Konkurs realizacyjny na rewitalizację parku Pole Mokotowskie w Warszawie
Wyróżnienie

<<< powrót
  • Schuessler-Plan Inżynierzy Sp. z o.o.
Skład zespołu:

"Mało pytających. Dużo wszystkowiedzących. Jeżeli już ktoś pyta, warto poświęcić mu uwagę, bo to człowiek poszukujący, zastanawiający się, starający się coś zrozumieć, a jakże to rzadki teraz przypadek. Zwraca uwagę, że jeżeli dziś się w towarzystwie o czymś mówi, prawie nie zdarza się, aby ktoś powiedział - nie wiem, nie mam pojęcia, przeciwnie - wszyscy zabierają głos, mówią ex cathedra, twierdzą, upierają się przy swoim, monologują."

Ryszard Kapuściński – Lapidaria IV-VI

Nie monologujemy. Słuchamy. Rozmawiamy. Kiedy zastanawialiśmy się nad ideą i kształtem projektu sięgnęliśmy do klasyka, Ryszarda Kapuścińskiego. Postać, upamiętniona ścieżką Jego imienia. To początek. Dalej analiza materiałów, spotkania rozmowy, wizyty w terenie i wciąż pytania. Raport – synteza – warsztatów charrette, z 14-20 kwietnia 2016r. Nasz projekt jest wynikiem zgranej pracy zespołowej oraz racjonalnego spojrzenia na przyszłość Pola Mokotowskiego.

Genius loci - Pole Mokotowskie to miejsce przyciągające tłumy warszawiaków i odwiedzających. Lokalny i niepowtarzalny „Central Park”. Jeden z największych parków publicznych Warszawy. Zielony teren na zbiegu trzech dzielnic miasta. Szalenie ważny dla społeczności lokalnej, mocno z nim się utożsamiającej oraz ważny w skali całego miasta. Aby właściwie wykorzystać i wzbogacić potencjał tego obszaru określiliśmy i zdefiniowaliśmy takie tematy jak: zieleń – w ujęciu przyrodniczym i krajobrazowym, komunikację wewnątrz parku – ścieżki rowerowe, ścieżki piesze, przebieg nowej linii tramwajowej, parkingi; oraz różne funkcje aktywności użytkowników Pola Mokotowskiego.

Funkcja – w rozwiązaniach projektowych dążyliśmy do zachowania równowagi pomiędzy terenami otwartymi, wnętrzami krajobrazowymi, redefiniując bądź nadając im nową funkcję. Nadaliśmy swobody, zachowując przy tym dotychczasową formę użytkowania parku, określając miejsca – punkty węzłowe. Zaproponowaliśmy również nowe funkcje o zróżnicowanym programie jako naturalne uzupełnienie tkanki. Zaproponowaliśmy powiązania funkcjonalnie i komunikacyjnie wszystkich części parku.

Komunikacja – odseparowaliśmy w możliwie jak największym stopniu ruch pieszy od rowerowego, minimalizując kolizje komunikacyjne oraz zdefiniowaliśmy wejścia do parku. Zaproponowaliśmy przebieg linii tramwajowej w sposób racjonalny i jak najmniej inwazyjny. Na zbiegu ścieżek intensywnie użytkowanych wprowadziliśmy place, co sprzyjać będzie płynnemu poruszaniu się użytkowników parku.

Roślinność – zachowaliśmy i wzbogaciliśmy parkowy, rekreacyjny i ostojowy charakter, zachowując jego charakterystyczną faunę i florę oraz porządkując strefy brzegowe parku. Zależało nam również na pozostawieniu i uzupełnieniu istniejących zespołów roślinnych i siedlisk przyrodniczych, które na dobre zadomowiły się w parku. W warstwie kompozycyjnej struktura roślinności została osadzona na osiach widokowych, celem ich wyeksponowania oraz podkreśla w sposób swobodny otwarcia i zamknięcia widokowe wiążąc je z dominantami- pomnikami, Wieżą widokową oraz innymi istotnymi obiektami w strukturze parku.

Historia - sięgnęliśmy ideowo do czasów, gdy Pole Mokotowskie związane było z ruchem lotniczym, stąd pomysł na Wieżę widokową - dominantę przestrzenną ulokowaną w centralnej części parku, powiązaną kontekstualnie z Pawilonem Kapuścińskiego oraz wykorzystanie motywu samolotów - jako piktogramów w elementach drobnych form architektury, elementach identyfikacji wizualnej miejsca. Motyw samolotu powtarzać się będzie przy i na pawilonach, jako odcisk w posadzkach betonowych, transparentny znak przy witaczach ulokowanych przy wejściach i wewnątrz parku oraz jako element wyposażenia placów zabaw dla dzieci i dorosłych. Inspiracją dla ścieżek, osi kompozycyjnych oraz wnętrz pawilonów i wieży widokowej były smugi kondensacyjne tworzone przez lecące samoloty.

Motyw przewodni – idąc dalej za ideą samolotów, łącząc ją z twórczością Kapuścińskiego pojawił się temat podróży, przygody, drogi. Odzwierciedliliśmy je wszystkie w temacie przewodnim parku, jakim jest odkrywanie nieznanego, momenty zaskoczenia, ruch i aktywność. Elementy zaskoczenia użytkownik parku będzie odkrywał niespodziewanie, poruszając się swobodnie po terenie. Mały labirynt, hamaki do wypoczynku, różnorodne urządzenia sportowe i rekreacyjne, pomniki. Niektóre elementy będą widoczne i wyeksponowane , a niektóre pozostaną niespodzianką. Ruch odzwierciedlony w kształcie pawilonów, ruchu wody i traw nada dynamizmu naszej podróży. Zróżnicowanie ukształtowania terenu idealnie koresponduje z całym założeniem. W tym odnaleźliśmy Ducha Miejsca.

Autorskie scenariusze ekspozycji - unikaliśmy założeń monumentalnych, zarówno w strefie architektury krajobrazu jak i samej architektury wychodząc z założenia, że park - Pole Mokotowskie - jest na tyle elastycznym miejscem iż każdy z jego użytkowników znajdzie dla siebie właściwą przestrzeń, oraz miejsca do wzajemnych interakcji. Założeniem projektu jest budowanie wartości miejsca nie tylko przez zapewnienie programowo-funkcjonalnych rozwiązań zgodnie z programem konkursowym czy wnioskami z warsztatów charrette ale także przez stworzenie realnych warunków jego zaistnienia w społecznej przestrzeni lokalnej, międzydzielnicowej oraz miasta. Architektura pawilonów, czy drobnych form architektury odwołuje się do ruchu zatrzymanego w betonie, sztucznych i naturalnych krajobrazów. To też architektura dynamicznych struktur składających się z pasm i linii krajobrazu oplatających przestrzeń. Daje szanse na Innowacje i powody do ekscytacji.

Użytkownicy – zaproponowaliśmy swobodę korzystania przy zachowaniu właściwych proporcji i standardów, np.: wydzielona polana dla psów, zaprojektowane pawilony terenowe, możliwość całodobowego korzystania z parku, choćby przez uczestników imprez organizowanych w parku czy goszczenia w kultowych już pubach . Chcielibyśmy aby użytkownicy mieli możliwości działania w środowisku, doświadczania go i tworzenia interakcji - zgodnie z definicja afordancji - obiektywnie mierzalne i niezależne od indywidualnych zdolności danych jednostek do ich rozpoznania, w jej rozszerzonym zakresie jako uświadomione możliwości działania. Służyć temu mają m.in. elementy architektoniczne (zaprojektowane pawilony, ich lokalizacja w terenie, Wieża widokowa - dominanta przestrzenna oraz jednoznacznie zdefiniowane obiekty - drobne formy architektury), przestrzenne (zbiorniki wodne, sucha rzeka, polany i murawy rekreacyjne, wyspy i górki, wnętrza).

Struktura administracyjna zarządzania całym Polem Mokotowskim jest zagadnieniem na tyle skomplikowanym i wielowarstwowym iż wymaga dalszej współpracy na poziomie poszczególnych podmiotów samorządowych, jednostek organizacyjnych i biur Urzędu Miasta Stołecznego Warszawy. Przyjęte przez nas rozwiązania projektowe są elastyczne w tym zakresie. Należy rozważyć konsolidację rozbudowanego procesu koordynacyjnego pomiędzy różnymi zarządcami terenu i stworzenie jednostki decyzyjnej dedykowanej zarządzaniu Polem Mokotowskim.

ZAŁOŻENIA FUNKCJONALNO-UŻYTKOWE
• ujednolicenie i scalenie struktury parku w sposób ideowy i funkcjonalny,
• określenie osi kompozycyjnych,
• wyeksponowanie istniejących powiązań (np. komunikacyjnych, w strukturze zadrzewień),
• określenie obsługi komunikacyjnej, w tym wytyczenie lub korekta układu ścieżek - ciągów pieszych, spacerowych, ścieżek rowerowych,
• separacja ciągów pieszych i rowerowych,
• eliminacja kolizji przestrzennych, komunikacyjnych, przyrodniczych, technicznych,
• określenie stref wejść do parku,
• określenie rozkładu funkcji i stref funkcjonalnych,
• wprowadzenie jednolitego programu dla całości parku,
• wprowadzenie nowych funkcji do parku po obu jego stronach,
• określenie i wyeksponowanie powiązań z istniejącymi obiektami do zachowania,
• poprawienie dostępności dla osób z ograniczeniami w poruszaniu się poprzez prosty i przejrzysty układ komunikacyjny, szerokie chodniki, eliminację barier terenowych, wprowadzanie ramp i pochylni zamiast schodów),
• uzupełnienie zagospodarowania terenu poprzez wprowadzenie elementów wyposażenia placów zabaw oraz urządzeń sportowych i wypoczynkowych,
• podział programowy placów zabaw wiekowo i tematycznie (siłownia dla seniora, workout, ścieżka zdrowia, plac zabaw dla małych i średnich dzieci, park linowy wśród drzew, skatepark zamiast ul.Rokicińskiej)
• wydzielenie polany dla psów, gdzie odbywać się mogą tresury,
• scalenie programu dla studentów, młodzieży, mieszkańców z powiązaniem terenów biblioteki ze strefą pagórków dla czytelników, terenów przeznaczonych do imprez plenerowych (kino w plenerze), klubów i kawiarni raz gmachów uczelni i akademików,
• zaplanowanie w przestrzeni „niespodzianek” – domków fińskich, trampolin, hamaków, rzeźb i pomników, wyłaniających
się niespodziewanie z otoczenia.

ZAŁOŻENIA ARCHITEKTONICZNE
• zaprojektowanie wtopionych w teren obiektów kubaturowych (w powiązaniu z otoczeniem), o prostej, ażurowej bryle, z dostępem na poziom dachu,
• funkcjonalne i ideowe scalenie parku - Pole Mokotowskie - zastosowanie ujednoliconych elementów małej architektury, elementów identyfikacji przestrzeni, nieinwazyjne przestrzennie kładki pieszo-rowerowe nad Aleją Niepodległości.
• wprowadzenie placów.

ZAŁOŻENIA PRZYRODNICZE
• stworzenie enklaw i ostoi przyrodniczych w parku,
• wprowadzenie małej retencji, suchej rzeki (rozlewisko), renaturyzacja układu wodnego,
• zachowanie istniejących i wprowadzenie nowych siedlisk przyrodniczych, sprzyjających bioróżnorodności,
• stworzenie ogrodów tematycznych, ogrodów sensorycznych, przyjaznych dla owadów,
• wprowadzenie nowej zieleni,
• zachowanie istniejącej zieleni z jej przearanżowaniem,
• wprowadzenie kładek na obszarze łąk, których nie należy wydeptywać,
• wprowadzenie dachów zielonych na pawilonach parkowych, dostępnych dla użytkowników parku,
• ograniczenie sztucznego oświetlenia nocą, szczególnie w strefie leśnej parku.

OBIEKTY KUBATUROWE
• Celem identyfikacji wejść do parku, zastosowaliśmy uniwersalne aczkolwiek autorskie rozwiązanie projektowe - pawilony o tożsamych funkcjach wewnętrznych.
• Prosta i współczesna forma pawilonów, dzięki której stonowane, delikatne i eleganckie elewacje łagodnie wpisują się w zastany krajobraz stając sie jego częścią. Dachy pawilonów porośnięte zielenią stają się częścią krajobrazu - architektura staje się krajobrazem, krajobraz staje się architekturą.
• Geometria pawilonów - rozwiązania wnętrz budynków - koresponduje z przebiegiem ścieżek. Budynki stają się elementem poznania i odkrywania parku. Zachęcają do odwiedzin, kontemplacji bądź relaksu.
• Wnętrza pawilonów skrywają funkcję informacyjną, poznawczą a także utylitarną jak całodobowe toalety - z niezależnym dostępem, wypożyczalnie sprzętu rekreacyjnego - leżaków, pufów, krzeseł, hamaków oraz, a przede wszystkim klubokawiarnie z czytelniami, galerie z możliwością wystaw i interakcji plenerowych.
• Bezpieczeństwo pawilonom zapewniać będą - ukryte - ażurowe rolety, które wieczorową, czy nocną porą, stanowić będą dodatkową iluminację zewnętrzną punktów węzłowych komunikacji pieszej.
• Planuje się likwidację Pubu „Tola” w obecnym miejscu. Będzie od przeniesiony do jednego z pawilonów jako kawiarnia.

Pawilon 1 - brama wejściowa - Rondo Jazdy Polskiej
- strefa wejścia zawarta pomiędzy pomnikiem Jazdy Polskiej a pawilonem - bramą,
- pawilon stanowi tło dla pomnika, jednocześnie jednoznacznie definiując wejście do parku,
- lokalizacja pawilonu wraz z wyniesieniami terenowymi izoluje park od ruchliwych arterii miasta,
- zaproponowana kolumnada, poza funkcją formalną stwarza możliwość wejścia użytkowników parku w interakcję - daje możliwość organizowania wystaw plenerowych, iluminacji i pokazów świetlnych,
- zielony dach pawilonu zaprasza do skorzystania z niego stając się częścią architektury i krajobrazu
- pawilon ten jest obiektem jednokondygnacyjnym.

Pawilon 2 – Merlin
- istniejący budynek zostanie usunięty - pawilon 2 inkorporuje jego funkcję ale już w nowej, nieodległej lokalizacji, bliżej zbiornika wodnego,
- projektowany pawilon integrujemy z otoczeniem poprzez wkomponowanie go między istniejące dwie skarpy - przedłużenie istniejących wyniesień ziemnych oraz po przebudowie schodów terenowych planujemy na ich przedłużeniu ulokować taras wewnętrzny i zewnętrzny pawilonu nad lustrem wody,
- Nowy Merlin - jest pawilonem transparentnym, którego osie kompozycyjne związane są ze ścieżkami i widokami wnętrz i zewnętrz tego budynku,
- pawilon ten jest obiektem jednokondygnacyjnym z dostępem na zielony dach.

Pawilon 3 - Pawilon Kapuścińskiego
- ulokowany został przy ścieżce Jego imienia, w bezpośrednim sąsiedztwie Polany - terenu po byłej bazie MPO,
- koresponduje z Wieżą - dominantą wysokościową Polany,
- architektura tego pawilonu jest tłem dla refleksji, skupienia - jednocześnie oddziałuje na wyobraźnię widza budząc silne emocje, pawilon - budynek sam staje się komunikatem, zbiorem informacji,
- demokratyczna skala - blisko ludzi i natury,
- scenografia wnętrza i zewnętrza pawilonu jako ważna dla funkcji medialnej,
- pawilon dwukondygnacyjny z kontynuacją skarpy jako taras zielony.

ZAŁOŻENIA MATERIAŁOWE, KONSTRUKCYJNE I INSTALACYJNE OBIEKTÓW KUBATUROWYCH

• W przyjętych rozwiązaniach architektonicznych - pawilony, drobne formy architektury, elementy utwardzeń terenowych - zastosowano powszechnie stosowane obecnie materiały konstrukcyjne i materiałowe, zakładając, że można osiągnąć ciekawy efekt estetyczny i funkcjonalny bez szczególnie dużych nakładów finansowych. Istotą naszych założeń projektowych jest prostota i funkcjonalność,
• Dominować będzie beton architektoniczny, szkło laminowane bezpieczne, stalowe ażurowe elementy mobilne, przyjemne wizualnie i miłe w dotyku elementy drewniane oraz technologie dachów zielonych,
• Budynki i elementy zagospodarowania terenu wykorzystywać będą istniejącą infrastrukturę techniczną parku.

ROZWIĄZANIA PROEKOLOGICZNE

W założeniach projektowych wprowadzamy:
• zielone dachy,
• małą retencję,
• zróżnicowane biotopy/siedliska (łąki kwietne, murawy kserotermiczne, łąki synantropijne, łąki świeże, siedliska roślin wodnych, przywodnych, leśnych),
• roślinność intensywną i ekstensywną,
• nawierzchnie przepuszczalne,
• rośliny runa grądowego pod drzewami i zachowujemy strukturę zadrzewień.
• domki dla ptaków i owadów.

DOBÓR GATUNKOWY ROŚLINNOŚCI

1. kompozycja (rabata) traw i bylin:
• ostnica mocna - Stipa tenuissima,
• jeżówka purpurowa - Echinacea purpurea,
• krwawnik pospolity - Achillea millefolium,
• szałwia omszona - Salvia nemorosa,
• rozplenica japońska Herbstzauber Pennisetum alopecuroides,
• mikołajek płaskolistny - Eryngium planum,
• kosmos podwójnie pierzasty - Cosmos bipinnatus,
• sadziec plamisty - Eupatorium maculatum,
• perowskia łobodolistna - Perovskia atriplicifolia,
• trzcinnik krótkowłosy - Stipa brachytricha.

2. dachy zielone:
• rozchodnik ostry - Sedum acre,
• kocanka piaskowa - Helichrysum arenarium,
• kostrzewa owcza - Festuca ovina,
• jastrzębiec alpejski - Hieracium alpinum,
• macierzanka piaskowa - Thymus serpyllum,
• zawciąg nadmorski - Armeria maritima,
• szczotlicha sina - Corynephorus canescens,
• kostrzewa sina - Festuca glauca,
• jasieniec piaskowy - Jasione montana.

3. stanowisko roślin wodnych i nadwodnych – tarasy roślinne:
Taras I (najwyższy) :
• sadzieć konopisty - Eupatorium cannabinum,
• sit rozpierzchły - Juncus effusus,
• turzyca zaostrzona - Carex acuta,
• wiązówka błotna - Filipendula ulmaria,
• turzyca owłosiona - Carex hirta.
Tars II (okresowo zalewany):
• tatarak zwyczajny - Acorus calamus,
• pałka szerokolistna - Typha latifolia,
• trzcina pospolita - Phragmites australis,
Tars II (zalany całkowicie):
• grążel żółty - Nuphar lutea,
• żabieniec babka wodna - Alisma plantago-aquatica
• strzałka wodna - Sagittaria sagittifolia

RONET - Zbigniew Filipek Biuro: 32-020 Wieliczka, ul. Zacisze 16, NIP: 677-133-92-83,
Konto bankowe: BANK PEKAO SA 03 1240 1431 1111 0010 2980 4734, tel: 608 835 030,
e-mail: biuro.ronet@wp.pl, ronet@ronet.pl