Grillowy,
D – Wiata Przystań, E – Mostek pierwszy, F – Mostek drugi z kładką wiszącą



Funkcje, które wymagają zamknięcia (toalety, gastronomia i magazyn) otrzymują oprócz wiaty dodatkowe boksy w konstrukcji drewnianej. Są one izolowane, więc mogą działać przez większość sezonu niezależnie. Ich wykończenie stanowi drewniane deskowanie. Do budowy przegród użyte zostały bloczki betonowe o wymiarach 38x24x12, układane ażurowo przy prysznicach i barze lub tworzące pełną ścianę przy przebieralniach.

Rozwiązanie wiata + boks (prostopadłościenna kubatura ograniczająca funkcję) nadaje projektowi dużą elastyczność. Same wiaty mogą stanąć na działce jako pierwszy element i służyć użytkownikom do momentu wstawienia boksów. Boksy mogą być złożone z prefabrykowanych elementów co ułatwi ich montaż na działce i pozwala na możliwość dodania funkcji w momencie dalszego rozwijania programu.

A – Płyta, B – Wiata, C – Boks, D – Wiata z boksem,



Elementem, który towarzyszy wiatom przy wyznaczeniu strefy wewnętrznej są mostki. Łączą one ze sobą poszczególne funkcje tworząc skróty, ale również dzielą staw na mniejsze fragmenty. Pierwsze z mostków łączy Toalety i Gastronomię z Natryskami i tworzy z nimi strefę kąpielową. Jest to kładką oparta na palach drewnianych, idąca przez najpłytszą część stawu. Drugi mostek dzieli staw na część kąpielową i strefę sportów wodnych i skraca dystans z Natrysków do Baru Grillowego. Z powodu, że jego fragment znajduje się nad głębszym miejscem jest on częściowo podwieszony w swojej centralnej części.

Zima w Mircu, widok na wiatę z barem grilowym (ilustr. Apolonia Slesarow, Jakub Kozaczenko)



Obejście

Ścieżka idąca wokół stawu znajduje się w części zewnętrznej skupiającej się na zieleni. Podział zieleni na kwartały powoduje, że idąc wzdłuż brzegu doświadczamy zmian budującej ogród roślinności. Ścieżka biegnie przy wodzie i oddala się od niej. Wije się przy górkach i strefach rekreacyjnych, a następnie przechodzi między dwoma stawami. Razem z wejściami na drogę 744, na ulicę Jadwigi Prendowskiej przy Orliku i na przejście między Orlikiem a Przedszkolem stanowi jedyne powierzchnie nieprzepuszczalne. Pozostałe przejścia, aby zachować ich mniej formalny charakter, są wykonane z ciętych bloków kamiennych. Ścieżka jest wykonana w technologii ‘kamiennego dywanu’ (mieszanki żwirku i żywicy) co powoduje, że jest ona wygodna w użytkowaniu dla pieszych i rowerzystów.

Zieleń w ogrodzie podzielona jest na 12 kwater. Każda z kwater posiada dominujący typ roślinności. Są to krzewy, trawy, zieleń wysoka, byliny, roślinność wodna i rośliny nabrzeżne. Typ zieleni skorelowany został z funkcją miejsca. Wszystkie typy składają się z gatunków rodzimych dla regionu w którym znajduje się Mirzec. Wymienione w projekcie rośliny stanowią przykładowe rozwiązania dla zieleni. Dokładne wyznaczenie gatunków najlepszych dla działki musi odbyć się po zbadaniu istniejącej flory oraz gleby i po określeniu zespołu fitosocjologicznego.

A – Krzewy, B – Trawnik, C – Zieleń wysoka, D – Byliny, E – Roślinność wodna,
F – Plaża, G – Rośliny nabrzeżne przerastające plaże

Plansza 1 z 4

Plansza 2 z 4

Plansza 3 z 4

Plansza 4 z 4

Wszystkie plansze razem

RONET - Zbigniew Filipek Biuro: 32-020 Wieliczka, ul. Zacisze 16, NIP: 677-133-92-83,
Konto bankowe: BANK PEKAO SA 03 1240 1431 1111 0010 2980 4734, tel: 608 835 030,
e-mail: ronet@ronet.pl, poczta@ronet.pl