KONKURS SARP nr 987 na: na opracowanie koncepcji urbanistyczno - architektonicznej zagospodarowania terenów wokół Jeziora Durowskiego w Wągrowcu.
Wyróżnienie równorzędne

<<< powrót
  • Pniewski Architekci Sp. z o.o.
Skład zespołu:

LOKALIZACJA

Projekt stanowi odpowiedź na zadanie konkursowe, którego celem jest realizacja wysokiej jakości, spójnej i uporządkowanej przestrzeni nadwodnej oraz parkowej, o funkcji rekreacyjnej, przyrodniczej, edukacyjnej i proekologicznej wokół Jeziora Durowskiego w Wągrowcu. Główną ideą projektu jest wydzielenie i usystematyzowanie przestrzeni (zarówno obszarów rekreacyjnych jak i tych o kontekście historycznym) oraz różnorodne wykorzystanie warunków naturalnych terenu. Koncepcja odpowiada również na potrzeby szerokiej gamy użytkowników - zarówno pod względem wieku jak i funkcji. Ciekawa i zróżnicowana forma projektowanej przestrzeni pozwoli stworzyć punkty orientacyjne, które staną się lokalnym centrum spotkań. Wprowadzone rozwiązania są odpowiedzią na konieczność rozwoju i współistnienia z jednej strony rekreacji i turystyki, z drugiej ochrony walorów przyrodniczych.

IDEA PROJEKTU

Ideą projektu było stworzenie spektaklu, w którym pierwszoplanową rolę odgrywa jezioro. Do tych celów wykorzystano największy atut lokalizacji jakim są walory krajobrazowo - przestrzenne terenu. Taka scenografia stanowi inspirację do naturalnego wkomponowania w zastane otoczenie nowych stref aktywności, rekreacji, kultury oraz integracji. Zagospodarowanie przeciwległych brzegów jeziora zostało zaprojektowane tak, aby tworzyć relacje kompozycyjne na zasadzie wzajemnych powiązań. Na szlaku wokół jeziora stworzono szeroki wachlarz propozycji dla każdego z widzów - użytkowników, dostosowany do ich wieku, możliwości i zainteresowań. Punktem kulminacyjnym spektaklu jest, widowiskowo wkomponowany w linię brzegową, amfiteatr. Dzięki użyciu różnorodnych środków wyrazu tak wyreżyserowane przedstawienie pozostaje atrakcyjne zarówno w porannym słońcu jak i wieczornym półmroku.

IDEA – ROZWIĄZANIA KRAJOBRAZOWO–PRZESTRZENNE ORAZ URBANISTYCZNO-ARCHITEKTONICZNE

Najważniejszym zadaniem, na które projekt odpowiada, to usystematyzowanie i wydzielenie sprecyzowanych przestrzeni. Projektowany teren, dopasowując się do potrzeb miasta, ma ożywić i umożliwić wykonywanie wielu zróżnicowanych form aktywności. Przyjazna naturze, atrakcyjna pod względem wizualnym i funkcjonalnym przestrzeń, ma zachęcać do korzystania z niej zarówno przez mieszkańców, jak i odwiedzających - w każdym wieku i o różnych zainteresowaniach.

Projekt proponuje wyraźne wskazanie, poprzez nakierowanie na nie uczestników przestrzeni, dwóch największych ośrodków centrotwórczych na obszarze inwestycji - czyli parku oraz plaży miejskiej. Tereny te zostaną powiązane między sobą nowo-projektowanym amfiteatrem, który wraz z placem głównym i bramą wejściową parku tworzą główną oś - zarówno założenia krajobrazowoprzestrzennego jak i urbanistyczno-architektonicznego projektu. Koncepcja wykorzystując istniejący układ urbanistyczny oraz główne kierunki komunikacyjne - piesze i jezdne (wzdłuż ul. Kościuszki oraz pasa nabrzeżnego Jeziora Durowskiego) zakłada zaprojektowanie stref wejściowych, które będą zachętą do uczestnictwa w nowych przestrzeniach.

Park został podzielony na 3 główne części, spójne architektonicznie, powiązane osią założenia, lecz pełniące różne, wypełniające się nawzajem funkcję krajobrazowo-przestrzenne. We wschodniej części parku zakłada się strefę wejściową w formię drewnianej pergoli/bramy zachęcającej do wejścia i uczestnictwa. W centrum parku, na terenach po istniejącym amfiteatrze projektuje się serce założenia - plac główny. Układ urbanistyczny placu odpowiada na wyprowadzone naturalnie łuki, spajające bramę wejściową wraz z projektowanym amfiteatrem. Na placu zaprojektowano niską kubaturę, wtopioną w otaczającą naturę. Budynek pełni funkcję zaplecza gastronomicznego, rekreacyjnego oraz sanitarnego dla uczestników nowo-projektowanej przestrzeni publicznej. Plac skalą został przystosowany do potrzeb miasta Wągrowiec, tworząc niepowtarzalny, kameralny klimat. Oś parku wieńczy konstrukcja amfiteatru - unikalna propozycja, która wtapia się w istniejącą skarpę, roztaczając piękne widoki na Jezioro Durowskie. Konstrukcja stalowa, membranowa nada większego formatu architekturze jaką jest amfiteatr na 900 osób – lekkości i pozwoli cieszyć się krajobrazem. Scena oraz zaplecze amfiteatru zostaną zlokalizowane na jeziorze, przy brzegu, sprawiając, że odbywające się tu spektakle będą mieć miejsce w niecodziennej scenerii. W razie potrzeby tłem stanie się specjalnie wytwarzana mgła wodna. Architektura amfiteatru oraz jej nadjeziorna lokalizacja spaja przestrzenie parku oraz plaży - stając się jednocześnie wizytówką miasta Wągrowiec. Przestrzeń parku jest uzupełniona poprzez wprowadzenie pomniejszych przestrzeni takich jak: place zabaw, strefy relaksu na hamakach, tajemniczy ogród czy nowoczesne altanki.

Wprowadzenie pomostów na wysokości plaży miejskiej (częściowo wykorzystując już istniejącą konstrukcję) i płynne przedłużenie kierunków nadanych przez projektowaną architekturę pozwoliło naturalnie wydzielić kilka stref funkcjonalno-przestrzennych takich jak: strefa bezpiecznej kąpieli dla najmłodszych dzieci, strefa pływacka dla bardziej zaawansowanych pływaków, strefa relaksu nadwodnego (zarówno na plaży jak i na wodzie), strefa wodnego placu zabaw oraz strefa sportów plażowych. Przewiduje się również przebudowę istniejących budynków, tak, żeby były spójne z założeniami projektu, ograniczając jednakże jak najbardziej ingerencję w ich strukturę oraz minimalizując koszty.

Projekt zakłada również rewaloryzację terenów cmentarza żydowskiego poprzez wykorzystanie istniejącego wzniesienia jako osi i punktu widokowego na sąsiedni brzeg jeziora. Jednocześnie koncepcja zakłada upamiętnienie zmarłych - nie tylko poprzez przestawienie i uporządkowanie tablic nagrobkowych, ale również poprzez wprowadzenie licznych, lecz subtelnych punktów świetlnych. Dodatkową ideą, skłaniającą do zadumy i refleksji ma być delikatnie majaczące w oddali światełko na sąsiednim brzegu, znajdujące się na osi widokowej i widoczne z punktu widokowego - symbolizujące życie po śmierci.

Pomiędzy cmentarzem, a plażą znajduje się przestrzeń nadbrzeżna, parkowo-rekreacyjna. Projekt wykorzystuje naturalną topografię terenu, tworząc unikatowe przestrzenie na skarpach, wydzielając niecodzienne kilkupoziomowe ścieżki piesze i rowerowe, zjeżdżalnie, ścianki wspinaczkowe, leżaki czy przestrzenie grillowe. Znajdziemy tam również wydzielenie stref dla: dzieci w różnym wieku - w formie tematycznych i unikatowych placów zabaw, dla osób uprawiających streetworkout czy dla seniorów. Całość uzupełnia ścieżka wodna pozwalająca na spacer w trzcinach.

Na północ od amfiteatru swoje miejsce znajdzie marina i uniwersalna przystań, nie tylko dla małych jednostek do wypożyczenia, takich jak rowery wodne czy kajaki, ale również dla żaglówek. Specjalnie zaprojektowane keje mają zabezpieczyć jednostki w przypadku gorszej pogody, równocześnie dając możliwość łatwej obsługi jednostek użytkownikom mariny. Tak jak w przypadku baru na plaży, istniejące budynki zostaną przebudowane jedynie w zakresie elewacji - tak by były spójne z całym założeniem.

W kierunku północnym, na wschodnim nabrzeżu koncepcja zakłada tylko minimalną ingerencję w postaci wykonania mineralnych ścieżek i niedużych pomostów dla wędkarzy, z zamiarem pozostawienia przestrzeni taką jaką jest (m.in. dzikich plaż), naturalną i nieprzekształconą przez człowieka. Pozwoli to na oddech i odskocznię dla użytkownika od miasta i intensywnie wykorzystywanej przestrzeni.

Zachodni brzeg jeziora pozostanie w charakterze ciągu pieszo-rowerowego, rozwijając go o ścieżkę edukacyjną, lecz zakładając mniejszą interakcję użytkownika z wodą. Dwa niewielkie placyki oraz kilka bardzo subtelnie podkreślonych urbanistycznie przestrzeni urozmaicą podróż i pozwolą na odpoczynek strudzonym piechurom czy rowerzystom.

ZIELEŃ

Koncepcję zagospodarowania terenu zieleni poprzedza analiza krajobrazowa dla całego obszaru opracowania konkursowego. Na tej podstawie wyróżnia się charakterystyczne elementy kompozycyjne w projektowanej przestrzeni tj. dominantę kompozycyjną, akcent przestrzenny, wnętrze krajobrazowe oraz istniejące, charakterystyczne osie, linie oraz otwarcia widokowe. Wyznacza się również dominujące na danym obszarze formy zieleni (zieleń nadbrzeżną, zieleń parkową wysoką/niską, zadrzewiania leśne).

W odniesieniu do wniosków z przeprowadzonej analizy, projektuje się zieleń o charakterze urządzonym oraz swobodnym, wpisując się tym samym w istniejący i cenny pod względem przyrodniczym krajobraz.

Część zachodnia oraz południowa została zaprojektowana z poszanowaniem istniejącego, cennego drzewostanu, występującego wzdłuż projektowanych ścieżek pieszych i rowerowych. Na tym obszarze przewiduje się jedynie uzupełnienia w postaci nasadzeń roślin wodnych, przybrzeżnych. W części wschodniej opracowania projektuje się zieleń urządzoną w charakterze nowych nasadzeń z grupy wysokich drzew, niskich krzewów oraz traw ozdobnych, wpisujących się w układ topograficzny terenu, co stanowi uzupełnienie projektowanych przestrzeni.

W związku z rewitalizacją istniejącego zagospodarowania parku miejskiego i zmianą lokalizacji strefy amfiteatru, wprowadzono liczne nasadzenia różnych form roślinności w celu podkreślenia nowego układu kompozycyjnego danej przestrzeni. Wydzielono trzy główne strefy:
- strefę wejściową, gdzie wprowadza się następujące gatunki Acer platanoides klon zwyczajny, Echinacea purpurea jeżówka purpurowa, Heuchera x brizoides żurawka drżączkowata, Salvia nemorosa szałwia omszona, Sedum spectabile rozchodnik okazały;
- strefę placu głównego z gatunkami takimi jak: Crataegus x media głóg pośredni, Hedera helix bluszcz pospolity porastający projektowaną konstrukcję, Hydrangea paniculata hortensja bukietowa, Lavandula angustifolia lawenda wąskolistna, Pinus muho pumilio sosna górska;
- strefę parkową z dominującymi gatunkami: Berberis Thunbergii berberys Thunberga, Euonymus europaeus trzmielina pospolita, Hosta sp. funkia, Platanus hispanica platan klonolistny, Tilia cordata lipa drobnolistna.

Na obszarze opracowania - od projektowanej mariny do Durowa - projektowana zieleń ma charakter swobodny. Nie przewiduje się ingerencji w szatę roślinną. Istniejący starodrzew przeznacza się do adaptacji, a dany teren pozostaje naturalnym siedliskiem występujących gadów, płazów i ptaków.

Projektowana zieleń ma na celu podkreślenie walorów przyrodniczych wokół Jeziora Durowskiego z poszanowaniem istniejących form, należących do Obszaru Chronionego Krajobrazu "Dolina Wełny i Rynna Gołaniecko-Wągrowiecka".

IDEA – ROZWIĄZANIA PROEKOLOGICZNE

Jedną z głównych idei projektu jest jak najmniejsza ingerencja w istniejące środowisko – maksymalne wkomponowanie się w istniejącą topografię terenu umożliwia uniknięcie większych wycinek przestrzeni zielonych. W projekcie wykorzystuje się materiały ekologiczne i naturalne lub pozyskane w procesie recyklingu. Wszelkie elementy architektury (poza konstrukcją i zadaszeniem amfiteatru), pergoli, placów zabaw, ogrodów i projektowanych indywidualnie elementów małej architektury wykonuje się z materiałów odnawialnych. Architektura wtapia się i nie stanowi konkurencji dla otaczającego krajobrazu.

Proponuje się również wprowadzenie pływających zielonych wysp (Hydro Island), które oczyszczają jeziora z nadmiaru fosforu i azotu, przeciwdziałając eutrofizacji. System korzeniowy roślin pływających na wyspie oraz samoczynnie powstające siedliska drobnoustrojów wspomagają proces filtracji wody. Takie wyspy poprzez zacienienie zapobiegają przegrzewaniu się wody i dają schronienie nie tylko od strony wody rybom, ale również na powierzchni okolicznemu ptactwu. W celu polepszenia warunków przyrodniczych zamieszkującej fauny przewiduje się również budowę domków dla ptaków oraz ścieżkę edukacyjną kształcącą użytkowników w zakresie wiedzy przyrodniczej i ekologicznej.

Proponuje się retencję wód deszczowych oraz wykorzystanie jej do systemu podlewania zieleni. Stosuje się nowoczesne oświetlenie LED z regulowanym natężeniem źródła światła.

RONET - Zbigniew Filipek Biuro: 32-020 Wieliczka, ul. Zacisze 16, NIP: 677-133-92-83,
Konto bankowe: BANK PEKAO SA 03 1240 1431 1111 0010 2980 4734, tel: 608 835 030,
e-mail: ronet@ronet.pl, poczta@ronet.pl