Konkurs SARP nr 985 Muzeum Stanisława Wyspiańskiego w Krakowie
Wyróżnienie honorowe I Etap

<<< powrót
  • CAVU Architekci sp. z o.o.
Skład zespołu:
  • Krzysztof Kozielewicz  
  • Marcin Pawłowski  
  • Jarosław Wilk  
  •  
  • współpraca:  
  • Michał Kołodziej  
  • Monika Kozielewicz  
  • Maria Trawińska  
  •  
  • https://www.cavuarchitekci.pl/  
  •  

Założenia urbanistyczno-architektoniczne oraz rozwiązania materiałowe

Głównym założeniem prezentowanego projektu Muzeum Stanisława Wyspiańskiego jest zamiar stworzenia obiektu charakterystycznego i indywidualnego, a przy tym możliwie jak najbardziej integralnego w kontekście zdominowanej przez budynki modernistyczne przestrzeni planowanego Kwartału Muzeów. W świetle powyższego – a także z uwagi na stosunkowo niewielką skalę obiektu i świadomość wyjątkowo skomplikowanych uwarunkowań lokalizacyjnych – koncepcja opiera się na zasadach powściągliwości formalnej, regularności i racjonalności zastosowanych rozwiązań. Prezentowany obiekt jest prostym „pojemnikiem na Sztukę”, który nie próbuje konkurować ze swoją zawartością.

W szerszym kontekście urbanistycznym nowy budynek będzie stanowił jeden z elementów powstającego Kwartału Muzealnego. Zaproponowano stworzenie na osi WSCH-ZACH przestrzeni „Promenady Sztuki”, łączącej wszystkie obiekty muzealne i przestrzenie przed nimi, zlokalizowane wzdłuż Al. 3 Maja, pomiędzy Al. A. Mickiewicza a Parkiem Jordana. Jej kulminacyjne miejsce to istniejący pomnik Stanisława Wyspiańskiego. „Promenada” może mieć różnorodny charakter przestrzenny – częściowo będą to fragmenty istniejących oraz nowych placów, częściowo zaś odcinki o naturalnych nawierzchniach pieszych (ścieżki ziemne lub żwirowe, trawniki). Motywem łączącym je będą artefakty oraz wydarzenia odnoszące się do szeroko rozumianej sztuki, bezpośrednio obecnej w przestrzeni publicznej.

Nowoprojektowany budynek jest usytuowany równolegle do Gmachu Głównego Muzeum Narodowego, na osi PN-PD pomnika Stanisława Wyspiańskiego i zwrócony w kierunku placu przed Muzeum Narodowym swą główną fasadą. Fasada ta została ukształtowana w postaci smukłego portyku o monumentalnych rozmiarach. Dorównując wysokością budynkowi Gmachu Głównego, stanowić on będzie znak rozpoznawczy nowego muzeum. Jednocześnie – dzięki wycofaniu względem fasady frontowej Muzeum Narodowego oraz dzięki swoim wyjątkowo strzelistym proporcjom, optycznej lekkości oraz minimalistycznemu detalowaniu – nie stanie się elementem konkurencyjnym i nie zdominuje przestrzeni placu. Obiegające budynek rytmiczne, gęste podziały fasad stanowią odwołanie do estetyki Gmachu Głównego Muzeum Narodowego (zwłaszcza jego zachodniej fasady), dawnego Hotelu Cracovia oraz historycznego Domu im. Józefa Piłsudskiego przy ul. Oleandry.

Poszukując inspiracji w twórczości Stanisława Wyspiańskiego postanowiono odnieść się do obecnych w niej dwóch charakterystycznych cech, tj. jest lekkości i „zdobności”. Fasady projektowanego budynku ukształtowano operując wertykalnymi podziałami w formie lekkiej, smukłej kolumnady. Zostanie ona zrealizowana z jasnego, niemal białego betonu architektonicznego, uzyskanego z białego cementu z domieszką szlachetnego kruszywa kamiennego. Natomiast motywy zdobności wprowadzono w postaci wypełnień przestrzeni pomiędzy kolumnami. Będą to pełne ściany lub transparentne przeszklenia. Jako element ornamentu zostanie wykorzystany współcześnie przetworzony motyw z twórczości Wyspiańskiego, np. prezentowany w pracy konkursowej fragment witraża z kościoła Franciszkanów w Krakowie. Poprzez właściwy dobór skali, zastosowanie stosunkowo prostych metod implementacji oraz dzięki powtarzalności, możliwe będzie stworzenie efektu całkowicie indywidualnej, a jednocześnie realnej do wykonania i racjonalnej „skóry” budynku.

Na ścianach zostanie zastosowana okładzina wentylowana z płyt betonowych, których płaszczyzna czołowa będzie wykończona w technologii tzw. fotobetonu (metoda fotobetonu to proces wywodzący się z zasady sitodruku, gdzie farba zastąpiona została przez domieszkę opóźniającą wiązanie betonu).
Część fasad szklanych (np. obudowa głównych schodów do strefy ekspozycyjnej od strony pasażu powstałego pomiędzy nowym budynkiem a Gmachem Głównym M.N.) zostanie wypełniona szkłem kolorowym, barwionym w masie lub laminowanym z użyciem kolorowych folii. W efekcie powstaną smukłe, pionowe wypełnienia nawiązujące dość bezpośrednio do witraży.

Wnętrza budynku przewiduje się wykończyć w sposób minimalistyczny, jako tło dla prezentowanych zbiorów sztuki. Zostaną użyte naturalne materiały: surowy beton, naturalny kamień i drewno, szlachetne i wysokiej jakości wyprawy tynkarskie oraz gładkie sufity i posadzki. Dominująca kolorystyka wnętrz – biała i jasnoszara.

Założenia funkcjonalno – użytkowe

Zasadniczą część budynku stanowią przestrzenie ekspozycyjne. Przestrzeń ekspozycyjna została rozlokowana na trzech kondygnacjach ponad parterem. Jej kulminacyjna część – „Serce” z projektem witraża „Bóg Ojciec” – jest otwarta na wszystkich poziomach, co pozwala obcować z tym wyjątkowym dziełem podczas zwiedzania dowolnej części muzeum. Parter przeznaczono niemal w całości na funkcje związane z recepcją zwiedzających. Hol wejściowy w części południowej, tj. przy głównym wejściu, posiada zwiększoną wysokość. W centralnej części parteru umieszczono boks informacji i kas, a dalej przeszklony sklep muzealny, otoczony kawiarnią oraz częścią relaksu. Ściany sklepu oraz kawiarni umożliwiają złożenie, co daje w efekcie otwartą, wielofunkcyjną przestrzeń. W tylnej części parteru zlokalizowano sanitariaty ogólnodostępne oraz część administracyjną i socjalną dla pracowników. Dostępną z holu szatnię umieszczono w części podziemnej budynku, natomiast część edukacyjna wraz z pomieszczeniami towarzyszącymi oraz dodatkowa niewielka kawiarnia zostały umieszczone na najwyższej, 5-tej kondygnacji, z dostępem do tarasów i zielonych dachów, oferujących spektakularne widoki w kierunku południowym i południowo-zachodnim w stronę Błoń. W części podziemnej budynku zlokalizowano garaż oraz pomieszczenia techniczne i gospodarcze. Po północnej stronie umieszczono wjazd do garażu oraz strefę dostaw obiektów muzealnych z bezpośrednim dostępem do windy wielkogabarytowej.

Komunikację pionową rozdzielono na dwa odrębne ciągi. Szerokie, reprezentacyjne, jednobiegowe schody oraz dźwig po wschodniej stronie budynku obsługują tylko strefę ekspozycji, umożliwiając kontrolę dostępu zwiedzających bezpośrednio na parterze, bądź też na poszczególnych kondygnacjach w razie jej podziału na odrębne części. Natomiast wyodrębniona klatka schodowa oraz dźwig po zachodniej stronie holu zapewniają swobodną komunikację pomiędzy kondygnacjami: garażu, parteru i 4-go piętra, niezależnie od czasu otwarcia sal wystawowych. Dodatkowa, mniejsza klatka schodowa po zachodniej stronie budynku w jego tylnej części pełni funkcje ewakuacyjne oraz komunikacji personelu, łącząc wszystkie kondygnacje.

Budynek zostanie wykonany w technologii żelbetowej, z wykorzystaniem prefabrykowanych stropów (płyty strunobetonowe TT lub kanałowe HC), pozwalających przekryć rozpiętości 16m bez konieczności wprowadzania słupów pośrednich.

RONET - Zbigniew Filipek Biuro: 32-020 Wieliczka, ul. Zacisze 16, NIP: 677-133-92-83,
Konto bankowe: BANK PEKAO SA 03 1240 1431 1111 0010 2980 4734, tel: 608 835 030,
e-mail: biuro.ronet@wp.pl, poczta@ronet.pl