Konkurs architektoniczny na opracowanie koncepcji urbanistyczno-architektonicznej modelowego osiedla Nowe Jeziorki
III nagroda

<<< powrót
  • Grupa 5 Architekci, MAU, OWAD
Skład zespołu:
  • Grupa 5 Architekci,  
  • MAU Mycielski Architecture & Urbanism,  
  • OWAD Michał Owadowicz Architekt  
  •  
  •  
  • http://www.grupa5.com.pl/  
  •  

LOKALIZACJA

Osiedle powstanie na granicy M.St.Warszawy tuż przy zmodernizowanym przystanku kolejowym Warszawa Jeziorki i budowanym wiadukcie ulicy Karczunkowskiej, na obszarze pomiędzy budowaną trasą S8 i ulicą Puławską. Społeczne i ekonomiczne cele inwestycji Nowe Jeziorki zakładają budowę osiedla o wysokiej gęstości zamieszkiwania, zorientowanego na szybki transport publiczny. Potencjał komunikacyjny miejsca polega na łatwości jeżdżenia pociągiem do centrum Warszawy oraz autobusami do okolicznych celów: centrów handlowych, lasu Kabackiego, szkół ponadpodstawowych. Potencjał usługowy Nowych Jeziorek będzie polegał na zapewnieniu w zasięgu pieszego dojścia – wszystkich niezbędnych usług podstawowych, tak komercyjnych jak społecznych. Tylko uruchomienie obu potencjałów da rodzinom możliwość zamieszkiwania bez konieczności posługiwania się na co dzień prywatnymi samochodami.

Nowe Jeziorki będą osiedlem o wielkości małego miasta. W 2500 mieszkaniach zamieszka tu około 8000 osób, w tym nawet około 3000 dzieci. Aby nowi mieszkańcy mogli utworzyć miejską społeczność, projekt urbanistyczny musi określić struktury roz-woju w wymiarze przestrzennym, społecznym i ekonomicz-nym, w których wszystkie potrzebne funkcje i aktywności znajdą swoje miejsce.

INTEGRACJA Z OTOCZENIEM

Założenie urbanistyczne o tak wysokiej gęstości powinno znaleźć oparcie w otoczeniu w sposób harmonijny i strukturalny. Dlatego niezbędne jest już teraz zaplanowanie struktur rozwoju terenów otaczających.

Dla dobrego funkcjonowania konieczne będzie:
– nakierowanie systemu przestrzeni publicznych na węzłowy, komunikacyjny punkt dostępowy, jakim jest przystanek kolejowy i pętla autobusowa;
– doprowadzenie ulicy zbiorczej od strony Mysiadła i w stronę ulicy Puławskiej;
– integracja systemów przyrodniczych – uzupełnienie ciągłości korytarzy ekologicznych;
– ukierunkowanie struktur urbanistycznych terenów otaczających, tak aby uzupełniały układ urbanistyczny Nowych Jeziorek.

W konsekwencji projekt Nowe Jeziorki zakłada otwieranie się na płynne połączenie komunikacyjne (kołowe, rowerowe, piesze) i środowiskowe (korytarze ekologiczne, retencja i odpływ wód, itp.) we wszystkich kierunkach.

Główna ideą urbanistyczna w zakresie społecznym jest wytworzenie systemu miejsc wspomagających budowanie więzi społecznych wewnątrz osiedla oraz powiązań z otoczeniem. Ten sieciowy system powinien być maksymalnie naturalny, tak aby Nowe Jeziorki stały się oczywistym odniesieniem funkcjonalnym jako otwarte i czytelne centrum obszaru sąsiedzkiego.

Takie założenia powinny i mogą zostać racjonalnie uwzględnione w pracach planistycznych (w MPZP i przewidzianej zmianie Studium). Zaproponowany Plan Regulacyjny w skali 1:2000 oraz 1:10.000 jest pierwszym krokiem do takiego podejścia, na podstawie którego mogą już być prowadzone najistotniejsze uzgodnienia komunikacyjne, infrastrukturalne, środowiskowe czy planistyczne, nie tylko na terenie inwestycyjnym, ale właśnie w bezpośrednim i funkcjonalnym jego otoczeniu.

Wskazany w założeniach konkursu wskaźnik parkingowy 0,5 mp/mieszkanie jest rozwiązaniem eksperymentalnym. Projekt zakłada bezproblemowe spełnienie wymaganych ilości parkingów w formie otwartych parkingów wielopoziomowych, również jako „bufor” akustyczny między torami a domami mieszkalnymi. Forma i struktura tych prefabrykowanych parkingów jest zaprojektowana tak, aby w razie konieczności można było dobudować kolejne poziomy. Zaproponowano, aby w dialogu z miastem na działce przy wiadukcie, gdzie obecnie projektowane są obiekty „park & ride”, wznieść wielopoziomowy parking dla samochodów, z parkingiem dla rowerów i wypożyczalnią aut elektrycznych.

GŁÓWNE ZAŁOŻENIA URBANISTYCZNE

Osiedle w proponowanym kształcie wyróżniają przede wszystkim:
– ruch pieszy wspomagany rowerowym jako podstawa komunikacji;
– różnorodne miejsca spotkań rozmaitych wspólnot społecznych; (bogata oferta tzw. „trzecich miejsc”)
– zintegrowanie kompletu funkcji społecznych i komercyjnych z domami mieszkalnymi;
– czytelność i bezpieczeństwo atrakcyjnych przestrzeni publicznych i półpublicznych.

Główne założenia urbanistyczne krystalizujące plan i życie osiedla Nowe Jeziorki to:
– place przy przystanku kolejowym z wielofunkcyjnymi wieżami mieszkalnymi jako dominanta funkcjonalno-przestrzenna osiedla;
– plac społeczny z domem kultury jako centrum życia społecznego;
– oś społeczna: „społeczny szlak” – pieszo-rowerowa ulica z usługami społecznymi, która łączy plac „kolejowy” z placem „społecznym” jako przestrzeń wspomagająca proces wytwarzania tożsamości lokalnej wokół idei Jeziorek „artystycznych”;
– główna ulica dojazdowa z ciągiem usług komercyjnych;

JEZIORKI ARTYSTYCZNE TOŻSAMOŚĆ LOKALNA DUCH MIEJSCA

Przyjęta przez z nas strategia kształtowania krajobrazu służy jednocześnie budowaniu tożsamości w oparciu o istniejące ukształtowanie terenu i nawiązuje do nazwy dzielnicy. Nazwaliśmy ją „Jeziorki artystyczne”. Obecny poprzemysłowy teren Jeziorek, wykorzystywany także w części jako pole golfowe, posiada szereg zagłębień terenu, niecek wypełnionych wodą, otoczony jest też z dwóch stron, od południa i wschodu, rowami irygacyjnymi. „Jeziorki artystyczne” to projekt stworzenia tego typu niecek, „jeziorek”, które pełniłyby rozmaite funkcje krajobrazowe (zarówno estetyczne, jak i niezbędne na tym terenie – irygacyjne), społeczne i artystyczne – od oczek wodnych, poprzez piaskownice, „jeziorka” trawiaste do siedzenia, do wyprowadzania psów, zabaw dzieci i ćwiczeń dorosłych. W miejscach tych i wokół nich powstawać będą prace artystyczne typu land art „“sztuka ziemi”, w oparciu o materiały ze środowiska naturalnego/krajobraz), site-specific art (tworzona z myślą o funkcjonowaniu w precyzyjnie określonym miejscu), sztuka uczestnicząca (tworzona we współpracy ze społecznością). Prace te realizowane będą przez artystów rezydentów, którym BGKN wynajmie lokale na pracownie po preferencyjnych cenach. Pozwoli to stworzyć w stosunkowo krótkim czasie czytelny wizerunek dzielnicy („duch miejsca”), włączy mieszkańców w tworzenie tożsamości lokalnej i podniesie jakość życia.

STRATEGIE PROJEKTOWE

STRATEGIE: „OSIEDLE KOMPLETNE”, „OSIEDLE DO ŻYCIA”

– już pierwszy kwartał na osiedlu będzie kompletny: oprócz mieszkań powstaną na parterze lokale z usługami komercyjnymi i społecznymi; w centrum kwartału własne podwórko z mikroplacem zabaw dla maluchów, mikroretencją wód opadowych i drzewami; w bramie miejsca dla rowerów; wokół powstanie ulica dojazdowa z miejscami do parkowania czasowego, piesza zadrzewiona ulica z „jeziorkami” da poczucie współtworzenia.
– kawiarnia, ogródki dla mieszkańców, lokale usługowe w parterach oraz usługi społeczne (niewielkie kluby mieszkańców, niewielkie żłobki i przedszkola). Lokalna szkoła zrealizowana zostanie już w drugim etapie inwestycji.
– istniejące na osiedlu różnorodne miejsca, które umożliwią ludziom socjalizację inną od tej, z którą mamy do czynienia w pracy i w domu.

STRATEGIE SPOŁECZNE: „ULICE PEŁNE ŻYCIA”, „SPOŁECZNY SZLAK”
– dwa niewielkie miejskie place służące integracji lokalnej społeczności połączone pieszą ulicą z usługami społecznymi;
– punkty przedszkolne i niewielkie przedszkola wbudowane w partery domów mieszkalnych;
– w centralnej części przy ulicy miejska szkoła podstawowa z salami sportowymi, audytorium, stołówką i przestrzeniami integracyjnymi; zaplanowana dla ok. 1200 dzieci;
– usługi zrealizowane w początkowym okresie funkcjonowania osiedla, dopóki nie zaczną działać komercyjnie, mogą być wynajmowane za symboliczna kwotę w zamian za wykorzystanie ich na ciekawą prospołeczną inicjatywę;
– zaplanowano również miejsce na kaplicę i lokal parafialny przy głównym wjeździe do osiedla, jak też pomnik upamiętniający fundatorów i pomysłodawców powstania największego dotychczas osiedla Mieszkanie + w stolicy Polski.
– główna ulica handlowa z lokalami do wynajęcia na zasadach komercyjnych o szerokości frontu ok. 7m (lokale średnio ok. 100m2) połączy całe osiedle i zapewni dostęp samochodowy do wszystkich domów / kwartałów; - przy tej ulicy mogą także powstać w parterze lokale - pracownie z mieszkaniami dla
artystów;

3 STRATEGIE dotyczące MOBILNOŚCI: „PIESZO WSZĘDZIE”, „SAMOCHÓD NA PARKINGU”, „ROWEREM DO CENTRUM”
– łatwy dojazd do pracy sprawną komunikacją miejską lub rowerem;
– wszystkie podstawowe usługi w zasięgu 5 minut pieszego spaceru;
– usługi specjalne w zasięgu spaceru 15 minut pieszo lub rowerem;
– wybór środka transportu będzie indywidualnie zrównoważony: oznacza to, że posiadanie samochodu będzie wyborem, a nie koniecznością, więc jeśli będzie naprawdę konieczny, zostawimy go na parkingu kilkupoziomowym;

STRATEGIE ŚRODOWISKOWE: „DRZEWA WSZĘDZIE”, „MIKRORETENCJE”
– każde mieszkanie na parterze z dostępem do ogródka;
– każde mieszkanie z widokiem na drzewa;
– park liniowy z planowanym poszerzeniem i powiązaniami z pieszymi zadrzewionymi ulicami;
– system mikroretencji lokalnej i ogrodów deszczowych z zastosowaniem sprawdzonych wzorców, wkomponowany wulice.

STRATEGIA: „RÓŻNORODNOŚĆ”
Wierzymy, że istotą dobrego miasta jest jego żywotna różnorodność obecna w:
– otwartości na oferowane usługi, komercyjne i społeczne;
– miejscach i charakterze przestrzeni publicznych,
– rozmaitości zieleni i urządzeń przestrzeni publicznych
– odmiennych szatach architektonicznych budynków, które zaprojektują różni architekci według pewnych i
skoordynowanych „miasto-twórczych reguły gry” (zasady, materiały, proporcje), aby zapewnić pewną harmonijną całość założenia.

Zaprojektowano też nowy kwartał mieszkaniowo-usługowo na terenie istniejącej Biedronki na identycznych zasadach.

ROZWIĄZANIA ARCHITEKTONICZNE

DOMY-KWARTAŁY


Na osiedlu dominuje zabudowa kwartałowa. Każdy z budynków mieszkalnych posiada własną półpubliczną przestrzeń dla mieszkańców. Jest nią dziedziniec otwarty poprzez niezabudowany fragment parteru na przebiegający obok budynku zielony ciąg pieszy oraz, w większości przypadków, również na podwórko kwartału sąsiedniego. Przenikające się w różnych kierunkach kameralne dziedzińce i zielone przejścia między budynkami oferują mieszkańcom wiele różnorodnych doznań przestrzennych.

Ponieważ zrezygnowano z podziemnych parkingów każdy z dziedzińców zaprojektowano na gruncie rodzimym
pozwalającym na sadzenie wysokiej zieleni we wnętrzach podwórek i tym samym na oglądanie koron drzew niemal ze wszystkich okien w mieszkaniach. W części wypełnione słońcem a w części cieniem zaciszne podwórze stanowi przestrzeń społecznie kontrolowaną, kształtującą wśród mieszkańców podstawowe poczucie wzajemnego zaufania i bezpieczeństwa. Oprócz mikro placów zabaw dla maluchów, na każdym podwórku można zaaranżować miejsca do siedzenia dla osób starszych, przedogródki powiązane z mieszkaniami w parterze, a nawet wspólne ogródki dla mieszkańców. W sąsiadujących z dziedzińcem obszernych podcieniach parterów zlokalizowano osłonięte przed deszczem parkingi dla rowerów oraz wejścia do wózkowni i do przestrzeni komórek lokatorskich. Każdy z kwartałów posiada ponadto po jednym sąsiadującym z wejściem na podwórko pomieszczeniu spotkań dla mieszkańców.

USŁUGI KOMERCYJNE I FUNKCJE SPOŁECZNE

W parterach kwartałów zaprojektowano klasyczne lokale usługowe przyległe do ulic i placów oraz sąsiadujące z zielonymi ciągami pieszymi lokale o funkcji społecznej, takie jak świetlice, pralnie dla mieszkańców, lokalne kluby, pracownie, warsztaty dla dzieci i dorosłych, przestrzenie coworkingowe, punkty przedszkolne, żłobki, miejskie biblioteki, siłownie.

MIESZKANIA

Lokale mieszkalne zaprojektowano w traktach o szerokości ok. 13 metrów, przy oszczędnym rozstawie wind i klatek schodowych, co pozwoliło na uzyskanie wysokiej efektywności powierzchniowej na poziomie 0,68 – 0,7. Utrzymano założenia konkursowe dotyczące struktury mieszkań. Mieszkania rozplanowane są według popularnej w Polsce i sprawdzonej sprzedażowo zasady rozdziału strefy dziennej mieszkania (pokój dzienny z kuchnią) od strefy nocnej (sypialnie z garderobami i łazienkami). Od strony zielonych podwórek mieszkania posiadają głębokie balkony umożliwiające sadzenie na nich roślin w doniczkach. W wybranych kwartałach zaprojektowano również większe lokale co-housingowe wyposażone w obszerne tarasy.

ARCHITEKTURA

Architektura mieszkaniowa na osiedlu - oszczędna i prosta w zastosowanych środkach wyrazu pełni rolę stonowanego tła dla wszechobecnej na osiedlu zieleni i życia społecznego dokonującego się między budynkami. W kluczowych miejscach osiedla przewidziano obiekty o szczególnym znaczeniu (takie jak dom kultury, szkoła, niewielka kaplica, czy stanowiący lokalną dominantę zespół budynków wieżowych przy stacji kolejowej), których architektura powinna zyskać wyraźnie indywidualny charakter.

ROZWIĄZANIA TECHNICZNE I KOSZTY BUDOWY

Tanie budynki mieszkalne pozbawione kondygnacji podziemnych można wykonać w konstrukcji żelbetowej, szkieletowej lub mieszanej (słupy plus tarcze) niezdeterminowanej modularnymi rozpiętościami konstrukcji (z uwagi na brak podziemnych garaży). Balkony prefabrykowane montowane na łącznikach z wkładką termoizolacyjną. Ściany wewnętrzne wykonane z bloczków silikatowych. Ocieplenie budynków styropianem. Wykończenie ścian zewnętrznych tynkiem na siatce lub mineralną płytką klinkierową. Balustrady stalowe. Stolarka PCV. Przy powyższych rozwiązaniach koszt budowy 1 m2 powierzchni użytkowej nie powinien przekroczyć ceny 2 500 zł netto, aczkolwiek obecne rozchwianie cen materiałów i rynku wykonawstwa może wpłynąć negatywnie na przyjęte założenia kosztowe. Przyjęte założenia architektoniczne pozwalają również na zaprojektowanie budynków w znacznej części w technologii prefabrykowanej.

RONET - Zbigniew Filipek Biuro: 32-020 Wieliczka, ul. Zacisze 16, NIP: 677-133-92-83,
Konto bankowe: BANK PEKAO SA 03 1240 1431 1111 0010 2980 4734, tel: 608 835 030,
e-mail: biuro.ronet@wp.pl, ronet@ronet.pl