KONKURS URBANISTYCZNO-ARCHITEKTONICZNY STUDIALNY, JEDNOETAPOWY – NR KONKURSU 980 na opracowanie KONCEPCJI URBANISTYCZNO-ARCHITEKTONICZNEJ ZAGOSPODAROWANIA REJONU PL. FABRYCZNEGO W BIELSKU-BIAŁEJ
Wyróżnienie

<<< powrót
  • Studio Projektowe Jakub Gałęski
Skład zespołu:
  • arch. Grzegorz Jurasz  
  • arch. Jakub Gałęski  
  • arch. Maciej Grzywacz  
  • arch. Piotr Serkiz  
  • stud. arch. Martyna Suchanek  
  •  
  • https://galeski.com.pl/  
  •  

STAN ISTNIEJĄCY

Teren objęty opracowaniem jest częścią dużego kwartału zabudowy mieszkaniowej, poprzemysłowej (XIX i XX w) wraz z parkiem w centrum miasta. Sąsiaduje z najważniejszymi punktami centrum miasta - Placem Ratuszowym, Zamkiem Sułkowskich oraz placem Bolesława Chrobrego, głównymi deptakami miejskimi (Ul.11 Listopada, ul.Cechowa i dalej C.H.Sfera) i dalej Rynkiem.

Wydzielony jest ulicami Stojałowskiego, Zamkowa, Bohaterów Warszawy, rzeką Białką:
◦ Ul. Stojałowskiego, jedna z najważniejszych ulic w centrum - ogranicza teren na odcinku od mostu na Białce do jednego z głównych skrzyżowań w mieście z ulicą Zamkową. Występuje tu duże natężenie ruchu samochodowego oraz pieszego. Wzdłuż ulicy znajdują się kamienice (3-5 kondygnacji) zawierające funkcje usługowo-handlowe (głównie parter) oraz mieszkalne.
◦ Ul.Zamkowa - część głównej „arterii” komunikacyjnej przechodzącej przez centrum miasta. Problemem są duże natężenie ruchu samochodowego oraz mała ilość przejść dla pieszych.
◦ Ul.Bohaterów Warszawy - wewnętrzna, jednokierunkowa ulica która sąsiaduje bezpośrednio z najważniejszymi punktami w mieście - zamek Sułkowskich oraz dawnymi ogrodami Sułkowskich które od początku XX w przebudowano w modernistyczne osiedle mieszkaniowe z usługami publicznymi - szkoły, przedszkola, handel itp usługi.
◦ rzeka Białka - zamknięta w betonowym, głębokim na kilka metrów korycie rzeka przepływa przez ścisłe centrum miasta. Graniczy z terenem opracowania wzdłuż jednego z głównych ciągów pieszorowerowych prowadzącym od głównego deptaka w mieście (11 Listopada) do placu ratuszowego i dalej w kierunku parku Włókniarzy (potocznie Mickiewicza). Rzeka rozdziela teren parkowy na długim odcinku na dwa niezależne ciągi łącząc je jedynie kładką pieszą przy placu ratuszowym.

Teren opracowania jest wydzieloną z kwartału wewnętrzną jego częścią wykluczającą praktycznie całą zabudowę wzdłuż w/w ulic. Zawierająca się w granicach opracowania zabudowa jest chaotyczna, budowana „organicznie” bez kontroli dostępności komunikacyjnej, technicznej itp. Budynki znajdują się w przypadkowych względem siebie relacjach. Na terenie opracowania jak i w bezpośrednim sąsiedztwie znajdują się głównie budynki z przełomu XIX i XX wieku. Są to głównie kamienice mieszkalne z funkcjami usługowymi w parterze oraz budynki poprzemysłowe, które w ostatnim okresie używane były jako siedziba uczelni wyższej. Spora część zabudowań jest cenna pod kątem historycznym i objęta jest nadzorem konserwatorskim.

Teren jest również „zaśmiecony”niskimi budynkami gospodarczymi o małych walorach technicznych i architektonicznych. Większość z nich nadaje się do wyburzenia zwłaszcza, że dziki sposób zabudowy ogranicza możliwości poruszania się po terenie co jest jednym z głównych problemów tego miejsca!

KOMUNIKACJA

Na teren opracowania prowadzą jedynie 4 wjazdy / wejścia:
1. Piesze nie uporządkowane wejście piesze od ul.Bohaterów Warszawy
2. Kontrowersyjny wjazd / wejście piesze od strony skrzyżowania ul.Zamkowej i ul.Wzgórze.
3. Wjazd i wejście piesze od Stojałowskiego w kierunku placu Fabrycznego 4.
4. 2 wejścia piesze od strony Parku - od strony Bohaterów Warszawy i przy mostku przez Białkę.

Obecnie teren opracowania można uznać za nieskomunikowany. Głównymi powodami są:
• Zbyt mała ilośc bardzo trudnych wejść/wjazdów na teren.
• Ciasne, zabudowane chaotyczną zabudową wnętrza oddzielone od siebie płotami i murami nie pozwalają na swobodny przepływ. Istniejące wnętrza/podwórka używane są głównie jako dzikie parkingi.
• Jednocześnie park wzdłuż rzeki Białki jest wygodnym przejściem w kierunku centrum miasta (Teatr, Zamek Sułkowskich, Poczta główna itd) które „urywa” się sztucznie na jedynym obecnie dostępnym placu Fabrycznym (dzikie parkowisko) „wypychając ludzi w kierunku ul.Stojałowskiego.

GŁÓWNE ZAŁOŻENIA IDEOWE:

• Wprowadzenie swobodnego przepływu (dzisiaj nieczytelny, zaburzony) pieszego wzdłuż osi wewnętrznej łączącej Park (Ratusz/Urząd Miasta) - Rynek (Zamek Sułkowskich) poprzez:
◦ udrożnienie przejść wewnątrz całego obszaru Placu Fabrycznego.
◦ uporządkowanie funkcji placów - likwidacja dzikich parkowisk, utworzenie nowych parkingów na obrzeżach terenu (ograniczenie dostępu dla aut), ograniczenie dostępu do części placów/podwórek jako wewnętrzne (techniczno-gospodarcze).
◦ wprowadzenie dodatkowego mostu pieszego łączącego ścieżki parkowe i wprowadzającego ruch pieszy w prawidłowym kierunku.
◦ wprowadzenie dominant i oznaczeń przestrzennych (wieża, totemy informacyjne, oświetlenie, posadzki) hierarchizujących kierunki przepływu pieszego.
• Uporządkowanie funkcji całego kwartału z wprowadzeniem prawidłowych dla centrum miasta funkcji centrotwórczych (usługi, handel, gastronomia, kultura) z zachowaniem odpowiednich stref i rozwiązań izolujących dla istniejących funkcji mieszkalnych, socjalnych.
• Przebudowa nieużywanego do tej pory publicznie centralnego dziedzińca terenu placu fabrycznego (robocza nazwa Fabryka Sukna) na główny punkt usługowo-kulturalny kwartału.
• Budowa parkingu wielopoziomowego dla aut oraz zadaszonego parkingu dla rowerów i reorganizacja wejścia/wjazdu od ul.Zamkowej i Bohaterów Warszawy.
• Budowa Wieży - nowa ważna dominanta dla kwartału i miasta oraz nowa, ekologiczna atrakcja miejska - filtr powietrza oraz wieża widokowa.
• Rozwiązanie problemu w odnalezieniu się w przestrzeni - linia światła i posadzek placów; główny przepływ liniowy - poboczne place - „kieszenie” jako obsługa techniczna funkcji usługowych.
• Estetyka budynków - wszystkie budynki w zakresie opracowania wymagają remontów (szczególnie elewacji), uspójnienie posadzek placów i chodników oraz detali architektonicznych.
• Wyburzenia wymaga większość mało wartościowych dobudówek.
• Zmiana dzisiejszego miejsca „bez wyrazu i bez charakteru” - realizacja pełnych założeń idei i wprowadzenie sugerowanych funkcji centrotwórczych nada miejscu nowy charakter atrakcyjnie wpisujący się na nowo w zabudowę centrum miasta.

Podział terenu na strefy funkcjonalne powiązane ściśle z placami:

FABRYKA SUKNA
• Nowe serce kwartału z nazwą nawiązującą do historycznych zabudowań przemysłowych Fabryki Janowskiego i ciekawej historii z nią związanej.
• Uniwersalna, prosta przestrzeń żyjąca 24h/dobę.
• Prosta forma oraz brak stałej zabudowy posadzki placu daje duże możliwości adaptacyjne i aranżacyjne:
◦ na potrzeby lokali gastronomicznych - niezależność do warunków atmosferycznych dzięki częściowemu zadaszeniu oraz możliwości przekrycia placu.
◦ kameralne koncerty, występy sceniczne, teatralne, kino letnie, prezentacje (zamkniecie placu od północy to zadaszona scena z zapleczem).
◦ sezonowe imprezy typu jarmarcznego (możliwość zabudowy placu straganami itp).
◦ wystawy sztuki - malarstwo, rzeźba, fotografia itp.
• Otoczony intensywnie użytkowanymi budynkami poprzemysłowymi (gastronomia, handel, usługi, biura, kultura itp).
• Okresowo lub stale plac może być przekryty lekkim zadaszeniem z impregnowanego płótna (sukno) lub membrany - rozwijającym się na cięgnach (linach) w celu ochrony przed deszczem lub ostrym słońcem.

PARK - PLAC FABRYCZNY 3
• Przestrzeń wieńcząca park ciągnący się wzdłuż rzeki Białki od kładki przez rzekę przy Placu Ratuszowym aż do wejścia na teren zabudowy kwartału od strony południowej.
• Nowa kładka przez Białkę łączy ciąg pieszo-rowerowy pomiędzy placem ratuszowym a ul.Stojałowskiego oraz park przy Ratuszu (prawy brzeg Białki) z teren parkowym po lewej stronie rzeki.

PLAC FABRYCZNY 4
• Plac wejściowy od strony ul. Stojałowskiego oraz od Parku (3).
• Przestrzeń przejściowa - rozprowadzenie lub przeprowadzenie przepływu w kierunku Fabryki Sukna, Parku wzdłuż Białki lub w kierunku placu technicznego (zaplecze budynków usługowych itd).
• Zawiera parking dla rowerów, totem z informacją wizualną, kilka ławek i zieleń (kilka drzew).
• Cicha bez wyrazistych funkcji - oddech dla Fabryki Sukna.

PLAC FABRYCZNY 5
• Plac wejściowy od strony ul.Wzgórze i Bohaterów Warszawy.
• Zmienia dostępność dla całego kwartału - pozwala na swobodne połączenie terenu placu Fabrycznego z pozostałymi częściami centrum miasta oraz udrażnia przepływ w kierunku terenów parkowych nad Białka oraz placu ratuszowego.
• Centrum Przesiadkowe - parking wielopoziomowy (naziemny oraz/lub podziemny pod placem) oraz parking rowery.
• Parking rozwiązuje główny problem dostępności aut dla całego kwartału - jednocześnie stanowi izolacje wizualną i akustyczną między funkcją usługową całego Placu Fabrycznego a osiedlem mieszkaniowym wzdłuż ul.Bohaterów Warszawy.
• Mural - jedna z fasad placu jest idealnym miejscem na kolejny mural w Bielsku! Najlepiej o tematyce związanej z produkcją włókienniczą (Fabryką Sukna).

PLACE TECHNICZNO-GOSPODARCZE
Pozostałe wnętrza między budynkami (place) mają przyjąć funkcje pomocnicze dla terenu - technicznogospodarcze (parkingi dla obsługi budynków, śmietniki, dostęp do pomieszczeń technicznych budynków, dostęp do zapleczy lokali gastronomicznych i usługowych - dostawy itp.).

Opisy elementów projektowanych:

WIEZA FILTR (WIDOKOWA)


• Dominanta - zamknięcie osi ścieżek parkowych wzdłuż Białki.
• Oczyszcza / filtruje powietrze dla obszaru rekreacyjnego (plac zabaw, siłownia zewnętrzna, workout, ścianka wspinaczkowa) i mieszkaniowego - kolor światła wieży odpowiada poziomowi czystości powietrza w promieniu 50m.
• Wieża widokowa - nowa atrakcja Bielska-Białej możliwość podziwiania panoramy starego miasta z wieżami Zamku Sułkowskich i kościoła św.Mikołaja oraz pasmem Beskidu Małego w tle.
• Mieszkańcy okolicznych kamienic mają bezpośredni dostęp do czystej przestrzeni rekreacyjnej (plac zabaw, workout, ścianka bulderowa itp)

TOTEMY INFORMACYJNE
• Ustawione przy wejściu pieszym na teren od strony skrzyżowania z ul.Zamkową (wlot ul.Wzgórze między budynkami Wzgórze 18 i 20) oraz przy wejściu do parku od ul.Bohaterów Warszawy wzdłuż Białki od strony placu Ratuszowego;
• Informują o:
◦ Czystości powietrza przy wieży filtrującej oraz na terenie placu fabrycznego.
◦ Temperaturze, godzinie itp.
◦ Atrakcjach dziejących się na bierząco na terenie zabudowań placu fabrycznego oraz Fabryki Sukna.

ŚCIANKA WSPINACZKOWA
• Bezpieczna - niska (max 3,5m) ścianka trawersowa do treningu wspinaczki.
• Lokalizacja przy siłowni zewnętrznej oraz workout jest idealnym uzupełnieniem funkcji rekreacyjnosportowej dla mieszkańców (młodzieży) centrum miasta jak i odwiedzających ten rejon.
• Uzasadniona lokalizacja - Bielsko-Biała ma silne tradycje wspinaczkowe oraz prężne środowisko wspinaczy.

PARKING WIELOPOZIOMOWY
• Nowy Parking wielopoziomowy - wjazd przez istniejący zjazd / zejście z ul.Bohaterów Warszawy przy skrzyżowaniu z ul.Zamkową.
• Pojemność od 26 m.p. (przy 2 kondygnacjach naziemnych) do 60m m.p. (jeśli dodatkowo będzie kondygnacja podziemna).
• Część nadziemna będzie mieć „zielone” elewacje - zwiekszona powierzchnia filtracji pyłów zawieszonych oraz naturalne oczyszczanie powietrza.
• Nowy Parking wraz ze ścianami obsadzonymi zielenią będzie elementem izolującym przestrzeń placu wejściowego i parkingu od terenu i z budynkami mieszkalnymi wzdłuż ul.Bohaterów Warszawy - cisza, intymność, dodatkowa zieleń

MOST PIESZY
• Nowy most przez nad rzeką Białką powinien powstać przy wejściu na teren zabudowy placu fabrycznego - łącząc jeden z głównych traktów pieszo-rowerowych wzdłuż prawego brzegu rzeki z lewą (trudnodostępną) stroną.
• Most łączy dwa terenu zielone po obu stronach rzeki tworząc z nich atrakcyjny park miejski.

PARKING WZDŁUŻ UL. STOJAŁOWSKIEGO
• Proponujemy budowę dodatkowych 9-10 m.p. dzięki wzmocnieniu murem oporowym zbocza zieleńca wzdłuż ul.Stojałowskiego.

ZIELONE DACHY FABRYKI SUKNA
Zadaszenia / podcienie placu „fabryki sukna” będą częściowo zielone:
• Wizualnie atrakcyjne dla usług zajmujących wyższe piętra
• Efekt izolacji akustycznej dzięki powierzchni biologicznie czynnej.

EKOLOGIA - CZYSTE POWIETRZE W CENTRUM MIASTA:
• Dzięki wieży filtrującej najczystsze powietrze w centrum BB.
• Świecące „totemy” na wejściu do parku od strony Mostka przy Ratuszu, na placu fabrycznym oraz na placu wejściowym od strony Zamku informują jaki jest poziom czystości powietrza wewnątrz kwartału.
• Zielone elewacje i dachy nowych obiektów będą pozytywnie wpływały na klimat kwartału.
• Zachowane istniejące drzewa lub / oraz nowe nasadzenia.
• Duży parking rowerowy i łatwiejsza dostępność dla pieszych jako element zachęcający do ekologicznego transportu.

RONET - Zbigniew Filipek Biuro: 32-020 Wieliczka, ul. Zacisze 16, NIP: 677-133-92-83,
Konto bankowe: BANK PEKAO SA 03 1240 1431 1111 0010 2980 4734, tel: 608 835 030,
e-mail: biuro.ronet@wp.pl, ronet@ronet.pl