Konkurs na opracowanie koncepcji funkcjonalno-przestrzennej Placu Centralnego w Warszawie
Projekt konkrsowy

<<< powrót
  • Architects for Urbanity
Skład zespołu:

WPROWADZENIE

Warszawa, jak większość wschodnioeuropejskich stolic, jest nadal pod wpływem transformacji politycznych z lat 90'tych, które wraz z dramatycznymi wydarzeniami historycznymi odcisnęły na niej piętno oraz naruszyły jej urbanistyczna strukturę. Będąc pod wpływem tych nieustannych przemian, Warszawa ciągle próbuje zdefiniować swoją miejską tożsamość oraz rolę, jako stolica europejska. Plac Centralny ulokowany jest w strategicznym, środkowym punkcie miasta, skupia wszystkie odłamki wyżej wymienionych zmian oraz jest miejscem, w którym następuje wymieszanie wszystkich występujących w Polsce środowisk społeczno-kulturowych. Pomimo tej ogromnej różnorodności, żadna z tych miejskich narracji nie jest tam wyrażana, ze względu na brak zdefiniowanej przestrzeni, która pozwoliłby im się rozwijać i odbywać. Projekt Placu zaczynamy od odtworzenia i ożywienia animowanej centralnej sceny dla teatru miasta, czyniąc go nierozerwalną częścią potężnego prądu kształtującego nowa tożsamość Warszawy.

KONCEPCJA

Projekt Placu Centralnego jest oparty na pomyśle stworzenia „mozaiki aktywności”, która poprzez generowanie miejskich wibracji przyciąga wszystkich przedstawicieli środowisk oraz grup wiekowych Warszawy. Plac staje się nagromadzeniem niewielkich przestrzeni publicznych, które poprzez swoje specyficzne zastosowania, rozbijają ogromną skalę interwencji na takie, które są bliższe ludzkim proporcjom. Rzucając wyzwanie monumentalnej pustce socjalistycznego planu urbanistycznego oraz post-modernistycznej alienacji centrów handlowych, nasze podejście przedstawia pojęcie przestrzeni publicznej, jako aktywnego i stale zmieniającego się organizmu, który prowokuje uczestnictwo i współdziałanie mieszkańców miast. Projekt placu czerpie z ekscytującego programu otaczających budynków kulturalnych i ekstrapoluje je na zewnątrz, w elastyczną strefę poziomu ulicy, służąc zarówno, jako rozszerzenie ich wewnętrznych działalności oraz jako niezależny inicjator wydarzeń. Nieuniknione jest to, że Plac Centralny jest "Placem Teatralnym", na którym musi być możliwość organizowania wystaw, imprez oraz występów Teatru TR Warszawa, Muzeum Sztuki Nowoczesnej a także innych instytucji kulturalnych mających siedzibę w Pałacu Kultury i Nauki. Dlatego, jako odpowiedź na zapotrzebowanie organizacji różnorodnych wydarzeń kulturowych, plac jest zaprojektowany w formie elastycznych stref, które mogą się łatwo przystosować do wszelkich wymagań kuratorskich.

AKTYWNOŚCI

Każda z programowych stref placu posiada swój własny charakter oraz potencjał tworzenia specyficznych aktywności dla zwiedzających.Ich pozycja i sąsiedztwo są badane w taki sposób, aby mogły się łączyć i współpracować w ramach większych miejsc spotkań. Niektóre z tych małych skwerów to:
• Plac Centralny: płaszczyzna o wyrazistym czerwonym kolorze i łagodnym spadku w kształcie odwróconej piramidy, gdzie użytkownicy mogą siedziec lub tworzyć nieformalne spotkania, ciesząc się rozległym widokiem na plac oraz budynki ich otaczające
• Plac Teatralny: przestrzeń w formie drewnianego podestu usytuowanego przed dużymi bramami Teatru TR Warszawa, która może gościć spektakle i działać, jako przedłużenie sceny teatru na otwartą przestrzeń miasta
• Plac Muzyczny: mały, interaktywny plac, na którym, na posadzce znajduje się przeskalowany fortepian miejski oraz inne plenerowe instrumenty muzyczne, takie jak ksylofony, bębny, harfy itp.
• Agora: przestrzeń w której znajduje się Trybuna Honorowa oraz miejsce niewielkich zgromadzeń o charakterze politycznym. Agora jest miejscem kontemplacji oraz aktywizacji społecznej; służy jednocześnie, jako pomnik zimnej wojny i socjalistycznego dziedzictwa Warszawy
• Rynek: wielofunkcyjny plac zawierający obiekty oraz infrastrukturę potrzebną do organizacji małych imprez targowych i miejsc handlowych
• Plac Zabaw: miejsce dla dzieci i młodzieży, pozwalające uwolnić im swoją energię i bawić się poprzez interakcje z szeregiem obiektów miejskich,takich jak skate park, huśtawki, zjeżdżalnie i ściany wspinaczkowe
• Plac Wodny: pusta przestrzeń przed wschodnim wejściem skweru, gdzie centralnymi elementami są fontanny podłogowe oraz ich potencjał dotworzenia interakcji społecznych.
• Ogród: zielony pas trawy, kwiatów oraz małych drzew, które tworzą przyjemny mikroklimat w gorące letnie dni oraz pełnią funkcję miejskiego ogródka
• Kawiarnia: puste miejsce na skrzyżowaniu Teatru TR , Forum i Muzeum Sztuki Nowoczesnej, na którym obie instytucje mogą umieścić stoły kawiarniane, organizować specjalne imprezy na świeżym powietrzu lub serwować lunch i obiady dla gości
• Strefa Relaksu: przyjemny miejski salon, plac z drzewami i ławkami dla osób indywidualnych i małych grup

Mniejsze przestrzenie publiczne zazębiają się i połączone ze sobą tworzą dobrze zdefiniowaną prostokątną całość - mozaikę działań tworzących tożsamość Placu Centralnego. Jednakże, aby zwiększyć elastyczność i funkcjonalność, żaden z miejskich dywanów skweru nie posiada stałych wielkowymiarowych elementów, dzięki czemu plac może również obsługiwać duże imprezy, takie jak koncerty czy spotkania polityczne -funkcjonując, jako jednolita otwarta przestrzeń.

SYMBOLIZM

Koncepcja odnosi się do historycznych korzeni dawnego Placu Defilad i nadaje procesowi tworzenia nowoczesnego Placu Centralnego, nową symboliczną wartość. Pojęcie pamięci i wyobrażenia zbiorowości, które są związane z Placem Defilad oraz centralna lokalizacja skweru, przez dziesięciolecia były siłami napędowymi dla otwartego i integracyjnego charakteru nowego założenia/zagospodarowania terenu. Projekt zachowuje oraz reintegruje Trybunę Honorową w południowo-zachodniej części placu jako „Agora”, miejsce do wyrażania myśli politycznej oraz kontemplacji. Pozostałe elementy historyczne, takie jak ślady muru warszawskiego getta wyznaczające miejsce nowego Placu Żydowskiego czy istniejąca przestrzeń publiczna przed Pałacem Kultury i Nauki, są również utrzymane i podkreślane. Jednocześnie, Nowy Plac Centralny przyjmuje szereg różnorodnych oznaczeń, które przekształcają ją w żywą i dostępną przestrzeń publiczną. Te nowoczesne wartości, są skupieniem rozmaitych zastosowań i działań, które mogą mieć miejsce na Placu oraz są wyrazem bogactwa i różnorodności oferowanych użytkownikom atmosfer. Rozdrobnienie ogromnego obszaru na mniejsze, zaprogramowane strefy, pozwala na elastyczność w projektowaniu zmian -tymczasowych lub trwałych.

MATERIALNOŚĆ

Materiały zastosowane w projekcie są specjalnie dobrane tak, aby pasowały do charakteru i specyficznych działalności każdego obszaru placu. Kombinacja zróżnicowanych materiałów, takich jak kamienia naturalnego, drewna, polerowanego betonu, płytek ceramicznych, prefabrykatów oraz innych, tworzy bogatą mozaikę elementów oraz estetykę wyglądu na wysokim poziomie. Większość kamieni naturalnych oraz elementów drewnianych pochodzi z rozmaitych zakątków Polski, a wszystkie niestandardowe materiały i systemy budowlane, są odzwierciedleniem lokalnego i narodowego rzemiosła. Tym samym, plac Centralny staje się materialną reprezentacją naturalnych zasobów środowiska oraz wspólnym miejscem jednoczącym wszystkich obywateli kraju.

RONET - Zbigniew Filipek Biuro: 32-020 Wieliczka, ul. Zacisze 16, NIP: 677-133-92-83,
Konto bankowe: BANK PEKAO SA 03 1240 1431 1111 0010 2980 4734, tel: 608 835 030,
e-mail: biuro.ronet@wp.pl, ronet@ronet.pl