Konkurs otwarty, dwuetapowy, realizacyjny architektoniczno-urbanistyczny na opracowanie koncepcji zagospodarowania Starego Rynku w Słupsku wraz z kwartałem zabudowy ograniczonym ulicami: Grodzka, Piekiełko, Zamenhofa
Wyróżnienie specjalne

<<< powrót
  • BDM Architekci
Skład zespołu:
  • Krzysztof Banaszewski  
  • Maciej Dębiński  
  • Martyna Grygorczuk  
  • Filip Karlicki  
  • Jacek Mroczkowski  
  • Anna Nauwaldt  
  • Teresa Piecuch  
  • Karolina Wojewoda  
  •  
  •  
  • https://www.bdma.com.pl/  
  •  

Etap I


ETAP I

MIASTO


Stary Rynek jest historycznie bardzo ważnym punktem w mieście, skupiającym wokół siebie budynki o prestiżowej funkcji oraz będącym miejscem handlu i spotkań. Przez lata rynek w Słupsku zatracił swoją wartość, a w jego najbardziej eksponowanym punkcie powstał dyskont. W celu przywrócenia placowi odpowiedniej rangi i nadania nowej, publicznej funkcji, proponujemy postawienie przed nim budynku filharmonii, w którym nową siedzibę miałaby słupska Sinfonia Baltica.

Miasto i najbliższa okolica posiadają wiele terenów zielonych, dlatego nie widzimy przeciwwskazań do gęsto zabudowanego kwartału, co nada przestrzeni placu bardziej kameralne proporcje i będzie stanowić nawiązanie do historycznej zabudowy śródmiejskiej. Zagęszczenie zabudowy nie stanowi jednak bariery dla pieszych, przeciwnie, zaprasza do środka wieloma otwarciami w rozrzeźbionej bryle i szerokim wachlarzem aktywności na wewnętrznych patiach, pozwala na swobodny ruch przechodniów przez kwartał.

Dzięki różnorodności atrakcji i bezpośredniemu sąsiedztwu zielonych bulwarów nad rzeką Słupą, plac staje się tętniącym życiem sercem miasta.

KWARTAŁ

Aby plac tętnił życiem przez cały dzień, jego otoczenie powinno oferować mieszkańcom wiele aktywności, dlatego pozostałe funkcje kwartału – funkcje kultury oraz lokale handlowe i gastronomiczne – dobrane są w taki sposób, aby pełnił on różną rolę o różnych porach dnia i dla różnych użytkowników. Budynki kultury są ponadto pewną kontynuacją funkcji, którą pełniło wcześniej kino Millenium.

Zabudowa kwartału w formie niedużych, poprzesuwanych elementów, przejść pomiędzy budynkami oraz dwupoziomowych wewnętrznych dziedzińców zachęca osoby przechodzące przez plac do zwiedzenia zakamarków zabudowy kwartału, zatrzymania się wewnątrz i skorzystania z proponowanych atrakcji. Rozrzeźbiona bryła kwartału tworzy również przestrzenne nawiązanie do historycznej zabudowy przy Starym Rynku.

Osią zabudowy jest budynek filharmonii, do której wejście umieszczone jest w centralnej części nowej pierzei placu. Wejście do środka kwartału przechodzi przez głęboki podcień utworzony przez górujące nad nim foyer z dużym oknem widokowym. W podcieniu mogą odbywać się także koncerty plenerowe, skierowane w kierunku placu. Audytorium mieści się w samym sercu kwartału, w lokalizacji zbliżonej do obecnego budynku kina.

Dopełnieniem funkcji kulturalnej kwartału są sale ćwiczeń, sale warsztatowe oraz pomieszczenia służące obsłudze filharmonii, a także sale do użytku miasta i mieszkańców, gdzie organizowane mogą być wydarzenia zbliżające społeczność do siebie. Pomieszczenia te są zlokalizowane od strony ul. Piekiełko – w sąsiedztwie biblioteki i planowanej ścieżki na bulwary – oraz na wyższych kondygnacjach zabudowy wzdłuż pozostałych ulic wokół kwartału.

W przyziemiach zabudowy usytuowane są przestrzenie gastronomiczne i usługowe. Lokale gastronomiczne mogą korzystać także z przestrzeni placu, uliczek i wewnętrznych patio, a nawet z tarasów na dachach zabudowy, skąd rozciąga się widok na okolicę i bulwary.

Na elewacji wykorzystano detal z historycznego budynku kina, czyli betonowe kształtki powielone na fasadzie całego budynku.

PLAC

Na placu zaprojektowano modularną kwadratową siatkę gniazd i słupów. Słupy umieszczone są w gniazdach, do których doprowadzone jest zasilanie oraz woda, dzięki czemu mogą pełnić rozmaite funkcje i umożliwiają elastyczną aranżację placu w zależności od potrzeb. W dzień targowy są podporą dla straganu oraz miejscem, gdzie sprzedawca może podłączyć do zasilania np. kasę fiskalną. W wieczór koncertu zapalają się słupy-latarnie, a na pozostałych jest rozwieszona instalacja artystyczna. W letnie weekendy plac zmienia się w miejską strefę relaksu, z chroniącymi przed słońcem zadaszeniami, hamakami rozwieszonymi między słupami oraz zielenią nawadnianą wodą z gniazd. W wyjątkowy upał woda jest rozpylana przez dyfuzory, w które zostały wyposażone wybrane słupy. Część gniazd tworzy fontannę miejską – woda wytryskuje z gniazd w posadzce i jest zbierana między płytami do systemu połączeń i komory hydroforowej umieszczonej poza obrysem historycznego rynku. Na placu są też rozstawione podesty do siedzenia ze skosem, na którym mogą ćwiczyć początkujący deskorolkarze.

Poziom posadzki na całym placu został wyrównany i wykończony jednolicie płytami betonowymi o wymiarach 4x4 m. Poszczególne płyty mogą być zamienione na szklane panele, eksponując wyniki badań archeologicznych dawnego rynku, którego obrys wyeksponowano w formie ciemniejszego pasa.

Plac od strony południowej znajduje się na trasie pieszej z Urzędu Miejskiego do bulwarów. Dzięki włączeniu jej do rysunku posadzki placu, spacerujący nią przechodnie zapraszani są do wejścia w głąb i spędzenia tam czasu.

Ze względu na nową, prestiżową rolę placu oraz stworzenie przestrzeni przed wejściem do filharmonii i miejsca na ogródki gastronomiczne, wyłączyliśmy z ruchu kołowego ulicę Zamenhofa na odcinku między ulicami Nowogrodzką i Piekiełko, oraz ulice z północnej i południowej strony Starego Rynku – na przedłużeniu ul. Nowobramskiej i przed wejściem do filharmonii. Ul. Piekiełko oraz odcinek ul. Grodzkiej do ul. Mostnika są przejezdne, z ruchem ograniczonym tylko dla autobusów, taksówek oraz dostaw. Zachowano lokalizację przystanku autobusowego. Przy narożniku kwartału przy ul. Francesco Nullo w projekcie bulwarów przewidziane są parkingi. Przy ulicach Piekiełko i Grodzkiej istnieje możliwość wydzielenia dodatkowych miejsc parkingowych.

Etap II


ETAP II

Założenia projektowe


Podstawowym założeniem koncepcji jest scalenie pełnej przestrzeni placu, aż do ścian otaczających go budynków oraz jego aktywizacja oparta na elastycznym systemie mebli miejskich, zmiennym w zależności od potrzeb, pór r oku, pogody lub organizowanych wydarzeń. Zaprojektowany plac Starego Rynku jest miejscem spotkań i przyciągających mieszkańców wydarzeń. „Ubrany” w system mebli może ożyć i stać się aktywnym punktem na mapie Słupska. Meble zostały zaprojektowane tak, aby były odpowiednie w każdą porę roku i pogodę, a ich układ powinien być zmieniany cyklicznie, przybierając formę miejskiego rytuału. Życie miejskie ma tutaj swoją zaplanowaną zmienność i choreografię.

Posadzka nowego placu jest wykonana z kwadratowych płyt kamiennych nadających placowi charakterystyczną siatkę. Co cztery metry rozmieszczone są ciemniejsze płyty – węzły siatki, pod którymi znajdują się „gniazda” z doprowadzonymi mediami, w których można dowolnie mocować meble miejskie.

Życie na placu

Plac i meble tworzą elastyczny system miejski, reagujący na warunki pogodowe i dostosowywany do pór roku oraz miejskich wydarzeń. Z doprowadzonych mediów można korzystać przy np. organizacji lodowiska zimą lub podlewaniu wiosennego zieleńca. Plac jest kształtowany helioplastycznie i z uwzględnieniem zmieniającej się pogody, zachowując atrakcyjność w każdą porę roku, deszcz lub wietrzne dni. Wiosną korzystamy z każdego promienia coraz cieplejszego słońca, a cienie w godzinach porannych i popołudniowych są długie. W najbardziej nasłonecznionej w tym czasie części placu rozstawiane są siedziska i zieleń. Słońce dociera też do południowej ściany placu, gdzie wzdłuż pieszej promenady zaczynają działać ogródki gastronomiczne. Latem do spotkania potrzebne jest nam nie więcej, niż dobra pogoda i grupka przyjaciół. Aby jednak pozostać na placu dłużej i stworzyć z niego główne miejsce spotkań, zostały zaprojektowane meble dla różnych potrzeb społecznych – miejsca indywidualne, jak i z możliwością obrócenia ich do siebie, gdy na placu spotyka się większa grupa znajomych. Meble są zaopatrzone w gniazda do ładowania telefonu. Jesienią, analogicznie do wiosny, układ mebli dostosowuje się do warunków pogodowych i skupia ludzi w miejscach najbardziej nasłonecznionych. Zimą plac przyciąga wydarzeniami – na równej powierzchni można z łatwością zorganizować lodowisko lub świąteczny targ.

Zmiana aranżacji mebli na placu jest wykonywana co kilka miesięcy i może być miejskim wydarzeniem. Meble można też zmieniać aranżując odpowiednio do planowanych wydarzeń. W przypadku wydarzenia o bardzo dużej skali, można zamknąć ulice i wykorzystać całą przestrzeń Starego Rynku, aż do pierzei budynków.

Plac działa retencyjnie oraz zgodnie z ideą „making water visible” i europejskiego programu „adapt city” odpowiadającego na zmiany klimatyczne. Przestrzeń placu przeciwdziała przelewaniu się wody po nagłych letnich ulewach i pozwala na naturalny obieg wody w przyrodzie. Woda w czasie deszczu jest zbierana w spadkowym obrysie Starego Rynku, gdzie jej nadmiar jest przetrzymywany i po rozpogodzeniu pracuje na powierzchni posadzki. Woda urozmaica wygląd placu, po czym naturalnie paruje oraz powoli spływa do odpływów. Narożniki placu są wyłączone z przestrzeni wodnych, możemy po nich przespacerować suchą stopą.

Etap II


Szczegółowy opis koncepcji

Poziomy na placu zostały wyrównane, z zachowaniem koniecznych spadków odprowadzenia wody. Rynek i ulice wzdłuż pierzei zostały ujednolicone, tworząc jedną przestrzeń. Komunikacja kołowa została ograniczona do ulic przed budynkiem dawnego kina oraz na przedłużeniu ul. Grodzkiej. Powierzchnia placu jest wykończona kwadratowymi płytami kamiennymi o boku 50cm, w naturalnych odcieniach szarego granitu tworząc delikatną mozaikę. Co cztery metry usytuowana jest ciemniejsza żeliwna płyta z logiem miasta, wyznaczająca miejsce montażu mebli i doprowadzenia mediów. Na placu zaprojektowano 359 węzłów różnego typu: standardowych - do montażu mebli, fontannowych, z przyłączami elektrycznymi, niskoprądowymi i (lub) wodnymi.

Dawny obrys starego rynku został ujęty w szerszy pas ciemniejszego kamienia z wyfrezowanym wewnątrz niego nieregularnym rysunkiem. Pas ten wskazuje na historię miejsca także w deszczową pogodę – podczas ulewy gromadzi się w nim woda – wyznaczając granice na nowy sposób. W tym też miejscu są umieszczone odpływy wody deszczowej. W narożnikach obrysu zapewniono przejścia suchą stopą.

W przestrzeni placu wydzielone są strefy poszczególnych aktywności – miejsca przeznaczone na ogródki gastronomiczne, zieleniec i strefa relaksu, proponowane miejsce plenerowej wystawy. W części bardziej zacienionej rozstawiane jest targowisko miejskie lub targi okolicznościowe. Przewidziano też strefę odpowiednią dla organizacji imprez okolicznościowych, wydarzeń miejskich lub lodowiska i świątecznej choinki. W systemie mebli jest zaprojektowana miejska lampa, której rzędy są umieszczone w sąsiedztwie pasów ruchu pieszego i kołowego.

Meble to system elementów mocowanych w punktach - węzłach. W narożniku każdej z płyt znajduje się zaślepka, którą można usunąć i na jej miejsce wstawić słup lub mocowanie systemowego mebla miejskiego, a następnie podłączyć go do prądu lub wody. Słupy wykonane są z aluminium malowanego proszkowo na kolor ciemnoszary. Słup jest na planie kwadratu o boku 8cm, z wydrążonymi dwoma przeciwległymi bokami, wewnątrz których można zamocować elementy wiszące. W środku słupa doprowadzone są media. Słupy są różnej wysokości, maksymalna wysokość słupa (bez zadaszenia) wynosi 270cm. Niższe słupki wykorzystywane do wydzielania przestrzeni ruchu samochodowego lub jako stojaki na rowery.

Profil słupa jest bazą dla pozostałych mebli: siedziska, ławki, parasola, śmietniki śmietnika itd., Lampy są słupami z umieszczonymi wewnątrz profila źródłami światła. Niektóre z mebli są obrotowe, np. ławki, które użytkownicy mogą przekręcić w swoją stronę aby stworzyć zespół miejsc siedzących lub siedziska z wysokim oparciem, aby móc obrócić się do słońca lub do cienia. W siedziskach umieszczone są gniazda elektryczne, w których można ładować telefon. Bardziej zacieniona strefa placu to miejsce na targowisko. Aby mogły być tam sprzedawane towary różnego typu, słupy z rozpostartymi zadaszeniami wyznaczają stoiska handlowe, na których sprzedawca rozstawia własny stragan. Do gniazda słupa natomiast może podłączyć kasę fiskalną lub zawiesić logo i nazwę swojego sklepu. Dzięki obecności gniazd z wodą, po dniu targowym przestrzeń handlu łatwo zmyć z zabrudzeń. Meble są wykonane z metalu i drewna zabezpieczonego przed działaniem warunków atmosferycznych.

Plac dzięki swojej atrakcyjnej lokalizacji w centrum miasta i na trasie prowadzącej do bulwarów jest miejscem, które może stać się centrum spotkań i spędzania wolnego czasu. Kościół, biblioteka, trasy piesze czy symboliczny budynek kina, obecnie dyskont, przyciągają różne grupy społeczne o różnych porach dnia. Po aktywizacji placu Starego Rynku ta część miasta może stać się atrakcyjną, wielowymiarową przestrzenią miejskiego życia.

Etap II

Etap II

RONET - Zbigniew Filipek Biuro: 32-020 Wieliczka, ul. Zacisze 16, NIP: 677-133-92-83,
Konto bankowe: BANK PEKAO SA 03 1240 1431 1111 0010 2980 4734, tel: 608 835 030,
e-mail: biuro.ronet@wp.pl, ronet@ronet.pl