Konkurs na opracowanie koncepcji funkcjonalno-przestrzennej Placu Centralnego w Warszawie
nagroda

<<< powrót
  • Zygmunt Borawski, Srdjan Zlokapa, Martin Marker Larsen
Skład zespołu:
  • Zygmunt Borawski  
  • Srdjan Zlokapa  
  • Martin Marker Larsen 

Idea:

Prezentowany przez nas pomysł na odbudowę Placu Centralnego opiera się na wielowarstwowej lekturze przeszłości, teraźniejszości i przyszłości Warszawy.

Przywrócenie przedwojennej siatki ulic wytworzy przestrzenną organizację placu. Przypomnimy współczesnym użytkownikom, jak to miasto wyglądało kiedyś, jakie były proporcje ulic i obrysy budynków, które go tworzyły.

Poprzez wydłużenie istniejącej linii pomnika Getta Warszawskiego zamierzamy stworzyć stały i widoczny znak pamięci o tych mieszkańcach naszej stolicy, których spotkał tragiczny los w trakcie wojny.

Poprzez dekonstrukcję elementów komunistycznej przeszłości stworzymy miejsce, które będzie służyć mieszkańcom naszego miasta, a nie odgórnie narzuconej idei. Osiągniemy to poprzez odłączenie pojedynczych elementów placu od jego totalitarnej kompozycji. Nie zamierzamy zapominać o przeszłości, chcemy jednak wykorzystać elementy, które tworzyły socjalistyczną przestrzeń, w sposób wywrotowy. Obiekty znajdą nowe znaczenie, odłączone od despotycznej aranżacji niczym ruiny tworzyć będą atmosferę placu o wielowiekowej tradycji.

Inspirując się topografią i strukturą obecnego miasta będziemy chcieli wykorzystać jego materialność oraz kolorystykę. Z jej zielonymi placami i parkami, stolica Polski zajmuje unikalną pozycję na mapie Europy. Chcemy, aby nowy plac łączył w sobie elementy placu i parku i tym samym idealnie wpasował się w przestrzenny kontekst Warszawy.

Natura jest ponadczasowa. Jawi się jako najlepsze spoiwo łączące wszystkie warstwy historii. Natura jest demokratyczna, ponieważ nie narzuca języka ani odgórnie określonej struktury. Zamierzamy stworzyć prawdziwie wspólną przestrzeń – niescentralizowaną i niehierarchiczną. Naszym celem jest stworzenie miejsca, w którym ludzie będą mogli się swobodnie gromadzić wokół różnych form, materiałów i warstw historycznych. Marzymy o przestrzeni, która spełni ich demokratyczne aspiracje i zaprosi do wspólnego działania na rzecz lepszej przyszłości. Chcemy, aby ludzie zbierali się na naszym placu niezależnie od okazji. Aby gromadząc się byli wolni od jakichkolwiek sugestii i dojmujących uczuć, które mogą wynikać z autorytarnej i dogmatycznej architektury. Jesteśmy przekonani, że formalna i przestrzenna integralność placu zostanie osiągnięta nie dzięki formalnej unifikacji, ale dzięki zróżnicowaniu elementów, które wspólnie będą tworzyć zharmonizowaną przestrzeń o wielowątkowej narracji.

Używając natury i zieleni, zamierzamy mówić językiem, który, szczególnie w dzisiejszych czasach, musi stać się językiem dominującym. Stworzymy przestrzeń równowagi i komfortu nie tylko dla żyjących, ale i dla tych, którzy przyjdą po nas, po to, aby znaleźli schronienie w cieniu drzew, które zasadzimy.

Organizacja:

Organizacja placu opiera się częściowo na przedwojennej mapie Warszawy. Zamierzamy luźno przerysować rozmieszczenie ulic i dziedzińców starych domów, które znajdowały się w miejscu obecnego placu centralnego. Powierzchnie dawnych kamienic będą ogromnymi trawnikami, po których ludzie będą mogli chodzić i swobodnie się bawić. Trawa podejdzie pod sam Pałac Kultury zbliżając go tym samym do ludzi i do miasta.

Rozległe wymiary placu i jego centralna pozycja w mieście, wymagają, by był maksymalnie reprezentatywny. Jesteśmy przekonani, że nasz projekt jest najlepszym rozwiązaniem oferującym wiele różnych możliwości wykorzystania placu. Nie chcemy tworzyć kolejnej kamiennej pustyni. Uważamy, że koncerty, manifestacje, targi, gry miejskie, spektakle mogą być organizowane w przestrzeni, która łączy w sobie elementy parku i placu. Latem plac będzie działał jako rozległy obszar zabawy i wypoczynku. W zimie zaś jako park, którego widoki wszechobecnej zieleni będą łagodziły mroźny krajobraz stolicy.

Zarysowując na placu formy dawnych dziedzińców stworzymy archipelag placów i zagajników. Wiele z nich będzie obłożonych wykwintnym kamieniem, na niektórych będziemy sadzić drzewa, na innych zaś kwiaty i niską zieleń. Niektóre dziedzińce będą wykorzystywane dla sezonowych pawilonów. Wierzymy, że place blisko instytucji kulturalnych przemienią się w sezonowe ogródki kawiarniane.

Nie zamierzamy projektować wszystkich dziedzińców. Uważamy, że niektóre z nich powinny być tworzone przez instytucje i osoby, które będą codziennie korzystać z placu. Jesteśmy przekonani, że w związku z tym część budżetu na plac Centralny powinna być przeznaczona na ich projekt i budowę.

Główne ciągi komunikacyjne, które będą odwzorowywać dawne ulice Warszawy, będą służyły jako trasy łączące wszystkie budynki na placu. Jesteśmy też świadomi faktu, iż ludzie będą tworzyć własne, pomniejsze ścieżki. Nie zamierzamy ich sztucznie planować. Wierzymy, że mieszkańcy, używając placu na co dzień, zrobią to lepiej.

„Ulice” będą wybrukowane małymi bloczkami granitowymi. Większość z nich zostanie zabrana ze starej nawierzchni i dokładnie oczyszczona. Drogi będą mogły być wykorzystane do targów, manifestacji politycznych lub sezonowych imprez. Będą też one użytkowane przez samochody ciężarowe lub inne pojazdy, które od czasu do czasu będą musiały parkować na placu.

Re-utylizacja:

Idea ponownej utylizacji starych materiałów i poszczególnych elementów socjalistycznej zabudowy jest niezbędna dla naszego projektu. Dlatego też chcemy częściowo wykorzystać starą, kamienną okładzinę z placu pod Pałacem Kultury - szare i czarne płyty granitowe – jako okładzinę niektórych z nowo projektowanych dziedzińców. Oryginalne latarnie zostaną oczyszczone i ponownie umieszczone na swoich miejscach. Dla dobrej poprawy widoczności na placu dodamy nowe latarnie. Dawna trybuna zostanie rozebrana na czas budowy, wypiaskowana i złożona na nowo na jej obecnym miejscu. Lekko przykryta przez pobliski zagajnik straci swój autorytarny wygląd i uzyska ludzki wymiar. A wraz z nią i cały plac.

RONET - Zbigniew Filipek Biuro: 32-020 Wieliczka, ul. Zacisze 16, NIP: 677-133-92-83,
Konto bankowe: BANK PEKAO SA 03 1240 1431 1111 0010 2980 4734, tel: 608 835 030,
e-mail: biuro.ronet@wp.pl, ronet@ronet.pl