Konkurs realizacyjny na zagospodarowanie Kopca Powstania Warszawskiego wraz z otoczeniem w Dzielnicy Mokotów m.st. Warszawy
Wyróżnienie I stopnia

<<< powrót
  • Maciej Siuda Pracownia Projektowa
Skład zespołu:

IDEA

Nawiązując do Powstania Warszawskiego jako heroicznego zrywu militarnego w ramach akcji “Burza” projekt wykorzystuje gwałtowność zjawisk atmosferycznych do zbudowania charakteru parku. Woda staje się głównym narratorem projektu. Tworzy dynamiczny krajobraz wprowadzając do niego elementy animowane przez deszcz takie jak kaskadowe korytko spływowe, wodne pluski czy makro-misy akumulujące wodę opadową. Tym samym kopiec staje się pomnikiem aktywnym, który po przez fenomen atmosferyczny pozwala na odmienne odczuwanie historycznego znaczenia Powstania Projekt wiąże w sobie elementy ciszy, iskrzenia, zrywu, zmienności i ulotności.

GEST ŁĄCZENIA

Kopiec Powstania jest odczytywany jako wielkoskalowy pomnik położony w krajobrazie miejskim. Jego historyczny wydźwięk stawia go niejako w opozycji do rekreacyjnej funkcji parku. Projekt proponuje wykorzystać te różnice i wytworzyć pozytywne napięcie na linii pamięci miejsca i sportu. Jako nadrzędne założenie projektowe przyjmuje aktywne użytkowanie pomnika-kopca poprzez umiejętne rozlokowanie funkcji sportowo-rekreacyjnych przy jednoczesnym respektowaniu symbolu kopca (wpisanie się w formę terenu, podkreślenie istniejących osi widokowych i wytworzenie nowych). Gestem spajającym powyższe założenia jest przebiegająca przez całe założenie diagonalna ścieżka w połączeniu z elementami wodnymi. W sposób metaforyczny i fizyczny staje się linią styku, łącznikiem pomiędzy historią miejsca i jego codziennym używaniem. W efekcie kopiec-pomnik i okalający go park kreują nową dynamikę, w której pomnik nadaje charakter uprawianym aktywnościom, a sport uwydatnia znaczenie, narracje i nastroje honorowane w monumencie.

WODA

Historia woda znajduje swoje odzwierciedlenie w projekcie parku na wielu skalach.

W makroskali teren parku leży na terasie zalewowej, w meandrze Wisły, terenie od wieków odprowadzającym wodę do koryta Wisły. Historycznie swobodnie meandrujące, a obecnie postępująco fragmentaryczne po¬wierzchnie zlewni między miejskim ujęciem wody a Jeziorkiem Czerniakowskim stają się istotnym miejskim problemem, a park zyskuje kluczową rolę w odprowadzaniu wody opadowej.

W mezoskali Park Akcji Burza na co dzień posiada stałe elementy wodne podkreślające układ krajobrazowy na osi między Portem a Jeziorkiem Czerniakowskim, zmieniające się w system połączonych kanalików i systemów wodnych w momencie nawalnych opadów deszczu.

W mikroskali człowieka park wzmacnia odczuwanie burzy, tworząc wokół niej narrację przestrzeni parku.

Można w nim odnaleźć zapach ozonu na chwilę przed burzą, plusk i fale rozchodzące się centrycznie; cieki, potoki, kaskady i towarzyszący im szum, aż wreszcie petrichor - wszystkim znany zapach wody tuż po deszczu.

ZARZĄDZANIE WODĄ OPADOWĄ

Park Akcji Burza projektowany jest jako centrum lokalnego zarządzania wodą opadową. Przestrzenie w przeważającej części projektowane są jako wodoprzepuszczalne i pozwalają na chwytanie i stopniowe rozsączanie wody opadowej na terenie parku a także częściowo z okolic sąsiadującej zabudowy wielorodzinnej. W szerszym kontekście stanowią uzupełnienie krajobrazowego połączenia wodnego między Jeziorkiem Czerniakowski a Portem Czerniakowskim, które w dniu dzisiejszym w bezpośrednim sąsiedztwie parku realizowane jest za pomocą pod-ziemnej kanalizacji deszczowej. W związku ze zmianami klimatu i co raz bardziej ekstremalnymi uwarunkowaniami pogodowymi ( susze a potem nawalne deszcze / burze), a także w perspektywie rozrastających się w okolic zabudowań osiedlowych, dzisiejsze rozwiązania mogą się w przyszłości okazać niewystarczające. Sam fenomen burzy stał się punktem wyjściowym do projektowania rozwiązań z zakresu zielono- błękitnej infrastruktury. Ich układ odwołuje się do wieloaspektowego odczuwania burzy przez człowieka. W centralnej części parku można odnaleźć elementy takie jak:
- ''Kaskada'' linearny element odprowadzający wodę, zapewniający doznania dźwiękowe w Alei Godziny W i pomagający odprowadzić wodę opadową ze szczytu kopca i obszaru schodów
- ''Refleks'' - zbiornik retencyjny o charakterze naturalnym, o stałym lustrze wody, okresowo zwiększający swą objętość w obniżeniu terenu;
- '' Pluski', zamgławiacze wykorzystujące w obiegu zamkniętym zebraną z kaskady wodę opadową

Na terenie całego parku wpisane w krajobraz zostały inne elementy wspomagające zarządzanie wodą opadową takie jak: ogrody deszczowe, muldy chłonne, niecki infiltracyjne, skrzynki rozsączające etc.

ZIELEŃ

Park w chwili obecnej pokryty jest bujną roślinnością, która stanowi o unikatowej wartości przestrzeni. Zieleń Kopca jest w dużej mierze zachowana, a nowe nasadzenia mają za zadanie wpływać na wzrost jej bioróżnorodności, kształtowanie pożądanych widoków i nastrojów a także poprawę orientacji w terenie.

Ważnym kompozycyjnie i scalającym nowe formy użytkowania jest projektowany zielony pierścień okalający park. Jest to las miejski z gatunków takich jak dęby, graby, klony i jarząby. Zadrzewienie to pozwoli na aktywny wypoczynek w korzystnym mikroklimacie - dzięki osłonie przed nadmiernym promieniowaniem słonecznym w środowisku miejskim, stanowił będzie zielony dach dla aktywnie odpoczywających użytkowników parku.

W parku zaprojektowane zostały także elementy zieleni mówiące językiem projektowanej w parku architektury. Kolumnowe sylwetki topól tworzące rytmicznie przerywane i dopowiadane szpalery czy też geometryczne pokoje w krajobrazie wpływają na zróżnicowane odczucia przestrzenne użytkownika i wydzielają przestrzenie parkowe o różnych skalach.

Na szlakach komunikacyjnych i na linii osi widokowych zaproponowano nasadzenia zadrzewień kolumnowych różnych gatunków, a otwarcia krajobrazowe wzbogacono o drzewa wyróżniające się w krajobrazie o zimozielonym srebrnym ulistnieniu ułatwiające swobodną nawigację parku. Zadrzewienia wzbogacono o zróżnicowane runo leśne i nasadzenia łąkowe z wykorzystaniem gatunków rodzimych.
Przestrzenie otwarte parku kształtowane są w części centralnej, a ich charakter zależny jest od zlokalizowanych w sąsiedztwie obiektów kubaturowych.

Polana wypoczynkowo-wystawiennicza zlokalizowana w sąsiedztwie pawilonu wejściowego ma kameralny charakter i pozwala na rekreacje i eksploracje plastycznie zlokalizowanych obszarów wystawienniczych. Półotwarta przestrzeń w okolicy budynku basenu pozwala na odkrywanie dalekich perspektyw z przestrzeni basenu, a także obserwacje z obszaru alei rekreacyjnej zarówno w kierunku monumentalnej rzeźby kopca jak i obniżonej tafli pływalni. Polana w centralno-południowej części parku jest największą przestrzenią otwartą i integruje różnorodne funkcje wypoczynkowe takie jak ogrody społecznościowe, naturalny plac zabaw, polana piknikowa, wpisywane w poszczególne pokoje krajobrazowe.

STRATEGIA KSZTAŁTOWANIA NAWIERZCHNI

Projekt zakłada wykonanie specjalnego rodzaju nawierzchni dla ścieżki historyczno-edukacyjnej (ścieżka-łącznik), placów wejściowych oraz placu na szczycie kopca. Proponuje wykorzystanie gruzów i obiektów znalezionych podczas prac ziemnych na terenie parku i wkomponowanie ich w wylewkę betonową. Rozłożenie elementów ma różną gęstość na odcinku od placu wejściowego, a placu na szczycie- rzadsze rozmieszczenie u podnóża, kumulacja na szczycie oraz w miejscach istotnych (krzyże, wyrwa w skarpie odsłaniająca gruzy). Na długości całej ścieżki przewidziano dylatacja umożliwiające przepływ wody oraz przepuszczalność gruntu.

PAWILON DO PRZYSIADYWANIA

Pawilon wystawienniczy zaprojektowano jako sekwencję powtarzalnych betonowych modułów “C”. Stanowią one zarazem element konstrukcyjny jak i ławkę do przysiadywania się. Nierównomierne rozmieszczenie po¬szczególnych modułów ukierunkowują uwagę zwiedzających na wystawę, kopiec lub wybrane fragmenty otoczenia. Przeszklenia po całości elewacji pozwalają zatrzeć granicę między wnętrzem i zewnętrzem.

RODZINA ELEMENTÓW - SKALE

Projekt dąży do zrównania skali między małą architekturą, budynkiem a krajobrazem. Pracuje z archetypicznymi formami architektury, przeskalowuje małą architekturę do skali budynku (makro siedziska stoły i mury oporowe), organizuje fragmenty parku za pomocą dużych elementów krajobrazowych (górki, korytko spływowe, misy na wodę). W efekcie uzyskuje rodzinę obiektów architektoniczno-krajobrazowych opartych na wyrazistych acz spokojnych gestach. Prostota form nie dominuje kopca, wręcz przeciwnie- daje wrażenie form zastałych na miejscu, zaadaptowanych przez naturę znalezisk archeologicznych.

RONET - Zbigniew Filipek Biuro: 32-020 Wieliczka, ul. Zacisze 16, NIP: 677-133-92-83,
Konto bankowe: BANK PEKAO SA 03 1240 1431 1111 0010 2980 4734, tel: 608 835 030,
e-mail: biuro.ronet@wp.pl, poczta@ronet.pl