Konkurs architektoniczno-urbanistyczny na koncepcję osiedla mieszkaniowego przy ul. Kolejowej we Wrocławiu
Wyróżnienie

<<< powrót
  • Atelier PS Mirosław Polak / Marek Skwara S.C
Skład zespołu:
  • Mirosław Polak  
  • Marek Skwara  
  •  
  • Anna Romanek  
  • Agnieszka Matyja  
  • Ewa Łabuz  
  • Małgorzata Sołek  
  • Michał Jatczak  
  •  
  •  
  • http://www.atelierps.home.pl/  
  •  

URBANISTYKA – parametry

Projektowany zespół zabudowy mieszkaniowo-usługowej z garażami podziemnymi spełnia zapisy Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego obowiązującego dla opracowywanego Terenu nr1 rejonu ulicy Kolejowej 63-65 we Wrocławiu. Układ przestrzenny obiektów mieszkalnych z nielicznymi usługami w strefie parterów mieści się w ramach nieprzekraczalnych linii zabudowy zapisanych w Planie z tendencją do racjonalizacji układu ścian budynków w zakresie proponowanych rozpiętości i ich równoległości. Wysokości budynków mieszczą się w gabarytach dopuszczonych przez MPZP i zostały określone w wyniku pogłębionej analizy wzajemnego przesłaniania oraz wzajemnego zacieniania obiektów projektowanych i istniejących w dniach przesilenia wiosennego i jesiennego.

URBANISTYKA – układ komunikacji drogowej i pieszo-jezdnej

W ramach istniejącego miejskiego układu komunikacyjnego zapewniono wjazdy do parkingów podziemnych bezpośrednio z ulic Prostej i Kolejowej. Z kolei z tych samych ulic, z początkowych stref głównego wjazdu na osiedle zapewniono rozjazdy w osiach północ-południe na parkingi naziemne osiedla, których nawierzchnię stanowią ażurowe, poprzerastane trawą płyty. Potem wjazdy te "przechodzą" niejako w ciągi pieszo-jezdne, przyjazne dla pieszych, używane przez uprzywilejowane pojazdy samochodowe jedynie w sytuacjach awaryjnych. Cały układ komunikacyjny, głównie za sprawą rozpostartej w osi wschód-zachód drogi jezdnej i pieszo-jezdnej spełnia wymogi wynikające z konieczności zapewnienia ochrony przeciwpożarowej obiektów, wynikającej z obowiązujących przepisów. Należy zaznaczyć, że układ budynków i dróg nie jest zorientowany stricte północ-południe, wschód-zachód – stosujemy tutaj takie określenie, jedynie jako skrót myślowy, dla utrzymania klarowności wywodu.W rzeczywistości bowiem lekkie odchylenie układu urbanistycznego przesądza jednoznacznie o sposobie kształtowania rzutów budynków, ze względu na konieczność normatywnego doświetlenia mieszkań. Wykorzystanie układu drogowego wraz ze sporadycznym użyciem układu pieszo-jezdnego pozwala na podjechanie pojazdem pod każdą klatkę schodową projektowanego osiedla. (W stosunku do prezentowanej I-szej wersji planu zagospodarowania terenu, aktualny układ drogowy został "wyczyszczony" ulogiczniony i zracjonalizowany). Równocześnie bezpośredni, codzienny dostęp drogowy samochodu we wnętrzu zespołu mieszkaniowego został zminimalizowany, przy pełnej, w sporadycznych koniecznych sytuacjach możliwości dojazdu do wszystkich newralgicznych stref budynków przy wykorzystaniu.

URBANISTYKA – układ pieszy, wnętrza urbanistyczne, funkcje

Na wschodnio-zachodni i północno-południowy układ komunikacji jezdnej i pieszo-jezdnej nałożony został "przekątniowy" układ pieszy (w porównaniu do I-szej, prezentowanej wersji klarowniejszy, bez niezręcznych kolizji z przecinanymi drogami) łączący sekwencję wyartykułowanych w projekcie wnętrz urbanistycznych, placów. Ciąg biegnący od istniejącego w północno-wschodnim narożniku skweru "zielonego" przy którym zlokalizowano bibliotekę, kawiarenkę i przedszkole – funkcje dopuszczone przez MPZP , wzdłuż zagospodarowanych przy ciągu zielonych placyków zabaw i rekreacji, mini amfiteatru koło bramy/przejścia do wnętrza kwartału( przy pomieszczeniu do coworkingu), poprzez włączenie w główny ciąg pieszo-jezdny w osi wschód-zachód, wiedzie na główny plac/ryneczek w sercu kwartału. W projektowanych, przyległych do ciągu pieszego budynkach/kwartałach mieszkalnych przewidziano dwukondygnacyjnej wysokości bramy/przejścia pozwalające na efektywne, piesze skomunikowanie całego zespołu urbanistycznego. Należy dodać, że poza ich funkcjonalnym znaczeniem, są one w większości lokalizowane w nienadających się do umieszczenia mieszkań fragmentach budynków ze względu na brak normatywnego ich doświetlenia światłem słonecznym.

Na zróżnicowaną, zielono-utwardzoną płaszczyznę ryneczku, w podcieniach zachodniej i wschodniej jego pierzei skierowane są przeszklone w parterach pomieszczenia pracowni artystycznych i powierzchni coworkingowych różnorakiej aktywności lokalnej. Funkcje te, dopuszczone w MPZP pozwolą razem z funkcją usługową (kawiarnia,klub artystyczny) proponowaną w zabytkowej kotłowni oraz szeroko pojętą usługą w stanowiącej południową pierzeję placu zabudowę historycznych warsztatów i fabryki wyartykułować najważniejszą przestrzeń społeczną projektowanego zespołu – plac centralny/ryneczek. W hali warsztatów Niemieckiej Poczty Rzeszy i fabryki wagonów braci Hoffmann, jeśli byłby to na przykład przekryty obiekt kulturalno-wystawowy to wyselekcjonowane jego funkcje – sale wystawowe, pracownie, galerie rękodzieła i drobne funkcje uzupełniające: slowfood, księgarnia, antykwariat etc., lokowane mogłyby być w jej północnej części, tak by atrakcyjne, nieuciążliwe funkcje były zwrócone ku ryneczkowi. Funkcję alternatywną dla hali mogłoby stanowić centrum sportów halowych ( ścianka wspinaczkowa, skate park, symulator surfingu, funwalls dla dzieci, ninja course, park linowy, etc.,) Na tak atrakcyjnie uformowanym ryneczku będzie krystalizować się życie zamieszkującej osiedle społeczności o pełnym spektrum wiekowym – od niemowlaków pod opieką rodziców i dzieci wieku przedszkolnego, poprzez młodzież spędzającą tu czas wolny i pracujących zdalnie lub niekonwencjonalnie mieszkańców, po wymagających opieki w "outdoorze" ludzi starszych. Można wyobrazić sobie sytuacje, kiedy rodzice/opiekunowie pracujący/studiujący w przestrzeniach coworkingowych doglądają swoje pociechy bawiące się w kluczowym wnętrzu urbanistycznym projektowanego zespołu mieszkaniowego. Sugerowane jest by projektowany plac/ryneczek połączony był z ulicą Kolejową kontynuacją ciągu pieszego przebiegającą przed zachodnią ścianą hali warsztatów pocztowych, przez bramę historycznym biurowcu poczty (Teren nr 2). W przypadku niemożności takiego poprowadzenia ciągu pieszego możliwe jest założenie, że ryneczek stanowi kulminację wewnętrznego układu pieszego projektowanego zespołu mieszkaniowo-usługowego w ramach Terenu nr 1 całego zadania. W zespole mieszkaniowo-usługowym oprócz wspólnych przestrzeni społecznych – zabaw, zieleni, wypoczynku i relaksu przewiduje się, tworzenie w predestynowanych do tego miejscach ogródków przy mieszkaniach strefy parteru. Byłyby one symbolicznie wygrodzone, tak by właściciele przyległych mieszkań parteru mogli z nimi się identyfikować, bezpośrednio używać przez przeszklone, otwarte do poziomu podłogi tarasowe drzwi. Stanowiłyby one strefę animującą kontakty międzysąsiedzkie, niejako przejściową w stosunku do ogólnodostępnych przestrzeni wspólnych. W przejściach bramowych północnego projektowanego kwartału przewidziano miejsca do parkowania rowerów do wypożyczenia lub będących własnością mieszkańców.

ARCHITEKTURA – strefa przyziemia, nawierzchnie, zieleń

W części budynków mieszkalnych przylegających do stref pieszych zespołu urbanistycznego ulokowano dostępne z parteru jedno- lub dwukondygnacyjne, w północnym budynku, przy skwerze: przedszkole, kawiarenkę, bibliotekę, w pozostałych niewielkie przestrzenie aktywizacji lokalnej społeczności – pracownie, pomieszczenia coworkingowe, które w strefie ryneczku wzbogacono podcieniami. Oprócz estetycznej funkcji wyróżniającej te miejsca, spełniają one rolę utylitarną – ochrony przed deszczem lub słońcem miejsca gromadzenia się mieszkańców, przekrycia przestrzeni do wystawienia stolików z krzesłami, leżaków. W kontekście urbanistycznym wspólnie z posadzką, fragmentami elewacji, podcienia te wspomagają artykulacje przebiegu "przekątniowego" ciągu pieszego zespołu urbanistycznego. Podłogę strefy pieszej w przeważającej części stanowią poprzerastane zielenią ażurowe płyty betonowe, czasem fragmenty wypłytowane lub wybrukowane, powierzchnie trwałej zieleni, w miejscach używanych intensywniej wegetujące na geokracie oraz niewielkie powierzchnie tartanowe. Pojawiają się stelaże do ekspozycji plansz, przeplotnie do zabaw, aranżacja mini amfiteatru w pobliżu przedszkola i inne indywidualne rozwiązania małej architektury wzbogacające możliwości użytkowania strefy pieszej projektowanego zespołu mieszkaniowego. W jeden z nowoprojektowanych budynków mieszkalnych przy ulicy Kolejowej zainkorporowano zabytkowy fragment historycznego muru, w przyziemiu drugiego zaproponowano jego kontynuację, by razem wytworzyły rodzaj obramowania strefy wejściowej w projektowany zespół od ulicy Kolejowej.

Projektanci dążą do zachowania maksymalnej ilości rodzimej zieleni osiedla. Dodatkowo nowe nasadzenia drzew i krzewów przewidziane są na gruncie rodzimym zarówno w przestrzeniach stricte zielonych, jak i w zielonych pasach międzyparkingowych. Na dachach pojawią się (niewliczane w podstawowy obligatoryjny bilans zieleni) uzupełniające zieleń osiedlową zielone tarasy.

ARCHITEKTURA – strefy mieszkalne

Budynki mieszkalne zaprojektowano jako klatkowce, czasem z przedłużonym korytarzem. Każda z dwudziestu dwóch klatek obsługuje od 3 do 7mieszkań na piętrze ( w przeważającej mierze 3 do 5 mieszkań). Jedynie takie rozwiązanie pozwala na spełnienie warunków normatywnego minimum trzygodzinnego doświetlenia co najmniej jednego pokoju w mieszkaniu światłem słonecznym w wymaganym dniu przesilenia zima/wiosna (20/21 marzec) i lato/jesień (22/23 wrzesień). Pozwala także na zaprojektowania części mieszkań "na przestrzał" doświetlonych z dwóch kierunków świata i możliwych do skutecznego przewietrzania, co podwyższa ich standard. Tak więc, zróżnicowanie charakteru mieszkań zwiększa komfort użytkowania budynku, a układ klatkowy sprzyja tworzeniu identyfikującej się z bezpośrednim miejscem zamieszkania minispołeczności w większości mieszkających w zespole kilkunastu, a nie kilkudziesięciu mieszkań obsługiwanych z jednej klatki schodowej. (Autorzy przeprowadzili analizę możliwości stosowania rozwiązań korytarzowych budynków, które są tańsze w realizacji, ale które w związku z przedstawionymi powyżej argumentami zostały zarzucone. Ograniczenie kosztochłonności będzie uzyskiwane w inny sposób racjonalizacją rozwiązań konstrukcyjno-materiałowych, ograniczeniem typologii okien, etc.,). W celu optymalizacji kosztów w projekcie zaproponowano zastosowanie okien o trzech szerokościach i ustandaryzowanej wysokości ( z jedną modyfikacją w parterze przy ciągu pieszo-jezdnym). Jednocześnie niestandardowy wyraz estetyczny fasad osiągnięto indywidualnym projektem każdej z nich i wprowadzeniem różnych kolorów stolarki.

RONET - Zbigniew Filipek Biuro: 32-020 Wieliczka, ul. Zacisze 16, NIP: 677-133-92-83,
Konto bankowe: BANK PEKAO SA 03 1240 1431 1111 0010 2980 4734, tel: 608 835 030,
e-mail: biuro.ronet@wp.pl, poczta@ronet.pl