Konkurs na wykonanie koncepcji architektoniczno-przestrzennej wybranych elementów zagospodarowania dla budowy Centrum Komunikacyjnego na terenie dworca kolejowego w Zakopanem
I miejsce

<<< powrót
  • Tomasz Galica i Anna Muras
Skład zespołu:
  • Tomasz Galica  
  • Anna Muras 

1. Idea koncepcji architektoniczno-przestrzennej

Ideą projektu było wykreowanie nowej, uporządkowanej i przyjaznej przestrzeni miejskiej. Przestrzeni, która oprócz swej podstawowej funkcji dworca autobusowego, zaoferuje swym użytkownikom coś więcej, a przy tym będzie to miejsce atrakcyjne wizualnie. Celem było także zaproponowanie rozwiązań architektonicznych, które w sposób jednoznaczny nawiązywać będą do charakteru górskiej miejscowości, a także jej kultury, oraz tradycji. Zaproponowano także wprowadzenie maksymalnie dużej ilości zieleni, która czyni przestrzenie miejskie bardziej przyjaznej dla człowieka.

2. Wiaty nad stanowiskami komunikacji autobusowej

Wiaty nad stanowiskami odjazdowo- przyjazdowymi są jednym z pierwszych elementów infrastruktury dworca, z którymi potencjalni użytkownicy mają kontakt. Zatem zasadnym jest stworzenie wiaty, która nie tylko spełnia funkcję ochronną, ale także jest efektowana i atrakcyjna wizualnie. Zaproponowano, więc formę architektoniczną, która nie tylko jest wiatą, ale także miejscem w którym można w ciekawy sposób spędzić czas w oczekiwaniu na środek transportu.

Forma ta składa się z czterech różnych modułów tworząc swego rodzaju kombajn. W jego skład wchodzą:
• Wiaty- o formie przypominającej tatrzańskie szczyty. Poprzez zastosowanie zielonego dachu sięgającego posadzi uzyskano efekt „wypiętrzenia” wiaty, niczym góry. Tylną ścianę wiaty tworzy przeszklenie z przezroczystym nadrukiem tatrzańskich lasów. Jedną ze ścian bocznych proponuje się wykonać z materiału z jakiego często wykonane spódnice w góralskim stroju, tzw. „tybet”. Materiał ten powinien być odpowiednio zabezpieczony np. szybą. Na przeciwległej ścianie zaproponowano utworzenie słownika gwary góralskiej. Zabieg taki pozwoli przybliżyć przyjezdnym kulturę góralską, a także wypełnić czas, w trackie oczekiwania na środek komunikacji.
• Siedziska- siedziska w formie przypominającej niewielki szczyty górskie. Forma i konstrukcja siedzisk zakłada, że nie będą służyć tylko do siedzenia, ale także- z myślą zwłaszcza o małych dzieciach- pozwoli na swobodne chodzenie i „zdobywanie” kolejnych szczytów.
• Huśtawki- na peronach proponuje się także utworzenie huśtawek usytuowanych w osobnej wiacie. Ma to na celu uatrakcyjnienie czasu oczekiwania na autobus. Ściany wiaty wykonano w sposób analogiczny do wiat przystankowych.

Moduły te można w dowolny sposób ze sobą konfigurować, w zależności od przeznaczenia peronu, na którym zostaną usytuowane. Wszystkie wiaty zlokalizowane zostały w taki sposób, aby w najwęższym punkcie peronu zachowana została szerokość min. 1,6m. Konstrukcje wiat proponuje się wykonać z drewna konstrukcyjnego klejonego BSH. Konstrukcję siedzisk stanowi natomiast drewno IROKO. Drewno to jest wytrzymałe, oraz odporne na warunki atmosferyczne, co za tym idzie doskonale nadaje się na tego typu konstrukcje.

Podczas projektowania zagospodarowania terenu zrezygnowano z usytuowania wiat przy stanowiskach przyjazdowych. Podyktowane jest to tym, iż osoby przyjeżdżające po przyjeździe autobusu na miejsce zazwyczaj bezzwłocznie udają się w ściśle określonym kierunku (poza dworzec, lub do innego autobusu), w związku z czym, stanowiska te w ocenie autorów nie wymagają zadaszenia. Jedyną infrastrukturę, w jaką zdecydowano się wyposażyć owe stanowiska to ławki i kosze. W przypadku zaistnienia potrzeby schronienia się przez podróżnego, przed warunkami atmosferycznymi, może on się udać do wiat, które znajdują się w odległości nie dalszej niż 25m od stanowisk przyjazdowych.

3. Brama wejściowa na perony kolejowe

W projekcie powrócono do pierwotnej formy bramy - jak na odnalezionym zdjęciu z 1974. Czym wypełniono wytyczne konserwatorskie. Zrezygnowano z ciężkich drewnianych przypór, które dobudowano w późniejszym czasie, tym samym uzyskując świeży i lekki wygląd bramy. Nad bramą zostały zachowane dawne neony, które wpisują się w nową koncepcję wejścia na perony. Zwieńczenie bramy w postaci charakterystycznych drewnianych „skosów” zachowano poddając drewno proszkowaniu. Luki po obecnych budkach wypełnione za pomocą płyt betonowych o miarach ok. 250x300cm. Oraz niewielkich wzniesień terenu obsadzonych lokalną roślinnością. Ideą rozwiązania było domknięcie przestrzeni między bramą, a sąsiadującymi budynkami za pomocą niewielkich elementów pozwalających na otwarcie widoku na tabor kolejowy. Płyty z betonu architektonicznego, zdobione geometrycznymi wzorami mogą być wykorzystywane podczas wielu wydarzeń i imprez tematycznych organizowanych w Zakopanem jako ekspozycja.

4. Elewacja parkingu wielopoziomowego

Opracowaniem objęto elewację od strony peronów kolejowych, oraz elewację od strony ul. Jagiellońskiej. Na elewację parkingu zaproponowano użycie blachy perforowanej koloru białego wg. Autorskiego wzoru. Blach zamocowana zostanie na podkonstrukcji, do konstrukcji nośnej budynku. Zaproponowany wzór powstał, jako uproszczenie rozety góralskiej, często występującej na zdobieniach różnych elementów architektonicznych na terenie Podhala. Rozeta ta na elewacji uzyskała bardzo syntetyczną formę. Powstały na elewacji wzór mocno nawiązuje do padającego śniegu. W sylwecie obiektu zaakcentowano wejścia do budynku, poprzez użycie przeszklonych ścian kurtynowych, oraz rytmicznie ułożonych drewnianych „żyletek”.


5. Elementy małej architektury

5.1 Kosze na śmieci


Podstawowym celem było zaprojektowanie kosza, który z całą przestrzenią tworzył będzie spójną całość, ale także ułatwi segregację odpadów. W nawiązaniu do innych elementów architektonicznych, zaproponowano kosz oparty na trójkącie. Na każdym z boków umieszczono odpowiednio oznakowane otwory służące do segregacji odpadów. Kosz wykonamy z blachy ocynkowanej będzie bardzo trwałym elementem przestrzeni, natomiast wykończenie z drewna uspójni go wizualnie z otoczeniem. Każda ze ścian kosza będą osobnymi drzwiczkami, służącymi do wymiany worków.

5.2 Ławki wolnostojące

Projektując ławki celem było uzyskanie formy nawiązującej do całości założenia, ale także zapewnienie komfortu użytkowników, a także wysoką trwałość elementów. Proponuje się ławkę wykonaną z betonu architektonicznego, oraz drewna. Siedzisko wykonane z drewna iroko, zamocowane zostanie do betonowego prefabrykatu, wytworzonego na zamówienie. Wykonanie ławki z w/w materiałów gwarantuje jej trwałość. Co za tym idzie ławka będzie odporna na próby uszkodzenia przez wandali.

5.3 Stojaki na rowery

Zaproponowano prostą i estetyczną formę stojaków na rowery, wykonane z płaskowników stalowych. Stojaki pomalowane proszkowo w kolorze grafitowym będą odporne na uszkodzenia mechaniczne, oraz warunki atmosferyczne. Proponuje się zamocowanie stojaków do betonowego fundamentu.

5.4 Oświetlenie

Jako oświetlenie główne zaproponowano lampy produkcji firmy Bega. Lampy o prostej budowie, malowane w kolorze grafitowym, o wysokości 4,5m. Oświetlenie w tej formie dobrze komponuje się z całością pod względem wizualnym. Ponadto zaproponowano także iluminację budynków dworca. Budynki te podświetlane są za pomocą lamp osadzonych w gruncie. Analogicznie podświetlono parking wielopoziomowy. Iluminacja ta ma na celu wydobycie odpowiednich walorów przyjętych rozwiązań architektonicznych. Zaprojektowano także iluminację wiat z pomocą lampo gruntowych umieszczonych w trawie. Ponadto wiaty posiadają własne oświetlenie wewnętrzne.

5.5 Identyfikacja wizualna, tablice informacyjne

Poszczególne perony oznakowane zostaną za pomocą liter stalowych w kolorze grafitowym, mocowanych do wiaty. Organizacja ruchu pieszego wspomagana będzie drewnianymi drogowskazami, wskazującymi drogę na poszczególne perony oraz stanowiska. Drogowskazy te posiadają standardową formę. Przy wejściu na teren dworca proponuje się umieścić tablicę ze schematami peronów, z pomocą której podróżni łatwo będą mogli zidentyfikować peron, oraz wybrać najłatwiejszy dostęp do niego

6. Nawierzchnia

Zachowano układ komunikacyjny zaproponowany przez dr inż. Marka Bauera, wprowadzając tylko kilka niewielkich zmian. Proponuje się min. zastąpienie barierki oddzielającej pasy ruch, zielenią niską w postaci krzewów. Na końcu pasów, w których wyznaczone są stanowiska postojowe proponuje się zastosowanie zieleni z przewagą trawy. Standardowy szlaban służący do oddzielania poszczególnych części dworca proponuje się zastąpić słupkami automatycznymi, chowanymi na czas przejazdu samochodu do gruntu. Zgodnie z wytycznymi konserwatorskimi zaprojektowano nawierzchnie w kolorach grafitowych oraz szarych. Nawierzchnie te proponuje się wykonać z kostki bez fazowej. Komunikację kołową stanowić będzie nawierzchnia w kolorze grafitowym, kolor szary otrzyma natomiast nawierzchnia służąca do komunikacji pieszej. Kostka szara posłuży także do wyznaczenia powierzchni stanowisk postojowych, czy przejść dla pieszych.

7. Zieleń

Jedną z idei projektu było zaproponowanie jak największej ilości zieleni. Dlatego też wiaty przystankowe posiadać będą zielone dachy, a także w innych miejscach starano się zaprojektować jak najwięcej zieleni. Zieleń użyta do projektu to w głównej mierze gatunki często występujące na Podhalu bądź też w Tatrach. Mamy tu do czynienia z kosodrzewiną, szarotką alpejską, wrzos, zwyczajny czy różeniec górski. Sposób projektowania zieleni, a także wykorzystane gatunki przywołują skojarzenia z dzikim krajobrazem Tatr, czyli bezpośrednio z naturą.

RONET - Zbigniew Filipek Biuro: 32-020 Wieliczka, ul. Zacisze 16, NIP: 677-133-92-83,
Konto bankowe: BANK PEKAO SA 03 1240 1431 1111 0010 2980 4734, tel: 608 835 030,
e-mail: biuro.ronet@wp.pl, ronet@ronet.pl