Konkurs na opracowanie koncepcji urbanistyczno-architektonicznej zagospodarowania przestrzeni publicznej przy ul. Biskupiej
III nagroda

<<< powrót
  • Arkon Atelier sp. z o.o.
Skład zespołu:
  • Ewa Brach  
  • Dorota Brach Jabłońska  
  • Agnieszka Mazur  
  • Natalia Balcerzak  
  • Zofia Wesołowska  
  •  
  •  
  • http://www.arkonatelier.pl/  
  •  

1. UZASADNIENIE PROJEKTOWANYCH ROZWIĄZAŃ.

Celem niniejszego opracowania jest stworzenie koncepcji, która będzie odpowiadać oczekiwaniom stawianym przez mieszkańców Biskupiej Górki. Pragną oni miejsca do rekreacji, gdzie będą się spotykać, aktywizować, dzielić wiedzą i doświadczeniem z innymi pokoleniami. Miejsce ma służyć organizowaniu imprez plenerowych, imprez kulturalnych, turniejów gier planszowych oraz imprez gastronomicznych. Całe przedsięwzięcie ma służyć integracji lokalnej społeczności oraz rewitalizacji bardzo atrakcyjnego obszaru, będącego jednym z ważniejszych punktów widokowych w Gdańsku.

2. OPIS IDEI.

Główną ideą koncepcji jest przywrócenie parkowi dawnej świetności i wykorzystanie warunków lokalizacji. Rzadko się zdarza tak unikalne położenie inwestycji, z jednej strony znajduje się w okolicy budynku dawnego schroniska - potężna, ceglana budowla wzniesiona w 1936 - 1939r., przykład monumentalnej, niemieckiej architektury z okresu wojennego, z drugiej strony otwiera się na piękny widok - na panoramę głównego miasta Gdańska.

W tym miejscu do 1945r. istniała kawiarnia, która jest widoczna na mapach z 1933r. W związku z istotną rolą jaka pełniła i postulatami mieszkańców, którzy chcieli zachować informacje i wszystkie elementy związane z jej istnieniem, stała się ona głównym punktem założenia.

Obrys jej fundamentów będzie stanowił centralną część parku. Przez kawiarnię będzie prowadził główny ciąg pieszy, przystosowany do poruszania się przez osoby niepełnosprawne - mały kąt nachylenia, utwardzony kostką brukową. Prowadzi on od ul. Biskupiej do ul. Pohulanka. Boczne trakty będą miały naturalną nawierzchnię z glinożwiru – żwir różnych frakcji zmieszany z gliną i ustabilizowany. Inspiracją dla małej architektury: ławki, stoliki, krzesła, kosze, było krzesło znalezione na tym obszarze, najprawdopodobniej będące elementem dawnego wyposażenia kawiarni. Meblom nadano nowocześniejszy charakter oraz zwrócono uwagę na praktyczne aspekty, np. mocowanie do podłoża. Latarnie, które zaproponowano, zostały wcześniej wykorzystane w innej części Biskupiej Górki.

3. ELEMENTY PARKU.

3.1. Droga dojazdowa i miejsca parkingowe.


Droga, wyłączona z ruchu samochodowego, wykonana z kostki brukowej nawiązującej do przekazów historycznych, do nawierzchni występującej pierwotnie w dzielnicy. Wyjątek będą stanowić osoby niepełnosprawne i służby porządkowe oraz pojazdy techniczne, których obecność jest niezbędna przy okazji imprez plenerowych. Dwa miejsca postojowe mają ułatwić dostęp do parku dla osób poruszających się na wózku. W przypadku organizowania większych imprez plenerowych mogą być włączone do placu. Obok tych miejsc zlokalizowano parking dla rowerów oraz samoobsługową stację naprawczą dla jednośladów, gdzie będzie można, w razie awarii, podpompować koło lub dokręcić śrubkę.


3.2. Platforma widokowa.

Jeden z najważniejszych kompozycyjnie punktów w parku stanowi platforma widokowa. Z niej rozciąga się widok na stare miasto. Jest to lekka, drewniana konstrukcja, wsparta na drewnianych słupach. Została otoczona stalową balustradą, która powtarza się również na betonowych schodach prowadzących z ul. Biskupiej. Inspiracją dla jej formy była istniejąca barierka przy ul. Biskupiej 28. Pod platformą znajduje się fragment dawnego ogrodzenia kawiarni, które zostanie odrestaurowane jako ciekawy element przestrzenny i świadek historii.

3.3. Amfiteatr.

Forma amfiteatru wykorzystuje naturalne ukształtowanie terenu. Z betonowych siedzeń wykończonych drewnianymi deseczkami będzie można podziwiać panoramę Gdańska. Przed siedzeniami zaprojektowano scenę o wymiarach 7 x 8m. W dwóch narożnikach sceny będą stały słupy służące do zawieszenia ekranu kina plenerowego. Zostanie również ustawiona skrzynka elektryczna z możliwością podłączenia sprzętu technicznego w przypadku imprez plenerowych. Za amfiteatrem znajduje się plac o wymiarach sceny, który w przypadku organizacji większych wydarzeń posłuży jako dodatkowa przestrzeń.

3.4. Stara piwniczka.

Na terenie objętym opracowaniem znajdują się ruiny obiektu, prawdopodobnie fragment piwnicy. Budowlę planuje się odrestaurować , a w miejscu wejścia wstawić szkło, za którym ustawiona makieta biskupiej górki z czasów istnienia kawiarni będzie pełniła rolę jednej ze stacji edukacyjnych.

3.5. Pomost drewniany.

Zlokalizowany na niewielkim wypłaszczeniu przy ul. Biskupiej stanowi dodatkową atrakcję, może być wykorzystywany przez mieszkańców okolicznych budynków jako łatwo dostępne miejsce do odpoczynku i kameralnych rozmów.

3.6. Kawiarnia.

Fundamenty dawnej kawiarni wytyczone będą w przestrzeni za pomocą murku z czerwonej cegły o wysokości 40- 45cm. W miejscu gdzie murek będzie przecinał się z głównym traktem pieszym oraz bocznymi ścieżkami zostanie „wrysowany” w poziomie chodnika za pomocą czerwonej kostki brukowej. Cała przestrzeń znajdująca się w obrębie kawiarni podzielona zostanie na mniejsze obszary: „pokoiki – dawniej sale konsumpcyjne”, za pomocą żywopłotu z grabu. Każdy pokoik będzie inaczej wyposażony. Rozpoczynając od strony ul. Biskupiej: na wejściu zostanie umieszczona tablica edukacyjna z historią kawiarni oraz archiwaliami dostępnymi na jej temat - pocztówka, ogłoszenia w prasie z tamtych lat, fotografie sprzętów i strojów z epoki. Po lewej stronie umieszczono hamaki, które częściowo będą zawieszone na drzewach, a częściowo na betonowych słupach. Dalej ustawiono stoliki piknikowe. Miejsce to jest dedykowane użytkownikom, którzy przyniosą własny suchy prowiant i będą go spożywać podczas spacerów po parku lub wycieczki z przewodnikiem, które często są organizowane na Biskupią Górkę. Naprzeciwko stolików znajdować się będzie ogród deszczowy, w którym zostaną posadzone rośliny ułatwiające filtrację wody i wprowadzenie jej w głębsze warstwy gleby. (Więcej na ten temat w pkt. 5)

Kolejną atrakcją kawiarni będą stoliki do gier planszowych. Przygotowane na nich zostaną plansze narysowane na metalowej blasze, odpornej na rdzewienie, do gry w szachy i warcaby oraz do chińczyka i młynka. Stały rysunek nie będzie przeszkodą by przyjść z własną grą i zagrać ze znajomymi. Po prawej stronie, za bocznym wejściem do parku, znajdować się będzie plenerowa galeria sztuki wyposażona w gabloty, do których będzie można wstawiać eksponaty. Na środku pokoiku znajdzie się okrągła ławka, na której można wygodnie kontemplować sztukę. Dalej zza żywopłotu z grabu wyłaniają się dwie duże huśtawki, na których będzie można odpocząć, bujając się delikatnie. Obok huśtawek, po lewej stronie, zlokalizowano trampoliny ziemne, czyli betonowe skrzynie wkopane w grunt, otoczone materiałem zapewniającym bezpieczeństwo oraz przykryte sprężysta tkaniną pozwalającą na wybicie. Jednym z ostatnich punktów kawiarni będzie czytelnia - czyli dwa stoliczki oddzielone od siebie za pomocą żywopłotu, gdzie będzie można poczytać książkę, posłuchać audiobooka, przejrzeć gazetę. Naprzeciwko czytelni zlokalizowano ogródek sensoryczny, podzielony na kwatery z gładkimi kamieniami – otoczakami różnych frakcji, po których będzie można chodzić bosymi stopami, masować je relaksując cały organizm.

3.7. Ogródek ziołowy.

Część terenu, na którym zostaną posadzone zioła: mięta, melisa, lawenda, tymianek cząber, szałwia, macierzanka ogrodowa, rumianek. Tablica edukacyjna opisująca zioła i ich właściwości lecznicze bądź zastosowanie kulinarne uzupełni ogródek.

3.8. Lapidarium.

Jego lokalizację wyznaczono ponad bocznym traktem pieszym. Eksponaty lapidarium będą zlokalizowane na stoku wzdłuż ciągu. Idąc bocznym traktem co jakiś czas, będzie można natknąć się na eksponat.

3.9. Sad i klasa plenerowa.

Jednym z postulatów mieszkańców zawartych w regulaminie konkursu było miejsce do prowadzenia zajęć dla dzieci i dorosłych w formie wspólnych działań i wymiany doświadczeń pokoleniowych. W tym celu zaprojektowano klasę plenerową o układzie amfiteatralnym, wpisującym się w teren. Wykonana będzie z betonu architektonicznego o nowoczesnej formie. Na „scenie” zostanie umieszczony betonowy stół, a za nim betonowa ściana pomalowana na fragmencie czarną farbą tablicową, pełniąca funkcje tablicy szkolnej. Obok amfiteatru przygotowano miejsce pod ognisko. Po drugiej stronie zlokalizowano dwa schowki, architekturą nawiązujące do fragmentu starej piwnicy, w których przechowywane będą kociołki do gotowania, naczynia, przybory do pisania po tablicy, itp. Klasa może pełnić funkcje edukacyjne lub piknikowe. Mogą się tu odbywać warsztaty kulinarne: gotowania nad żarem ogniska, pieczenia na ruszcie czy smażenia konfitur. W pobliżu rosną drzewka owocowe - pozostałość sadu. Przewidziano dosadzenie kolejnych drzew oraz krzewów owocowych, tak aby zachować funkcję i przy okazji wykorzystywać owoce podczas zajęć w klasie plenerowej. Osoby odwiedzające park podczas spacerów będą mogły poczęstować się owocami lub skosztować przetworów.

3.10. Strefa wejściowa/wyjściowa od ul. Pohulanki.

Do tej strefy prowadzi główny trakt pieszy. Za strefą kawiarni, od mieszkańców i ich domów, park będzie oddzielać żywopłot z grabu. Wzdłuż drogi zostaną ustawione ławki. Schody prowadzące na zaprojektowany, utwardzony plac są istniejące, ich bieg nie ulegnie zmianie, wymagają jedynie drobnych napraw. Lokalizacja placu była podyktowana usytuowaniem bramy wjazdowej do posiadłości przy ul. Biskupiej 15. Naprzeciwko niej zaprojektowano drugi stojak na rowery oraz samoobsługową stację naprawczą dla rowerów.

4. ZIELEŃ

Stan sanitarny drzewostanu jest średni. Spowodowane jest to brakiem prac pielęgnacyjnych i niewykonywaniem konserwacji roślin. Głównym założeniem projektowym była minimalna ingerencja w istniejąca zieleń wysoką. Inwestycja wymaga jednak wycięcia kilkunastu drzew oraz wykonania zabiegów pielęgnacyjnych polegających na usunięciu suchych gałęzi i uformowaniu korony. Zbiorowisko drzew to głównie jesiony i klony, chociaż zdarzają się także lipy. Drzewa są stosunkowo młode, obwody pni wahają się średnio między 60-100cm. Wszystkie planowane nasadzenia będą z gatunków siedliskowych, rozwiniętych dobrze na stoku Biskupiej Górki.

Cały teren zielony planuje się obsiać trawą niewymagającą częstego koszenia, z wyjątkiem terenu kawiarni gdzie ze względu na charakter rekreacji przewidziano trawę odporną na deptanie. W ogrodzie bylinowym zostaną posadzone rośliny wieloletnie, nie wymagające częstej pielęgnacji, typowe dla gdańskich skwerów. Zadaniem roślin jest zabezpieczenie skarpy przed osuwaniem się, dlatego ważnym kryterium przy ich doborze będzie wielkość i forma systemu korzeniowego.

5. ODWODNIENIE.

Zaprojektowany system odwodnienia wykorzystuje rozwiązanie zaproponowane przez Gdańskie Wody dot. małej retencji. Na terenie zaprojektowano dwa ogrody deszczowe suche i jeden mokry. Naturalne spadki terenu pozwalają doprowadzić wodę do tych ogrodów bez zbytniej ingerencji w ukształtowanie. Na ciągach pieszych przewidziano spadki pozwalające wodzie dotrzeć do ogrodów. Z pierwszego ogrodu suchego przelewem awaryjnym woda zostanie wypuszczona do rowku o otwartym przebiegu, niewielkim promieniu, biegnącego wzdłuż chodnika, wykończonego kostka brukową. Następnie trafi do ogrodu deszczowego mokrego znajdującego się na obszarze kawiarni. Stamtąd woda przelewem awaryjnym oraz rowkami przepływa do trzeciego ogrodu deszczowego suchego zlokalizowanego przy parkingu rowerowym. Dalej cały nadmiar wody, który nie ulegnie rozsączeniu po drodze, zostanie włączony do istniejącego w okolicy miejskiego systemu kanalizacji deszczowej.

6. OŚWIETLENIE I MONITORING

Projektowane oświetlenie terenu realizowane będzie nowo wybudowanymi słupami oświetleniowymi stylowymi, o wysokości ok. 3m, wykorzystanymi również w innej lokalizacji na Biskupiej Górce. Oświetlenie ledowe o trwałości min. 32 tys. godzin o mocy 70W.

Iluminacja rzygaczy stanowiących część tarasu dawnego schroniska wykonana będzie za pomocą dwóch metod: zalewowej i punktowej. Metoda zalewowa polega na ustawieniu źródła światła rozproszonego w znacznej odległości od oświetlanego obiektu i skierowanie strumienia światła w stronę budynku. Przy schronisku zostaną ustawione 4 lampy emitujące takie światło. Metoda punktowa polega na umieszczeniu punktów światła skupionego, które podkreśli łuki pod rzygaczami schroniska. Neptun zostanie podświetlony dwiema lampami emitującymi światło rozproszone skierowane na narożnik, na którym stoi rzeźba.

RONET - Zbigniew Filipek Biuro: 32-020 Wieliczka, ul. Zacisze 16, NIP: 677-133-92-83,
Konto bankowe: BANK PEKAO SA 03 1240 1431 1111 0010 2980 4734, tel: 608 835 030,
e-mail: biuro.ronet@wp.pl, poczta@ronet.pl