Konkurs architektoniczno-urbanistyczny na koncepcję osiedla mieszkaniowego przy ul. Kolejowej we Wrocławiu
Wyróżnienie

<<< powrót
  • GREG architekci
Skład zespołu:
  • arch. Grzegorz Górka  
  • arch. Jakub Zasuń  
  • arch. Karolina Meissner  
  • arch. Kamila Sekieta  
  • arch. Karolina Konopnicka  
  • arch. Paulina Decker  
  • arch. Mateusz Michalski  
  •  
  • http://www.gregarchitekci.pl/  
  •  

Podstawowe założenie projektu

Głównym założeniem projektowym pracy konkursowej jest zaproponowanie architektury przyjaznej mieszkańcom. Prezentowany projekt jest próbą pokazania architektury mieszkaniowej, gdzie priorytetem jest jakość zamieszkania, budowanie więzi sąsiedzkich, interesujące przestrzenie wspólne oraz mocne powiązania z terenami sąsiednimi.

Lokalizacja w strukturze miasta

Działka pod nowe osiedle mieszkaniowe, które jest przedmiotem opracowania pracy konkursowej, zlokalizowana jest pomiędzy ulicami Grabiszyńską, Kolejową, Tęczową i Prostą.

Nowe osiedle mieszkaniowe stanowić będzie uzupełnienie struktury zabudowy mieszkaniowej zlokalizowanej intensywnie wzdłuż ulicy Grabiszyńskiej (zabudowania głównie z lat 60 i 70 XX wieku).

Ulica Grabiszyńska stanowi jedną z ważniejszych osi miasta wschód- zachód. Jest znaczącą arterią komunikacyjną, wzdłuż niej zlokalizowana jest trasa tramwajowa i autobusowa, a w promieniu 500 m znajduje się Dworzec Świebodzki, który w dalekich planach może stać się stacją początkową kolei szybkiej łączącej centrum miasta z Portem Lotniczym Wrocław- Strachowice. Natomiast ulica Grabiszyńska przez swoje proporcje oraz lokalizację wzdłuż niej znaczących obiektów dla historii miasta Wrocławia funkcjonuje bardziej jako oś reprezentacyjna na płaszczyźnie ponadlokalnej, co potwierdza również obniżona intensywność ruchu pieszego w tym odcinku.

Powiązania z istniejącym układem przestrzennym, struktura urbanistyczna

Projekt konkursowy, zgodnie z wytycznymi miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zakłada domknięcie kwartału zabudowy kamienicowej od strony północnej, dwiema pierzejami wzdłuż ulic Kolejowej i Prostej. Nowe osiedle stanowić będzie zamknięty przestrzennie kwartał zabudowy. Stanie się to próbą powrotu po latach dominacji nurtów modernizmu do budowania przestrzeni miejskich, tworzących sekwencję wnętrz o wyraźnie zarysowanych granicach. Wzdłuż ulic zlokalizowano 5 siedmio- kondygnacyjnych budynków. Stanowić one będą niejako zewnętrzne granice nowego, osiedlowego kwartału.

Wewnątrz kwartału zaprojektowano trzy pięciokondygnacyjne budynki. Zabudowa wewnątrz kwartału wydziela trzy strefy funkcjonalne osiedla. Dwa zewnętrzne otwarcia mają charakter półprywatny. W nich to zlokalizowane są wejścia do budynków, miejsca parkingowe oraz oddzielone zielenią wysoką prywatne przedogródki. Stanowią one również obsługę komunikacyjną nowego osiedla- tylko w tej strefie dopuszczalny jest ruch kołowy po zespole mieszkaniowym.

W środku zabudowa wewnętrzna kwartału wydziela centralny plac, którego trzy pierzeje stanowią budynki nowoprojektowanego założenia, południową pierzeję stanowi natomiast budynek istniejący już na działce. W południowej części opracowania, na terenie działki objętej projektem, zlokalizowane są obecnie zabudowania powstałej w XIX wieku fabryki wagonów braci Hoffmann, które stały się jednymi z większych zakładów kolejowych w Niemczech, w tym objęte ochroną konserwatorską ceglane budynki kotłowni oraz modernistyczny budynek administracyjno- biurowy, jak również duża hala produkcyjna.

Dawny budynek poczty o charakterystycznej modernistycznej ceglanej elewacji jest naturalną kontynuacją pierzei zabudowy przy ulicy Kolejowej. Projekt zakłada wprowadzenie do budynku funkcji biurowych. Budynek administracyjny przylega do roztaczającego się zaraz za nim dużego placu o nawierzchni z wartościowej kostki brukowej. Projekt przewiduje naprawę i uzupełnienie historycznej nawierzchni. Przewiduje się również montaż gniazd umożliwiających budowę czasowego zadaszenia dla organizacji imprez okolicznościowych (zjazd food trucków, wyprzedaże garażowe, targi). Drugą pierzeję placu stanowią zabudowania hali produkcyjnej. Po drugiej stronie hali projekt przewiduje lokalizację parkingu naziemnego. Zgrupowanie miejsc parkingowych pozwala na dwutorowe wykorzystanie przestrzeni: w godzinach dopołudniowych parking używany będzie do obsługi usług zlokalizowanych wtórnie w zabudowaniach hali, popołudniami służyć on będzie jako zaplecze parkingowe dla mieszkańców.

Budynek hali charakteryzuje się prostą elewacją z cegły klinkierowej o charakterystycznym industrialnym detalu. Dalej, w środku całości założenia zlokalizowany jest budynek kotłowni kontynuujący wyraz architektoniczny pozostałych budynków.

Zabudowania przemysłowe są wyrazem dawnego przemysłowego charakteru ulicy Grabiszyńskiej której już jedynym widocznym śladem pozostają działające zakłady fabryki Hutmen, czy FAT jak również zakłady FADROMA.

Głównym założeniem projektu konkursowego jest stworzenie przestrzeni pozwalającej mieszkańcom nawiązywać kontakty sąsiedzkie i identyfikować się z nowym osiedlem. Postanowiono więc nie zatracić, a nawet wzmocnić historyczny przemysłowy charakter miejsca, jako że nie można budować relacji z nową przestrzenią bez odczytania i odbioru jej korzeni. Stąd też jasna stała się decyzja projektowa o nadaniu charakteru przemysłowego głównemu centralnemu placu. Wewnętrzny dziedziniec pokryty został w projekcie prefabrykowanymi płytami ceglanymi korespondującymi z okładziną historycznej hali stanowiącej jedną z pierzei założenia jak również z okładziną budynku kotłowni zlokalizowaną w centralnym jego punkcie. Projekt zakłada wprowadzenie funkcji kulturotwórczych do zabudowań historycznych zlokalizowanych przy placu centralnym. Przewiduje się tam lokalizację takich funkcji jak biblioteka osiedlowa, klub sąsiedzki, warsztaty naprawcze, punkt przedszkolny. Parter budynków zlokalizowanych we wschodniej i zachodniej pierzei placu przewiduje się przeznaczyć na mieszkania typu studio z możliwością wydzielenia pracowni artystycznych od strony placu. Plac centralny projektuje się jako dużą pustą przestrzeń, umożliwia ona tym samym wielorakie wykorzystanie. Korzystając z idei Hansenowskiej Formy Otwartej, plac staje się ramą dla działań wspólnot sąsiedzkich, przestrzenią wystawienniczą osiedlowych twórców, parkiem parkourowym.

W budynku stanowiącym północną pierzeję placu projekt przewiduje szerokie dwukondygnacyjne przejście na dziedziniec wewnętrzny. W kameralnej przestrzeni placu wewnętrznego projekt lokalizuje plac zabaw przyjmujący również zasadę kształtowania przestrzeni Formy Otwartej. Zamiast wprowadzania tradycyjnych urządzeń projekt zakłada lokalizację trzech pagórków, pozwalających na animację twórczych zabaw.

W przestrzeni kameralnego placu wewnętrznego przewiduje się wykończyć posadzkę tą samą nawierzchnią, co zaprojektowana została na placu centralnym założenia. Użyty system dla powierzchni posadzki pozwala wykonać tam jednak nawierzchnię ażurową o bardziej bionicznej formie.

Podział wewnętrzny kwartału, wygenerowany prostym ortogonalnym usytuowaniem budynków na działce w układzie liniowym oraz czytelnym systemem komunikacji pozwolił na zaprojektowanie sekwencji placów o zróżnicowanej funkcji:
• Plac wejściowy publiczny o charakterze miejskim usytuowany pomiędzy budynkiem byłej poczty i historyczną halą. Dziedziniec jest zapleczem wprowadzonych na nowo usług, miejscem lokalizacji imprez zewnętrznych, niezależnych od życia i działania osiedla.
• Plac centralny o charakterze przemysłowym usytuowany w centralnej części założenia. Wokół niego zlokalizowane zostały funkcje kulturotwórcze oraz mieszkania typu studio z możliwością wydzielenia pracowni od strony placu. Przestrzeń dziedzińca jest ramą dla działań wspólnot sąsiedzkich, charakterystycznym miejscem z którym będzie można identyfikować całe nowe osiedle.
• Zielone dziedzińce półprywatne, w których zlokalizowane są wejścia do budynków, miejsca postojowe na terenie. Poprzez zmianę lokalizacji parkingów podziemnych projekt pozwolił na wprowadzenie maksymalnie dużo nasadzeń zieleni wysokiej, jak również zachowanie części drzew istniejących.

Sekwencja placów wewnątrz założenia pozwala na wprowadzenie osób spoza osiedla bez naruszenia poczucia prywatności mieszkańców. Projekt przewiduje wprowadzenie linii świetlnej w posadzce od bramy wejściowej budynku byłej poczty, poprzez plac pomiędzy modernistycznym budynkiem a halą przemysłową, w poprzek placu centralnego, poprzez budynek byłej kotłowni do którego w projekcie wprowadzone zostały funkcje kulturotwórcze, do parku zlokalizowanego na rogu ulic Prostej i Tęczowej.

Kompozycja przestrzenna i kubatura

Projektowaną zabudowę zorientowano w osi północ- południe stwarzając dobre warunki nasłonecznienia co zostało szczegółowo przeanalizowane w analizach zacieniania w trakcie opracowywania projektu.

Rozwiązania funkcjonalne

Koncepcja funkcjonalno-przestrzenna zakłada realizację elastycznego, modułowego układu funkcjonalnego. Stosunkowo długie budynki udało się zaprojektować tak, aby zostały obsłużone minimalną ilością pionów komunikacyjnych złożonych z klatki schodowej i windy co pozwoliło na uzyskanie wysokiej efektywności powierzchni na poziomie 0,687. Utrzymano założenia konkursowe dotyczące ilości i struktury mieszkań. Układ mieszkań oparty jest o popularne i sprawdzone sprzedażowo strefowanie na część dzienną (pokój dzienny z kuchnią/ aneksem) i strefę nocną (sypialnie i łazienkę).

W parterach budynków zlokalizowanych wzdłuż ulicy Prostej znajdują się lokale usługowe o charakterze podstawowym takie jak osiedlowe sklepiki, piekarnie, mała gastronomia.

Koncepcja materiałowo-kolorystyczna

Koncepcja zakłada wykonanie elewacji budynków jako tynkowanych w białym kolorze, podzielonej regularnymi białymi oknami na wysokości całej kondygnacji. Elewacje nowoprojektowanych budynków mają być monochromatyczne, jednokolorowe, co stanowić ma kontrast do bogatego strukturalnie placu centralnego, jak również występującej w sąsiedztwie zabudowy historycznej.

W poziomie parteru ogródki przydomowe zabezpieczone są murkiem wykonanym z betonu architektonicznego. Podcień wschodniej i zachodniej pierzei placu centralnego, jak również przejście z placu na dziedziniec wewnętrzny, w którym zlokalizowany został plac zabaw przewiduje się wykończyć cegłą klinkierową korespondującą formalnie zarówno z powierzchnią placu jak i okładziną budynków dawnej fabryki.

Wnętrza klatek schodowych oraz strefy wejściowej przewiduje się wykończyć za pomocą trwałych i eleganckich materiałów. Wejścia do poszczególnych segmentów mieszkalnych podkreślone zostały wnęką z drzwiami wejściowymi, wykończoną okładziną oraz oznaczone systemem identyfikacji wizualnej dla całego kompleksu.

Powściągliwość w użytych materiałach, stonowana kolorystyka oraz harmonijna kompozycja pozwoliła na uzyskanie rozpoznawalnego charakteru zabudowy i jest zgodna z trendami światowej architektury przy optymalizacji kosztów realizacji.

Przyjęte rozwiązania budowlane i konstrukcyjne.

a. Fundamenty: płyta żelbetowa z wyprofilowaniem w niej spadków bez dodatkowych warstw spadkowych. Posadowienie ponad poziomem wód gruntowych – lekka izolacja możliwa. Po analizie przekazanych przez Organizatora materiałów dotyczących geologii przyjęto (zgodnie z wnioskami z opinii geotechnicznej), że nawiercone zwierciadło wody stanowi wody powierzchniowe, a nie gruntowe (utrzymujące się na „stropie” gruntów nieprzepuszczalnych).
b. Ściany części podziemnej – ściany zewnętrzne i nośne wewnętrzne żelbetowe monolityczne, izolacja przeciwwodna typu lekkiego, izolacja termiczna tylko do poziomu przemarzania(1,0mppt); zakłada się możliwość wprowadzenia prefabrykacji w obrębie słupów i podciągów części podziemnej oraz stropów nad nią.
c. Ściany wewnętrzne (działowe) części podziemnej – z „dużo-formatowych” bloczków gazobetonowych; wykończenie ścian wewnętrznych cz. podziemnej – ściany żelbetowe w stanie surowym, ściany z bloczków malowane.
d. Ściany części naziemnych – ściany zewnętrzne i wewnętrzne nośne prefabrykowane- żelbetowe. W przypadku zastosowania technologii monolitycznej wylewanej na budowie- użycie szalunku wielokrotnego użytku. Ściany wewnętrzne działowe „dużo-formatowe”, bloczki gipsowe, np. VGORTH lub YTONG PANEL. Wykończenie ścian
żelbetowych tynkiem cienkowarstwowym, ścianki działowe – szpachlowanie spoin. Ocieplenie ścian zewnętrznych styropianem.
e. Stropy – stropy żelbetowe, prefabrykowane typu filigran.
f. Balkony – prefabrykowane żelbetowe mocowane w systemie ISOCORB
g. Dach – dach nad garażem – ocieplony styropianem w tradycyjnym układzie warstw, nad izolacją przeciwwodną warstwa wegetacyjna (dach zielony).
h. Dach – dach nad budynkiem – płaski, ocieplony styropianem, kryty papą termozgrzewalną.
i. Wentylacja – instalacja wentylacji mechanicznej wywiewnej w części mieszkalnej z wentylatorami zlokalizowanymi na dachu. W garażu wentylacja mechaniczna – bez oddymiania(wielkość powierzchni garaży dostosowana do maks. dopuszczalnej powierzchni bez oddymiania, tj. 1500 m2). Usługi wentylacja mechaniczna nawiewno-wywiewna.
j. Instalacja wod- kan – wodna PE podposadzkowa, piony kanalizacyjne PCV,
k. Instalacja CO i CWU – z węzła ciepłowniczej (zasilana z FORTUM/KOGENERACJA). Wewnętrzna instalacja CO – PE podposadzkowa, opcjonalnie zastosowanie mieszkaniowych węzełków cieplnych.
l. Stolarka okienna – PVC z wmontowanymi nawietrzakami lub bez nich w strefie zwiększonych wymagań akustycznych. Zakłada się szczegółową analizę akustyczną, z której wyniknie precyzyjne wyznaczenie okien o podwyższonych wymaganiach akustycznych. Nie przewiduje się znaczącej ilości okien akustycznych z uwagi na osłonięcie istniejącą zabudową od strony ul. Grabiszyńskiej, stanowiącej znaczący generator hałasu (zgodnie z mapą akustyczną Wrocławia).
m. Stolarka drzwiowa – drzwi zewnętrzne PCV lub aluminium. Drzwi wejściowe do mieszkań- stalowe antywłamaniowe, drzwi wejściowe do pomieszczeń technicznych – stalowe.
n. Elewacja – tynkowana w 95%, w prostej formie, jednobarwna, bez uskoków elewacja, dodatkowych obrębek/gzymsów itp. W parterze, w sąsiedztwie placu z budynkiem kotłowni wzbogacenie elewacji o wykończenie w formie płytek klinkierowych w kolorystyce nawiązującej do materiału budynków starej kotłowni i hali.
o. Przyłączenie obiektu do infrastruktury zewnętrznej:
I. Energia elektryczna – z TAURON; ewentualna możliwa budowa stacji trafo.
II. Ciepło – z FORTUM/KOGENERACJA – w założeniu przy współfinansowaniu z podmiotem dostarczającym ciepło.
III. Woda – MPWiK – z sieci wodociągowej, poprzez przyłącza. Zakres ewentualnej budowy sieci lub przebudowy sieci do uzgodnienia z MPWiK (Gminą Wrocław). W sąsiedztwie inwestycji jest infrastruktura wodociągowa.
IV. Kanalizacja sanitarna i deszczowa – jak wyżej.
V. Układ drogowy – zgodny z MPZP.

Trwałość

A. Wybrano technologie i materiały (ściany i stropy żelbetowe) gwarantujące maksymalną trwałość budynków.
B. Energooszczędność – prostota i brak znaczącego rozrzeźbienia elewacji, wentylacja mechaniczna, odpowiednio dobrane izolacje termiczne przegród oraz stolarka okienna gwarantują minimalizację strat ciepła. Zastosowanie ciepła z FORTUM również optymalizuje koszty utrzymania obiektu i eliminuje negatywny wpływ na środowisko (szczególnie w bezpośrednim sąsiedztwie inwestycji).
C. Na wszystkich terenach między budynkami i na terenach otwartych przewidziano zagospodarowanie zieleni, terenów rekreacji wielofunkcyjnej.

Elementy obniżające koszty budowy, przyspieszające i optymalizujące realizację

a. Posadowienie budynków ponad zwierciadłem wód gruntowych (możliwość wykonania izolacji lekkiej) oraz zastosowanie wykopu szerokoprzestrzennego bez zastosowania ścianek zabezpieczających wykop na znaczącej części obwodu kondygnacji podziemnej (ok. 77% długości obwodu wszystkich garaży podziemnych). W projektowaniu kondygnacji podziemnych uwzględniono zminimalizowanie ilości ścian sytuowanych w zbliżeniu do granic działek (w tym działek drogowych) oraz do istniejących budynków w sąsiedztwie. Ok. 23% długości ścian kondygnacji podziemnych wymaga zabezpieczenia wykopu, np. ściankami typu berlinka.
b. Płyta fundamentowa ze spadkami wyprofilowanymi w swojej grubości – minimalizowanie kosztów związanych z koniecznością wykonania dodatkowych warstw posadzkowych.
c. Minimalny zakres wykończenia ścian wewnętrznych w części podziemnej.
d. Zastosowanie stropów prefabrykowanych typu filigran – dostarczanych na budowę. Zminimalizowanie czasu niezbędnego na ich wykonanie, kosztów robocizny itp. Strop nad parterem jako strop transferowy.
e. Zaprojektowanie ścian zewnętrznych i wewnętrznych nośnych z zachowaniem zasady maksymalnej powtarzalności powyżej kondygnacji parteru (czyli w części mieszkalnej). Powyższe pozwoli na zastosowanie prefabrykacji w maksymalnie szerokim zakresie lub zastosowanie minimalnej ilości szalunków wielokrotnego użytku w przypadku realizacji inwestycji w technologii monolitycznej.
f. Zaprojektowanie balkonów prefabrykowanych na izokorbach.
g. Zastosowanie maksymalnej powtarzalności stolarki okiennej i drzwiowej.
h. Zastosowanie wentylacji mechanicznej wywiewnej w części mieszkalnej pozwalającej na znaczną optymalizację wielkości szachtów wentylacyjnych oraz kosztów wykonania samej wentylacji. Dodatkowo uzysk powierzchni użytkowej – PUM.
i. Podział garażu na strefy pożarowe posiadające własne, niezależne wjazdy i powierzchnie poniżej 1500m2 co umożliwia rezygnację z systemu instalacji oddymiającej. W garażach pozostają tylko wentylacje mechaniczne bytowe (nawiewnowywiewne).
j. Zaprojektowanie prostych brył budynków, bez nadmiernego rozrzeźbienia elewacji, co ma wpływ na koszt wykończenia i efektywność energetyczną.
k. Zastosowanie ścianek działowych niewymagających tynkowania, tylko wykonania wykończenia łączeń paneli lub bloczków „dużogabarytowych” gipsowych.
l. Zastosowanie retencji wód deszczowych w przewymiarowanych odcinkach instalacji zewnętrznych (retencja w rurach) zamiast zbiorników retencyjnych oraz w maksymalnym zakresie zagospodarowanie wód na terenie inwestycji (rozsączanie na terenach przeznaczonych pod zieleń na gruncie rodzimym).
m. Przyłączenie budynku do sieci ciepłowniczej przy zastosowaniu już na instalacjach zewnętrznych systemów pomiarowych ze zdalnym odczytem lub opcjonalnie węzełków mieszkaniowych. Obie opcje umożliwiają staranie się o dofinansowanie lub refinansowanie zupełne znaczącej części kosztów przyłączy/instalacji zewnętrznych i części wewnętrznych CO i CWU.
n. Założenie wykorzystania istniejących sieci i układu drogowego (w częściach publicznych, tj. poza obszarem terenu konkursowego) z uwagi na lokalizację inwestycji w ścisłym , zurbanizowanym i uzbrojonym w infrastrukturę techniczną i drogową centrum miasta.

Wycena prac w zakresie infrastruktury technicznej i drogowej zostaje opracowana dla terenu inwestycji, nie uwzględnia infrastruktury sieciowej i drogowej na terenach publicznych – w przypadku konieczności ingerencji w nią. Zakres tych elementów zależny jest od szerszej analizy rzeczowej i czasowej pod względem planów zainwestowania tej części miasta, uzgodnień z odpowiednimi jednostkami zarządzającymi infrastrukturą drogową i techniczną przy uwzględnieniu ostatecznego zapotrzebowania na media, generowanego ruchu itp.

RONET - Zbigniew Filipek Biuro: 32-020 Wieliczka, ul. Zacisze 16, NIP: 677-133-92-83,
Konto bankowe: BANK PEKAO SA 03 1240 1431 1111 0010 2980 4734, tel: 608 835 030,
e-mail: biuro.ronet@wp.pl, poczta@ronet.pl