Konkurs architektoniczno-urbanistyczny na opracowanie koncepcji architektonicznej wraz z zagospodarowaniem terenu dla inwestycji pn. „Budowa domu studenckiego na Kampusie Służewiec”
wyróżnienie

<<< powrót
  • 4AM Architekci
Skład zespołu:
  • arch. Tomasz Karpiński,  
  • arch. Arkadiusz Wróblewski,  
  • arch Beata Ławnicka,  
  • arch. Katarzyna Żyngiel,  
  • arch. Anita Frączyk,  
  • arch. Bartłomiej Citko,  
  • arch. Marcin Kurman  
  •  
  •  
  • https://4am.com.pl/  
  •  

Wprowadzenie

Akademik to miejsce, które łączy przeciwieństwa. Dualizm jest wpisany w kod genetyczny tego rodzaju obiektów.

Akademik jest domem dla introwertyka i „duszy towarzystwa”, miejscem wypoczynku oraz pracy i nauki, jest w nim miejsce na indywidualne skupienie i pracę zespołową.

Jako budynek użyteczności publicznej budowany ze środków publicznych powinien odznaczać się architekturą powściągliwą i elegancką, ale jednocześnie, jako obiekt dedykowany ludziom młodym, powinien mieć w sobie nutę szaleństwa i młodzieńczości. Wysoka jakość architektury musi iść w parze z ekonomiką przyjętych rozwiązań.

Nowy akademik ma „tu i teraz” budować przestrzeń i aktywizować życie studenckie, ale jednocześnie powinien być projektowany z myślą o tym, że w przyszłości na terenie powstaną kolejne gmachy, które łącznie mają tworzyć spójną urbanistycznie tkankę Kampusu.

Poszukiwany jest zamknięty, własny i unikalny mikrokosmos, który pozostanie otwarty i zapraszający poprzez możliwość przejścia przez budynek, przy jednoczesnym wymogu kontroli dostępu przy głównym wejściu.

Jak zbudować ten dualistyczny świat aby stanowił spójną całość?

Projekt poszukuje architektury budynku oraz jego relacji z istniejącym i przyszłym otoczeniem, która będzie budowała harmonijne współistnienie przeciwstawnych przestrzeni, funkcji, pojęć, odczuć, znaczeń.

Powiązania przestrzenne z otoczeniem i architektura budynku

Plan budynku


Jak zaprojektować budynek, przez który należy przejść, ale jednocześnie nie wejść do środka?

Budynek został ukształtowany na planie litery „C” z dziedzińcem otwartym na południe. Główna oś Kampusu biegnąca od ulicy Puławskiej do ulicy Sulimy, a w zamierzeniu aż do ulicy Bełdan, przetnie w poziomie parteru skrzydło wschodnie i zachodnie budynku, ślizgając się wzdłuż południowej elewacji wewnątrz dziedzińca, gdzie lokalizuje się główne wejście.

Plan litery „C” organizuje główne przestrzenie publiczne Kampusu – Plac Centralny, który dostaje swoją architektoniczną oprawę w postaci zachodniej elewacji akademika, oraz Plac Wejściowy przyległy do projektowanej osi Kampusu bezpośrednio przy wschodnim przejściu bramnym.

Jednocześnie wewnątrz Placu utworzony został dziedziniec z trzech stron zamknięty elewacjami budynku, a otwarty na południe – na teren zielony Kampusu i dalej na tereny rekreacyjne wokół Potoku Służewieckiego.

Otwarte / zamknięte

Wskazany plan pozwala zrealizować ideę jednoczesnego otwarcia i zamknięcia przestrzeni. Trzy elewacje budynku wydzielają dziedziniec, tworząc niepowtarzalne i zdefiniowane miejsce, jednocześnie nie czyniąc go wyizolowanym i niedostępnym.

Teraźniejszość / przyszłość

Proponowany układ przestrzenny budynku respektuje planowane w dalszej perspektywie rozwoju Kampusu budynki, których kubatury stanowią przedłużenie wschodniego i zachodniego skrzydła projektowanego obiektu. Dzięki temu to, co teraz stanowi o wartości wewnętrznego dziedzińca – czyli otwartość na tereny zielone i rekreacyjne – pozostanie atrakcyjne nawet w dalekiej przyszłości.

Tektonika terenu

Urbanizacja / natura


Przez środek terenu inwestycji przebiega skarpa wysokości ok. 1,5m, kształtująca zagłębienie terenu w jego wschodniej części, aż do ulicy Puławskiej.

Istotnym spostrzeżeniem decydującym o przyjętych rozwiązaniach wysokościowych jest fakt niewielkiej różnicy rzędnych terenu na głównej osi Kampusu pomiędzy ulicą Sulimy a ulicą Puławską. Różnica ta wynosi zaledwie 70 cm.

Rzędne Placu Centralnego zostały dopasowane do rzędnych ulicy Sulimy prowadząc oś Kampusu delikatnym jednokierunkowym spadkiem 0,7% w kierunku ul. Puławskiej.

Różnica terenu powstała na skutek wypłaszczenia osi została zaprojektowana w formie skarp przyległych do utwardzonych elementów zagospodarowania. Wewnętrzny dziedziniec został ukształtowany za pomocą kaskadowych pól, opadających ku zagłębieniu terenu po stronie południowej. Zabieg ten pozwolił na stworzenie kameralnego miejsca odpoczynku, a amfiteatralne ukształtowanie terenu pozwala na organizację niewielkich wydarzeń plenerowych i czyni z wewnętrznego dziedzińca towarzyską i kulturalną zieloną agorę.

Aktywizacja przestrzeni na poziomie parteru

Aktywatorem przestrzeni jest zapewnienie maksymalnie różnorodnych form spędzania czasu na zewnątrz budynku oraz lokalizowanie funkcji ogólnodostępnych, o wysokich walorach społecznych, przy przestrzeniach publicznych.

Oś kompozycyjna prowadzona jest od ulicy Puławskiej do Placu Centralnego, i dalej w głąb Kampusu będzie skupiała największy ruch pieszy studentów, zarówno mieszkańców akademika, jak również użytkowników budynków dydaktycznych. Przy osi kompozycyjnej zlokalizowano wszystkie zewnętrzne przestrzenie publiczne, Plac Wejściowy, dziedziniec, Plac Centralny, główne wejście do budynku, siłownię terenową oraz wszystkie ogólnodostępne funkcje akademika odznaczające się wysokimi walorami społecznymi – świetlicę, klub studencki, salę ćwiczeń oraz pralnię – przestrzeń urastającą do rangi kolejnego miejsca integracji. Lokal usługowy zlokalizowany w zachodnim skrzydle budynku otwiera się z czterech stron na otocznie, a dzięki dużemu udziałowi przeszkleń w elewacji może dzielić się na kilka mniejszych lokali.

Architektura

Projektowany budynek jest pierwszym krokiem w stronę kompleksowej przebudowy i rozbudowy Kampusu Służewiec w oparciu o spójne założenia urbanistyczne, mające na celu stworzenie tętniącego życiem ośrodka akademickiego, na miarę ambicji i aspiracji Uniwersytetu Warszawskiego. W chwili powstania budynek nie będzie miał architektonicznego kontekstu, który byłby punktem odniesienia do kształtowania estetyki elewacji. Budynek swoją architekturą będzie stanowił nową jakość w krajobrazie. Bardzo wyeksponowana bryła będzie definiować charakter miejsca na lata oraz stanowić kontekst dla budynków, które powstaną tutaj w przyszłości. Co więcej – estetyką będzie komunikować widzowi swoją funkcję oraz etos kształtowania budynków użyteczności publicznej – powściągliwość i powagę, bez zbędnej egzaltacji własną indywidualnością.

Mając na uwadze powyższe, projektanci zdecydowali się na prostą w formie, modułową elewację (trzy moduły otworów okiennych), porządkowaną jednakowej szerokości elementami ściennymi, ustawioną na parterowym cokole, przeszklonym od strony głównych przestrzeni publicznych. Zdecydowano się na użycie dwóch kolorów elewacji – ziemistej szarości i jasno-drewnianego brązu. Ziemista szarość naturalnie koresponduje kolorystycznie z drzewostanem otaczającego budynek krajobrazu, jak również odnajdzie się w środowisku zurbanizowanym, w czasie, gdy wokół powstaną kolejne budynki. Kontrastujący z szarością jasno-drewniany brąz ma za zadanie wzmocnić wizualnie projektowany rytm elewacji oraz, w sferze emocjonalnego odbioru, nadać budynkowi przyjazny, ciepły oraz zapraszający charakter.

Od zewnątrz elewacja ma jednolity, elegancji charakter. Od wewnątrz – od strony dziedzińca – architektura ma budować nastrój mniej formalny, bardziej spontaniczny i młodzieńczy w wyrazie.

Z tego względu wycięto z bryły budynku prostopadłościenne kubatury, w które wpisano tarasy i balkony kondygnacji mieszkalnych. Zabieg ten, poza budowaniem emocji, ma za zadanie nadanie dziedzińcowi przyjaznej człowiekowi skali – w wymiarze architekonicznym, a w wymiarze społecznym – stworzenie kolejnych miejsc integracji i spędzania wspólnego czasu.

Rozwiązania przestrzenne i funkcjonalne

Ja


Typologia przestrzeni mieszkalnych zgodna jest z założeniami konkursowymi – wiele typów mieszkań odpowiada na różne potrzeby mieszkalne poszczególnych użytkowników, jak też wpisuje się w zróżnicowane warunki ekonomiczne studentów.

Począwszy od prywatnych pokoi jednoosobowych, aż po segmenty 2+2, każdy typ mieszkania stara się sprostać wszystkim pragmatycznym potrzebom użytkownika, jak też pozwala na zachowanie wymaganej prywatności i na personalizację przestrzeni.

Wiele schowków (np. łóżka z szufladami i pawlacze) pomieści wszystkie potrzebne przedmioty, tablice magnetyczne i haczyki pozwolą na przypięcie ulubionych pocztówek, a funkcjonalne łazienki (z oddzielnymi toaletami w przypadku segmentów 2+2) ułatwią każdy poranek w biegu.

My

Akademik nie jest wyłącznie miejscem do zamieszkiwania, ale, co stanowi o jego wyjątkowości, do nawiązywania silnych relacji międzyludzkich. Często więzi z czasów studiów potrafią przetrwać wiele lat, a nawet całe życie. Istotnym aspektem życia społecznego w domu studenckim są przestrzenie,
w których mogą odbywać się interakcje pomiędzy jego mieszkańcami.

W jednostkach mieszkalnych przeznaczonych dla więcej niż jednej osoby, zaprojektowane zostały hall’e z aneksami i kuchnie sprzyjające integracji małej grupy. W segmentach 1+1 są to niewielkie miejsca do siedzenia, natomiast w segmentach 2+2 znajdują się przestronne i jasne kuchnie, ze zlokalizowanym pod oknem stołem dla czterech osób.

Każde z czterech pięter mieszkalnych dzieli się na dwie połowy, a każda z nich posiada swoją własną strefę dzienną. Tak więc, cały dom studencki dzieli się na osiem jednostek – każda zamieszkana przez około 44 osoby. Liczba mieszkańców jednostki pokrywa się z teorią Robina Dunbara – 45 to liczba osób, którym możemy zaufać.

Strefa dzienna w każdej z jednostek składa się z kuchni, salonu oraz spiżarni. Salon (nieuwzględniony w programie funkcjonalnym) pełni rolę jadalni oraz miejsca wypoczynku w mniejszym gronie – będzie stanowić centrum integracji. Dzięki przeszkleniom oddzielającym kuchnie i salony od korytarzy, możliwy będzie wgląd do tych przestrzeni, nawet w trakcie podążania do wyjścia. Zabieg ten prowokować będzie do częstszych spotkań pomiędzy współlokatorami i może przyczynić się do integracji nawet najbardziej introwertycznych jednostek. Drugie dodane pomieszczenie – spiżarnia z indywidualnymi szafkami – ułatwi korzystanie z kuchni, poprzez możliwość przechowywania akcesoriów kuchennych i produktów spożywczych w pomieszczeniu obok.

Strefa „My” to również tarasy i balkony wychodzące na dziedziniec.

Oni

Dom studencki nie chce i nie powinien być miejscem wyizolowanym ze swojego otoczenia. Ogólnodostępne przestrzenie wspólne w parterach będą odpowiedzią na konflikt pomiędzy otwarciem i zamknięciem domu studenckiego, nie ważąc na funkcjonalności i bezpieczeństwie obiektu.

Kontrola dostępu odbywa się w momencie wejścia do hallu windowego na parterze. Powoduje to, że wszystkie jednostki mieszkalne, jak też pomieszczenia zlokalizowane na drugiej kondygnacji (administracja, pomieszczenie do pracy cichej i pomieszczenia obsługi), oraz pralnia i sala ćwiczeń na parterze, są dostępne wyłącznie dla mieszkańców i pracowników budynku. Natomiast zlokalizowana po lewej stronie od wejścia świetlica, klub oraz pomieszczenia do pracy w grupach mogą być dostępne dla osób z zewnątrz. Dzięki funkcjonalnemu układowi tej części możliwe jest wiele scenariuszy otwarcia i zamknięcia poszczególnych pomieszczeń i komunikacji, tak, aby móc aranżować przestrzeń w zależności od potrzeb danych użytkowników lub wydarzenia.

Świetlica i klub mają pełnić kulturalne i towarzyskie centrum nie tylko dla mieszkańców akademika, ale też dla użytkowników całego miasteczka studenckiego. Ich lokalizacja pozwala na dostęp i ekspozycję zarówno od wewnętrznego dziedzińca, jak też od Placu Centralnego. Pomieszczenia te są łatwo adaptowalne, występuje też możliwość ich połączenia. Świetlica może służyć organizacji wydarzeń kulturalnych – ułatwiają to rozkładana scena i wysoka kubatura pomieszczenia. Natomiast klub – przestrzeń dodana – może pełnić funkcję ogólnodostępnej klubokawiarni prowadzonej przez mieszkańców akademika.

Nastrój

Użytkowanie danej przestrzeni zależne jest nie tylko od elementów jej wyposażenia, ale także od nastroju, jaki budują użyte w niej materiały wykończeniowe i meble. Kierując się tym podejściem inaczej stworzony został klimat poszczególnych pomieszczeń, przy jednoczesnym zachowaniu spójności estetycznej w całym budynku.

Pokoje mieszkalne charakteryzują się funkcjonalnością, posadzki i meble w ciepłych odcieniach tworzą przytulny domowy nastrój, a betonowe sufity i ciemne elementy wyposażenia podkreślają nowoczesny charakter całego budynku.

Przestrzenie wspólne przeznaczone do wypoczynku (salony, świetlica) mają praktyczne betonowe posadzki, wygodne kanapy i pufy oraz adaptowalne oświetlenie, w postaci spotów, reflektorów i lamp stojących – umożliwia to dopasowanie atmosfery do okazji. Przestrzenie do pracy są jasne, przestronne, bez rozpraszających elementów dekoracyjnych.

W pokojach mieszkalnych i salonach na poszczególnych piętrach zaprojektowano tablice umożliwiające personalizację przestrzeni, a w pokojach do pracy ściany mogą służyć do umieszczania notatek.

Modułowość

W architekturze istotny jest modułowy podział segmentów mieszkalnych – zarówno pod względem kompozycji elewacji, jak i prostoty konstrukcyjnej. Dlatego też w projekcie pojawiają się tylko trzy modułowe wielkości. Pierwsza - to moduł ewakuacyjnej klatki schodowej i pokoju jednoosobowego. Druga - to segment 1+1 i pokój dwuosobowy. Trzecia - to segment 2+2, wymienny na dwa jednoosobowe pokoje, przystosowane dla osób niepełnosprawnych.

Dzięki uniformizacji instalacyjnej zamiana typów mieszkalnych w zakresie drugiego i trzeciego modułu jest prosta i pozwala na modyfikacje w trakcie użytkowania budynku.

Komunikacja

Komunikację w całym budynku ograniczono do niezbędnego minimum. Korytarze doświetlane są zarówno oknami na ich końcach, jak też wycięciami tarasów. W sąsiedztwie hall’i windowych na kondygnacjach mieszkalnych stworzono poszerzenia korytarzy zapraszające do danej jednostki mieszkalnej. Kierują użytkowników w stronę strefy wspólnej lub mogą służyć jako przestrzeń identyfikującą daną jednostkę.

Dzięki zastosowaniu wielu ażurowych przegród przestrzeń komunikacja łączy się z pomieszczeniami sąsiednimi (jak kuchnie, salony czy świetlica), pozwala także utworzyć połączenia widokowe między pomieszczeniami znajdującymi się po dwóch stronach korytarza (jak klub i pokoje do pracy). Zabieg ten pozwala również na wpuszczenie większej ilości światła wgłąb budynku.

Podstawowe rozwiązania architektoniczne i inżynierskie.

Zagospodarowanie terenu.

Nawierzchnie.


Całość terenu wokół budynku została zaprojektowana na prostokreślnej siatce o podstawowych modułach 5.0x5.0m, 2.5x5.0m, 1.25x5.0m, która spaja i systematyzuje projekt zagospodarowania terenu.

Wyróżnia się następujące typu nawierzchni / podłoży:
– posadzka betonowa (komunikacja piesza, kołowa i parkingi naziemne), podstawowe wymiary: 5x5 m, 2,5x5,0 m (w tym moduł 2x5 m uzupełniony dekorem 0,5x5 m), 1,25x5 m;
– dekory z kostki granitowej (strefy miejsc parkingowych), wymiary 0,5x5 m;
– nawierzchnia zielona z ekokraty – parking poza obrysem Placu Centralnego oraz droga pożarowa po stronie północnej opracowania.

Wyróżnia się następujące typu nawierzchni biologicznie czynnej:
– zagospodarowanej zielenią projektowaną na terenie dziedzińca, wymiar wewnętrzny wpisany w murki oporowe 2x4,5 m;
– zagospodarowanej na terenach placów, wymiary 2x5 m oraz 1,25x5 m;
– nawierzchnia „dziewicza” w zagłębieniu terenu po stronie południowej terenu opracowania.

Posadzkę na płycie garażu projektuje się jedynie na obszarze głównej osi Kampusu, biegnącej wzdłuż południowej elewacji dziedzińca i w podcieniach skrzydeł wschodniego i zachodniego.

Murki i siedziska betonowe.

Projektuje się kaskadowo opadający układ murków oporowych z betonu architektonicznego wpisanych w moduł posadzki ciągu komunikacyjnego na osi Kampusu – 1,25x5 m.

Na obszarze Placu Wejściowego projektuje się siedziska betonowe o wymiarach 1,25x5 m i wysokości 45 cm, wkomponowane w rysunek posadzki.

Zieleń.

Obszar opracowania charakteryzuje się dużym stopniem zadrzewienia. Zarówno w obrysie projektowanego budynku, jak i terenów utwardzonych, rośnie wiele drzew. Najbardziej wartościowe z nich (jak dęby na Placu Centralnym) zostają zachowane, natomiast mniejsze drzewa możliwe do przesadzenia zostają przeniesione w inne obszary zagospodarowania (część południowa terenu).

Na Placu Centralnym oraz na Placu Wejściowym projektowane są nasadzenia dereni ‘Elegantissima’, odznaczające się czerwonymi gałęziami, tworzącymi ozdobny efekt zimą.

Geometryczną formę dziedzińca ozdabiają regularne nasadzenia karłowatej odmiany lipy drobnolistnej ‘Rancho’ oraz strzyżone geometrycznie żywopłoty z cisa Taxus x media ‘Hatfield’.

Oświetlenie.

Projektuje się następujące rodzaje oświetlenia zewnętrznego:
– lampy terenowe w strefach zieleni na terenach Placu Wejściowego, Placu Centralnego oraz dziedzińca;
– lampy liniowe wkomponowane w posadzkę głównej osi Kampusu.

Architektura.

Ściany zewnętrzne/wykończenie elewacji.


Żelbetowe gr. 25 cm ocieplone wełną mineralną gr. 22 cm na elewacjach tynkowanych i 18 cm na elewacjach wentylowanych.
Zdecydowano się na użycie dwóch kolorów elewacji – ziemistej szarości (tynk szlachetny) i jasno-drewnianego brązu (płyty elewacyjne okleinowane).

Ściany wewnętrzne.

Międzylokalowe warstwowe gr. 22cm (bloczek gipsowy Multigips gr. 8cm, 1cm pustki powietrznej, wełna mineralna gr. 5cm, bloczek gipsowy Multigisp gr. 8cm), od strony korytarzy żelbetowe gr. 20 cm (+3cm ocieplenia wełną mineralną). Ściany pomiędzy pokojami i łazienkami bloczek gipsowy Multigips gr. 10cm).

Ślusarka okienna i drzwiowa.

Projektuje się ślusarkę aluminiową w kolorze jasnego drewna dobranego pod kolor płyt elewacyjnych typu Prodema. Wszystkie okna lokali mieszkalnych zostaną wyposażone w zewnętrzne rolety w kolorze złamanej żółci.

Zważywszy na zastosowanie instalacji wentylacji mechanicznej nawiewno-wywiewnej we wszystkich pomieszczeniach, nie przewiduje się stosowania nawietrzaków okienny i ściennych, które powodowałby obniżenie parametrów akustycznych.

Tarasy.

Wykończenie tarasów projektuje się z deków kompozytowych o fakturze i kolorystyce drewnianej, nawiązujące do wykończenia elewacji. Konstrukcja deków zostanie ustawiona na warstwie izolacji przeciwwodnej. Odprowadzenie wody zostało zaprojektowane z warstwy izolacji przeciwwodnej od szachtów instalacyjnych wewnątrz budynku. Do ocieplenia stropodachu projektuje się polistyren extrudowany gr. 18 cm i PIR gr. 14 cm.

Balkony.

Wspornikowe balkony zostaną wykonane jako żelbetowe płyty, zamontowane do konstrukcji budynku za pomocą łączników termoizolacyjnych.
Wykończenie balkonów, podobnie jak tarasów, będzie z deków kompozytowych o fakturze i kolorystyce drewniane. Konstrukcja deków zostanie ustawiona na warstwie izolacji przeciwwodnej. Odwodnienie zostało zaprojektowane na zewnątrz balkonu poprzez jednokierunkowy spadek „od budynku”.

Ochrona pożarowa.

Projekt spełnia wszystkie wymagania pożarowe zawarte w pkt 1.11.1 Wytycznych Funkcjonalnych Organizatora. Poniżej odniesiono się do kilku kluczowych zagadnień.

Droga pożarowa.

Dla przedmiotowego budynku droga pożarowa została wyznaczona wzdłuż północnej elewacji (długość elewacji nie przekracza 60m) z wjazdem od ulicy Sulimy. Nie przewiduje się utwardzania powierzchni pod drogę pożarową. Droga zostanie wykonana z użyciem certyfikowanych technologii powierzchni biologicznie czynnej.

Długość dojścia od krawędzi drogi pożarowej do wejścia do budynku nie przekracza 50 m.

Warunki ewakuacji.

Zaprojektowano trzy podstawowe klatki schodowe służące ewakuacji – klatka centralna z ewakuacją poprzez hall wejściowy (służy również komunikacji bytowej, codziennej) oraz po jednej dodatkowej (służącej wyłącznie ewakuacji) w skrzydle wschodnim i zachodnim budynku. Dodatkowo wprowadzono dwie klatki ewakuacyjne łączące tylko parter z pierwszym piętrem. Do ewakuacji garażu służy klatka środkowa. Wszystkie długości dojść i przejść spełniają wymagane prawem parametry.

RONET - Zbigniew Filipek Biuro: 32-020 Wieliczka, ul. Zacisze 16, NIP: 677-133-92-83,
Konto bankowe: BANK PEKAO SA 03 1240 1431 1111 0010 2980 4734, tel: 608 835 030,
e-mail: biuro.ronet@wp.pl, poczta@ronet.pl