Konkurs architektoniczno-urbanistyczny na rozbudowę i modernizację Muzeum Powstania Warszawskiego
II nagroda

<<< powrót
  • M.O.C. Architekci
Skład zespołu:
  • Błażej Janik  
  • Ewa Janik  
  • Krzysztof Kaczmarczyk  
  • Małgorzata Karolak  
  •  
  •  
  • http://www.mocarch.pl/  
  •  

KONCEPCJA ZAGOSPODAROWANIA TERENU

Koncepcja urbanistyczna zakłada zachowanie istniejącego masywu skarpy przy ulicy Towarowej, będącej reliktem dawnej bocznicy kolejowej. Zachowaniu powinien być poddany również przyrodniczy walor tego miejsca, które zewsząd otacza gęsta wysokościowa zabudowa biurowa. Drugim istotnym dla całego kompleksu muzealnego elementem jest ściana Muru Pamięci, która wyraźnie rozdziela obszar opracowania na dwie części: zachodnią – nawiązującą do historii i pamięci o warszawskich bohaterach oraz wschodnią – otwartą na współczesne miasto zieloną enklawą. Mur ma tu podwójne znaczenie – funkcjonalne i symboliczne. Projektowana koncepcja rozbudowy Muzeum ma za zadanie powiązanie tych dwóch obszarów.

Wschodnią stronę zaaranżowano jako sekwencję niewielkich kubatur szklanych pawilonów, rozmieszczonych swobodnie pośród zieleni. Ciąg ten rozpoczyna reprezentacyjny dziedziniec wejściowy zaakcentowany przez narożny słup bramny. Stanowić będzie ona czytelny znak w przestrzeni skrzyżowania ulic Towarowej i Grzybowskiej, widoczny z daleka.

Charakter zachodniej części założenia wyznacza zabytkowa historyczna zabudowa dawnego zespołu Elektrowni. Stąd też zdecydowano o minimalnej ingerencji w ten obszar, mającej wyłącznie podkreślić jego dotychczasowy klimat. Kluczową rolę pełni tutaj szeroki dziedziniec pomiędzy budynkami A, B, C, D i E, który po stracie swej dotychczasowej funkcji pełnić będzie rolę kameralnej przestrzeni pod sezonowe wystawy plenerowe.

SFERA NADZIEMNA I PODZIEMNA

Układ przestrzenny projektowanej rozbudowy Muzeum opiera się również na rozgraniczeniu poziomów funkcjonalnych. Zdecydowano się na pozostawienie na powierzchni terenu wyłącznie drobnych pawilonów towarzyszących strefie wejściowej (pawilon wejściowy, gastronomiczny, edukacyjny oraz techniczno-administracyjny) wyeksponowanych pośród zieleni na tle Muru Pamięci.

Pod powierzchnią terenu zgrupowano natomiast zasadniczą część grup funkcjonalnych. Na poziomie -6,30 zlokalizowano główny hall wejściowy z zespołem kasowo-szatniowym. Tutaj też ma swój początek tunel do budynku B, nawiązujący formą do podziemnych struktur kanałów pod ulicami historycznej Warszawy. Do przestrzeni podziemnego łącznika zostanie włączona również owalna sala wystaw czasowych w miejscu dawnego zbiornika Elektrowni.

Poziom -10,35 zajmuje zespół sali wielofunkcyjnej z niezależnym foyer, szatniami i kawiarnią. Na najwyższym poziomie -3,30 zajmują niezbędne powierzchnie techniczne obsługujące całą podziemną kubaturę.

MUR PAMIĘCI

Centralną część założenia kompleksu Muzeum zajmuje Mur Pamięci. Po zachodniej stronie pozostaje ona w niezmienionej formie kamiennej ściany upamiętniającej nazwiska powstańców. Wschodnią fasadę Muru stanowić będzie nowa, o wysokiej jakości wykonania betonowa powierzchnia, na której planuje się wyeksponować mural w sposób czytelny, a jednocześnie atrakcyjny, identyfikujący Muzeum Powstania Warszawskiego. Mural ten powinien być przedmiotem osobnego przedsięwzięcia konkursowego podporządkowanego, jak się wydaje, następującym założeniom:
- przedstawiona kompozycja powinna być dziełem wysokiej klasy artystycznej;
- mural w swojej wymowie koncepcyjnej powinien wyrażać ideę Muzeum Powstania Warszawskiego oraz emanować taką powagą treści i formy, która nie pozostawałaby w sprzeczności z niesłychanie ważną komemoracją na awersie Ściany Pamięci;
- treść muralu powinna mieć walor syntetyczności przekazu sprzyjający trwałemu zapisowi w pamięci społecznej.

PAWILONY STREFY WEJŚCIOWEJ

Spośród proponowanych w projekcie czterech pawilonów strefy wejściowej, aż trzem przypisuje się funkcje aktywnego kształtowania świadomości rzeczywistych i potencjalnych konsumentów treści Muzeum już na przedpolu jego ekspozycji sensu stricto. Są to pawilony wejściowy, gastronomiczny i edukacyjny. Funkcje tego drugiego adresowane są przy tym do wszystkich zainteresowanych właściwościami rekreacyjnymi masywu skarpy przy ulicy Towarowej, ze świadomością sensu realizowania takich funkcji w szczególnej przestrzeni znaczeniowej wyznaczanej przez misję Muzeum. W prezentowanym projekcie zaplanowano kilka środków sugerujących taką przestrzeń. Słupy bramne strefy wejściowej bardzo wyraziście zatem wskazują inicjację pewnego pola pamięci. Pawilony zaprojektowano tak, aby swoją formą nie przytłaczały sensów wyznaczanych przez ofiarę mieszkańców Warszawy, którzy stali się „kamieniami rzuconymi na szaniec”. Transparentność pawilonów czyni czytelnym sens muralu wejściowego na całej jego długości.

ZAŁOŻENIA MATERIAŁOWE

Całą podziemną część rozbudowy Muzeum zaprojektowano w monolitycznej konstrukcji żelbetowej (obudowę zewnętrzną stanowić będą szczelne żelbetowe ściany szczelinowe). Dominującym materiałem wykończeniowym części podziemnej będzie barwiony beton architektoniczny w kolorze ceglasto-brązowym. Ten sam materiał pojawi się na powierzchni wschodniej ściany Muru Pamięci oraz na wszystkich betonowych kubaturach umieszczonych we wnętrzach szklanych pawilonów. W przestrzeni podziemnego łącznika oraz sali wystaw czasowych przewiduje się wykonanie cienkościennych sklepień żelbetowych, również w konwencji wyżej wspomnianego betonu architektonicznego.

Naziemne pawilony tworzyć będzie lekka ażurowa konstrukcja stalowa obudowana od zewnątrz transparentnymi ścianami szklanymi. Szkielet ten wspierać będzie płaskie zielone stropodachy pawilonów, które mają wpisywać się w naturalny charakter skarpy.

RONET - Zbigniew Filipek Biuro: 32-020 Wieliczka, ul. Zacisze 16, NIP: 677-133-92-83,
Konto bankowe: BANK PEKAO SA 03 1240 1431 1111 0010 2980 4734, tel: 608 835 030,
e-mail: biuro.ronet@wp.pl, poczta@ronet.pl