Konkurs na opracowanie koncepcji architektoniczno-urbanistycznej zagospodarowania zbiornika w Zaborowie (Leszno woj. wielkopolskie) na cele rekreacyjne.
Wyróżnienie równorzędne

<<< powrót
  • Garden Concept Architekci Krajobrazu W. Januszczyk, P. Szkołut Spółka jawna
Skład zespołu:
  • Piotr Szkołut  
  • Emilia Chęć  
  • Leonid Kim  
  • Justyna Paczesniak  
  • Ewelina Paczesniak  
  • Mateusz Kapusta  
  •  
  • http://www.gardenconcept.pl/  
  •  

I. WSTĘP

Obszar objęty opracowaniem (36,2 ha) położony jest w południowej części miasta Leszna i stanowi fragment złoża kruszywa naturalnego "Zaborowo", którego eksploatacja prowadzona była od lat 70. do roku 2001.

Celem opracowania jest stworzenie koncepcji zagospodarowania zbiornika w Zaborowie przeznaczonego na działania rekreacyjne, uwzględniając specyfikę istniejących warunków przyrodniczych oraz uwarunkowania społeczne i gospodarcze. Projekt zakłada optymalne wykorzystanie przestrzeni terenu dzieląc go na NATURALISTYCZNĄ STREFĘ PARKOWĄ, STREFĘ LEŚNĄ I ZBIORNIK WODNY, godząc relacje pomiędzy potrzebami rekreacji odwiedzających, a istniejącą przyrodą. Najważniejsze założenia odnoszą się do następujących wartości:
• PRZYRODNICZYCH — uwzględniając ideę zrównoważonego rozwoju w odniesieniu do zapewnienia ciągłości użytkowania zasobów wodnych i leśnych oraz umożliwienia prowadzenia edukacji w zakresie ochrony gatunkowej fauny i flory z uwzględnieniem ochrony różnorodności biologicznej,
• SPOŁECZNYCH — stworzenie różnorodnych form użytkowania terenu dla społeczności lokalnej, mając na uwadze zróżnicowanie wiekowe i sprawnościowe (wypoczynek aktywny i bierny), dostępność terenu oraz możliwość całosezonowego wykorzystania obszaru.
• KULTUROWYCH — związanych z przemysłem wydobywczym i przetwórstwem kopalin.

II. IDEA ROZWIĄZAŃ ARCHITEKTONICZNO-URBANISTYCZNYCH

• Zachowanie i poszanowanie genius loci miejsca — wykorzystanie potencjału przyrodniczego terenu przy jednoczesnym uwzględnieniu różnokierunkowych potrzeb społecznych i kulturowych. Stworzenie atrakcyjnego obszaru w skali miasta i regionu,
• Nadanie tożsamości przestrzeni,
• Uregulowanie i ukierunkowanie rekreacyjnego wykorzystania terenu. Specjalistyczne zagospodarowanie lasu i obszaru wód, godząc funkcje społeczno-edukacyjne z przyrodniczymi przy jednoczesnym minimalizowaniu negatywnych aspektów związanych z ruchem rekreacyjnym,
• Podniesienie jakości życia mieszkańców i zwiększenie ich kontaktu z przyrodą,
• Rozwijanie inicjatyw społeczności lokalnej i jej aktywizowanie przy jednoczesnym kształtowaniu właściwych postaw człowieka wobec natury,

III. PROGRAM FUNKCJONALNO-UŻYTKOWY

Ze względu na pełnione funkcje opracowywany teren podzielono na strefy o różnym sposobie zagospodarowania. Na zróżnicowanie programowe w ich obrębie wpływają uwarunkowania przyrodnicze, wytyczne ujęte w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego, istniejący sposób wykorzystania terenu i relacje z otaczającą przestrzenią.

STREFA A — STREFA OBSŁUGI RUCHU REKREACYJNEGO

• OBSŁUGA GASTRONOMICZNA
• STREFA SPORTU
• NATURALNY PLAC ZABAW
Plac zabaw nawiązuje swym charakterem do historii terenu — byłego miejsca eksploatacji kruszywa naturalnego. Skalisty plac zabaw przeznaczony jest dla dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym. Urządzenia zabawowe wykonane są z różnej wielkości skał i głazów lokalnie występujących oraz drewna o naturalnej strukturze.
• OBIEKT EKSPOZYCYJNO-EDUKACYJNY
Budynek dwukondygnacyjny, dla którego przewidziano funkcję centrum edukacyjnego i ekspozycyjnego, służącego między innymi do prowadzenia zajęć z zakresu wiedzy przyrodniczej, sztuki czy innych spotkań i zajęć tematycznych (aktywizowanie lokalnej społeczności, rozwijanie inicjatyw). Na elewacji przewidziano miejsce projekcji, pełniące funkcję kina letniego (miejsce spotkań). Plac może stanowić także miejsce wystaw plenerowych lub przedstawień, a zimą może być wykorzystany pod lodowisko.

STREFA B — STREFA REKREACJI

• POLANY REKREACYJNE
Rozległe polany rekreacyjne przylegające do zbiornika wodnego służą wypoczynkowi biernemu odwiedzających.
• POMOST REKREACYJNO-WYPOCZYNKOWY I PLAŻA
Drewniany pomost widokowy w formie nieregularnej elipsy stanowi główny akcent wizualny na rozległej tafli zbiornika wodnego. Pomost pełni funkcję "promenady" spacerowej, służącej podziwianiu piękna przyrody z perspektywy wnętrza zbiornika, gdzie można usiąść i leżakować. Poprzez swoją skalę ma stanowić charakterystyczny i dominujący — pod kątem kompozycyjnym i funkcjonalnym — element zagospodarowania przestrzeni. Pomost obejmuje swym obrysem plażę, która może być wykorzystywana na pikniki i leżakowanie. Dodatkowo w okresie zimowym w obrębie pomostu można przewidzieć lodowisko.
• STREFA PIKNIKOWA
• PLATFORMA WIDOKOWA/ POMOSTY
Wzdłuż linii brzegowej zbiornika wodnego rozmieszczono dodatkowe platformy widokowe i rekreacyjne. Służą one wypoczynkowi indywidualnemu, jak i grupowemu. Mają ograniczać nielegalne kąpiele, poprzez stworzenie miejsc do bezpośredniego kontaktu z wodą.
• WIEŻA WIDOKOWA
Wieża widokowa stanowi główny punkt obserwacyjny, będący atrakcją turystyczną. Dla użytkowników lubiących nieco bardziej ekstremalne i aktywne formy spędzania wolnego czasu przewidziano zjazd tyrolski z wieży widokowej na drugi brzeg zbiornika wodnego.

STREFA C — ZBIORNIK WODNY I STREFA EKOTONOWA

• ZBIORNIK WODNY
Zbiornik stanowiący główny element programowy i kompozycyjny projektowanego terenu podzielono na obszary o różnym sposobie i intensywności użytkowania.
- Część wypoczynkowa — obejmuje wschodnią stronę zbiornika, użytkowanie częste, całosezonowe. We fragmencie tym przewidziano rozmieszczone na brzegu zbiornika pomosty widokowe i rekreacyjne oraz ruchomą dyszę wodną, uruchamianą okazjonalnie w sezonie letnim. Dysza wodna przemieszczająca się po zbiorniku pod wpływem wiatru (kotwiona do dna) będzie wyrzucać pod wpływem ciśnienia regulowany strumień wody.
- Część naturalistyczna — obejmująca zachodnią część zbiornika, użytkowana rzadko. Do fragmentu tej części basenu przylega las, szuwary oraz przybrzeżne zadrzewienia. Zlokalizowano tu ścieżkę edukacyjną z punkami obserwacji gatunków chronionych.
• STREFA POŁOWU RYB
• ŚCIEŻKA EDUKACYJNA/ MIEJSCE OBSERWACJI GATUNKÓW CHRONIONYCH
• STREFA EKOTONOWA (OCHRONNA)
Strefa ekotonowa jest strefą przejściową pomiędzy różnymi ekosystemami (np. wodnym, przybrzeżnym — szuwarowym czy leśnym, itp.) Obszary te charakteryzują się dużą bioróżnorodnością, a ich zachowanie i tworzenie ma istotne znaczenie ochronne. Strefy ekotonowe zapobiegają działaniu niekorzystnych procesów i czynników wnikających do wnętrza ekosystemu.

STREFA D — STREFA ZIELENI LEŚNEJ

• ŚCIEŻKA EDUKACYJNA
Ścieżka edukacyjna mająca na celu zapoznanie odwiedzających z wielopiętrową strukturą lasu. Dydaktyczny charakter szlaku (w połączeniu ze ścieżką znajdującą się na zbiorniku wodnym) stwarza możliwości poszerzenia wiedzy z zakresu dendrologii, awifauny oraz metod prowadzenia obserwacji ornitologicznych. Poznanie środowiska życia ptaków stanowi dopełnienie idei kompleksowej znajomości struktury lasu i jego mieszkańców.

STREFA E — STREFA REKREACJI KONNEJ

STREFA F — STREFA MOTOCROSS

STREFA G — PUNKT TERENOWY EDUKACJI DZIECI (LEŚNE PRZEDSZKOLE)
Strefa przeznaczona dla edukacji najmłodszych użytkowników terenu, poprzez ukierunkowany kontakt z naturą (w pobliżu znajduje się budynek Szkoły Podstawowej nr 4). Miejsce przeznaczone do prowadzenia zajęć w ramach programu nauczania dla dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym. Teren został wyposażony w pawilon edukacyjny oraz labirynt sensoryczny. Leśne przedszkole jest odpowiedzią na coraz powszechniejszy brak kontaktu dzieci z naturą.

RONET - Zbigniew Filipek Biuro: 32-020 Wieliczka, ul. Zacisze 16, NIP: 677-133-92-83,
Konto bankowe: BANK PEKAO SA 03 1240 1431 1111 0010 2980 4734, tel: 608 835 030,
e-mail: biuro.ronet@wp.pl, poczta@ronet.pl