Konkurs SARP nr 986 otwarty, jednoetapowy, realizacyjno-studialny: Na koncepcję architektoniczną obejmującą Dworzec Częstochowa Główna oraz zabudowę i zagospodarowanie terenu w jego otoczeniu
Wyróżnienie

<<< powrót
  • Kacper Rojek
Skład zespołu:
  • Kacper Rojek 

Opis projektu:

1. Idea dla części realizacyjnej


Dworzec Częstochowa Główna składa się obecnie z trzech elementów: Pawilon Wschodni, Łącznik oraz Pawilon Zachodni. Celem projektowym było stworzenie jednolitego, klarownego oraz przyjaznego dla pasażerów obiektu. Droga od wejścia do peronów ma być możliwie jak najkrótsza i najczytelniejsza. W tym celu wytyczono oś główną, wokół której skupiają się wszystkie potrzebne funkcje. Te umieszczono w równoległych do siebie bryłach, uzyskano tym samym efekt poszukiwanej bramy do miasta zarówno w części wschodniej jak i zachodniej. Efekt o którym mowa, został podkreślony reprezentacyjnymi schodami w każdym z pawilonów. Wejście po stronie wschodniej jak zachodniej, powoduje, że naturalnym centrum dworca staje się łącznik. Na jego poziomie zlokalizowano wszystkie funkcje komercyjne, poczekalnie oraz toalety. Możliwość zakupu biletów: PKP, PKS, MPK, informacja miejska, wynajem aut, itp. zlokalizowane zostały w pawilonach, na poziomie placów otaczających budynek. Odtworzono tym samym 3 podstawowe drogi jakie pokonuje pasażer: dojście do pociągu, przesiadka oraz wyjście z dworca.

Reprezentacyjna fasada, będąca czytelnym znakiem dla pasażerów, została podkreślona arkadą. Konstrukcja tworząca ma za zadanie ukazywać kierunki dojścia do dworca. Stąd na osiach wejść słupy ustawione są prostopadle do szklanej fasady, w narożnikach pod kątem 45 stopni.

W zakresie typologii nowego obiektu, podobnie jak inne dworce kolei Warszawsko-Wiedeńskiej, zdecydowano się na symetryczną kompozycję planu oraz przelotowe hale wejściowe. Podobnie jak wówczas budowane dworce postawiono nie tylko na funkcjonalność obiektu, jak również na jego odpowiednią reprezentacyjność i monumentalność. W pawilonie wschodnim na bryle południowej umieszczono wizerunek nieistniejącego dworca. Obraz ten został przedstawiony na perforowanych panelach stalowych.

2. Rozwiązania techniczne obiektu części realizacyjnej

Postawiono na gruntowną przebudowę dworca - ewolucję, nie rewolucję - realizowaną na zasadzie równowagi sił. Budowa nowy stropów lub ścian odbywa się po ówczesnym usunięciu starych elementów, w taki sposób by nie zmienić całkowitego obciążenia na główne elementy konstrukcyjne. Pozwala to na zachowanie bez zmian fundamentów oraz głównych elementów konstrukcyjnych obiektu, a co za tym idzie redukcję kosztów realizacji.

W tym celu pawilon zachodni zredukowano do niezbędnej potrzebnej powierzchni. Rozebrane zostały elewacja, stropy i ściany. Pozostawiono główne fundamenty. słupy i elementy konstrukcyjne dachu. Na ich miejsce, ze względu na nowe poziomy posadzek, zostały zbudowane stropy oraz ściany w konstrukcji szkieletowej prefabrykowanej. Pokrycie dachu zostało wymienione, tak aby spełniało przyszłe normy termoizolacji: lekkie pokrycie dachowe wraz z warstwami dla dachu z zielenią ekstensywną. Posadzki wykonano z kamienia. Niezbędne instalacje znajdują się w przestrzeni ponad sufitem podwieszanym.

W łączniku w celu zwiększenia powierzchni komercyjnej, przesunięto elewację szklaną do zewnętrznego lica konstrukcji. Wszystkie elementy stalowe zostały zabezpieczone przeciwpożarowo z pomocą natrysku hydrodynamicznego. Poprawę jakości przestrzeni uzyskano również poprzez zwiększenie wysokości w świetle. Ta równa jest wysokości w świetle konstrukcji stalowej. Elementy instalacyjne, wentylacyjne i ochrony przeciwpożarowej znajdują się ponad główną konstrukcją łącznika. Tak uzyskana wysokość wynosi obecnie ok 4m w świetle. Przy pawilonie zachodnim łącznik, względu na różnice poziomów, został przebudowany oraz rozbudowany o dodatkowe przęsło. Nowy element wykonany został w takiej samej technologii i z zastosowaniem tych samych elementów jakie znajdują się w istniejącym łączniku. Zyskano tym samym ok. 450m2 powierzchni komercyjnej i wynosi obecnie w łączniku ok. 1100m2. Przestrzenie komercyjne można dzielić w zależności od potrzeb w modułach ok 30m2, co daje nam podziały na lokale o powierzchni 30 m2, 60 m2, 90 m2, 120 m2, 150 m2 Szklane przegrody oddzielają pasaż od wnętrz lokali. Ściany rozdzielające poszczególne lokale wykonano w lekkiej zabudowie. Pokrycie dachowe jest lekkie wraz z warstwami dla dachu z zielenią ekstensywną. Podłoga jak i dach zostały przystosowane do ochrony przed hałasem oraz drganiami.

Pawilon wschodni został najgruntowniej przebudowany, tak aby swoim wyglądem, konstrukcją oraz sposobem funkcjonowania powielał pawilon zachodni. Stropy i ściany wykonano w konstrukcji żelbetowej szkieletowej, prefabrykowanej. Lekkie pokrycie dachowe wraz z warstwami dla dachu z zielenią ekstensywną. Pawilon wschodni, perony i pawilon zachodni zostały połączone istniejącym przejściem podziemnym stającym się ich integralną częścią. Rozwiązanie takie podyktowane było podniesieniem względów bezpieczeństwa pasażerów oraz jakości przestrzeni w tunelu.

Nowe elewacje w halach głównych składają się z paneli szklanych o szkle trójwarstwowym osadzonym w konstrukcji stalowej. Arkada przed elewacją ma za zadanie zapobiegać nadmiernemu nagrzewaniu się wnętrz. Poprawiając tym samym komfort dla podróżnych i jakość oferowanej przestrzeni komercyjnej.

Wszystkie elementy dworca tj: pawilony, łącznik oraz perony zostały dostosowane dla osób o ograniczonej mobilności. Dotyczy to zarówno pasażerów jak i pracowników dworca.

Szalet został gruntownie odrestaurowany i rozbudowany o przestrzeń jadalną o powierzchni ok. 90m2 Konstrukcja nowej części opiera się o elementy drewniane. Proporcje, gabaryty oraz kąt nachylenia dachu powiela część istniejącą tworząc spójną całość. Nowa część mieści przestrzeń do spożywania posiłków oraz bar. Historyczna zaś: toalety, garderobę, magazyn oraz strefę wejściową. Szalet stał się obiektem całorocznym. W okresie letnim istnieje możliwość otwarcia wnętrza jadalni i zagospodarowania tarasu oraz połączenia go z zielonym skwerem po północnej stronie.



3. Idea części studialnej

Podstawowym założeniem było dopełnienie i domknięcie układu urbanistycznego, powielając istniejącą typologię w Częstochowie tworząc czytelną i klarowną kompozycję. Nową zabudowę spięto dwoma placami: istniejącym Placem Rady Europy oraz nowym w obrębie skrzyżowania ulic Jana III Sobieskiego oraz Alei Wolności. Tam też umieszczono drugą dominantę obszaru, jakim jest budynek wysoki, mieszczący funkcje biurowe. Ze względów komunikacyjnych plac ten stał się naturalnym i atrakcyjnym miejscem dla funkcji biurowych. Funkcje mieszkalne umieszczono wewnątrz obszaru przy spokojnej i zielonej ulicy. Usługi zlokalizowano w parterach, przy placach, co ma przyczynić się do ożywienia nowych przestrzeni.

Komunikację kołową podzielono na dwie strefy: dla mieszkańców dostępna będzie przebudowana ulica Stanisława Orzechowskiego. Dojazd do dworca dla aut, autobusów MPK oraz Taxi odbywa istniejącym wjazdem z Alei Wolności. Dworzec PKS znajduje się pod posadzką placu Rady Europy oraz bezpośrednio pod dworcem PKP/MPK. Ma to na celu stworzenie czytelnego i zrozumiałego układu dworca multimodalnego. Proponowany budynek PKP w części studialnej został rozbudowany, w takiej samej technologii, w kierunku północnym, o część PKS. Drugim aspektem przemawiającym za takim rozwiązaniem, jest minimalizacja pojazdów w obszarze opracowania na poziomie ulicy, a zarazem poprawa jakości projektowanej przestrzeni.

RONET - Zbigniew Filipek Biuro: 32-020 Wieliczka, ul. Zacisze 16, NIP: 677-133-92-83,
Konto bankowe: BANK PEKAO SA 03 1240 1431 1111 0010 2980 4734, tel: 608 835 030,
e-mail: ronet@ronet.pl, poczta@ronet.pl