Konkurs na opracowanie koncepcji zagospodarowania obszaru Międzyodrza, w tym terenu Łasztowni w Szczecinie
Wyróżnienie

<<< powrót
  • P.A. Nova S.A.
Skład zespołu:
  • Arch. Stanisław Lessaer  
  • Arch. Monika Jaśkiewicz-Borecka  
  • Arch. Jan Lessaer  
  • Arch. Piotr Majka  
  • Arch. Anna Lessaer  
  •  
  • współpraca:  
  • Arch. Damian Zapała  
  • Arch. Anna Petrykowska – Iwan  
  • Mgr Radosław Chwist  
  • Mgr Leszek Sobieraj  
  •  
  •  
  • https://www.pa-nova.com.pl/  
  •  

Szczecin 2050 - Wizja pozycjonowania miasta

Jakim Miastem powinien być Szczecin za 33 lata? Co sprawi, że pozyska nowych mieszkańców, firmy oraz instytucje? Czy zostanie wybrany na miejsce kolejnych eventów o skali krajowej i międzynarodowej? W jaki sposób Szczecin mógłby konkurować z innymi dynamicznie rozwijającymi się miastami rejonu morza bałtyckiego? Pytania te dotyczą podstaw dalszego, stabilnego i zrównoważonego rozwoju Miasta. Nie tylko w sferze społecznej i gospodarczej, ale przede wszystkim środowiskowej, której nadrzędnym celem winna być świadoma kontynuacja struktury miejskich przestrzeni publicznej, przyjaznych i atrakcyjnych zarówno dla użytkownika tymczasowego, jak i dla stałych mieszkańców. Kreowana przestrzeń winna tworzyć specyficzną strukturę odzwierciedlającą symbiozę wody, zieleni oraz terenów zabudowanych, której dalszy rozwój będzie opierał się na zmianach jakościowych a nie ilościowych.

W kontekście przemian technologicznych, kulturowych, społecznych i ekonomicznych 33 lata są odległą perspektywą. To, jaki kierunek rozwojowy przyjmie Szczecin zależy nie tylko od potencjału miasta i Polski 2050 w świecie, ale również od przyszłej kondycji Europy. Jaki więc model rozwoju powinien wykreować i realizować Szczecin? Czy powinien przeważyć pragmatyzm, oparty na doświadczeniach innych miast, mających proces restytucji już za sobą? Czy otwarcie się na nieprzewidywalne dziś procesy urbanizacyjne?

Miasta europejskie różnią się od innych tym, że mimo terytorialnej ekspansji ich „serca”, od wieków pozostają w tych samych lokalizacjach. To tradycja, trwałość i tożsamość decydują o ich dalszym rozwoju i atrakcyjności. Londyńskiego City nie zastąpi Canary Wharf, paryskiej Île de la Cité - La Defanse, gdańskiej Starówki - Oliwa Business Center, berlińskiego Mitte - Potsdamer Platz. Indywidualność i niepowtarzalność „serc” oraz ich ciągłość rozwojowa decyduje o tym, że zmieniają się w sposób godny. Zachowują swoje archetypy, które wzbogacone o współczesne rozwiązania urbanistyczne, architektoniczne i technologiczne, nadal przyciągają rzesze użytkowników. Szczecin to miasto o wielkim potencjale, które w przyszłości powinno stać się jednym z najmocniejszych ośrodków kulturowych i ekonomicznych Polski, a także basenu morza bałtyckiego. Jego bogata historia i możliwe kierunki rozwojowe, stały się podstawą dla definiowania konkursowej wizji Szczecina i Łasztowni 2050.

Przemierzając wzdłuż i w szerz Łasztownię i Kępę Parnicką, można wywnioskować, że współcześnie przyjazne miejskie przestrzenie ograniczają się do wąskiego kilkunastometrowego pasma, obszaru położonego wzdłuż północno zachodniego nabrzeża Łasztowni (Nabrzeże Celne), a właściwie tylko od Mostu Długiego do odnowionego budynku Starej Rzeźni. Pozostała część ww terenów jest odzwierciedleniem burzliwych dziejów Szczecina i spontanicznego kształtowania się struktury przestrzenno funkcjonalnej Łasztowni, Kępy Parnickiej oraz pozostałych wysp. O dzisiejszym obrazie tej części miasta zadecydowały: zniszczenia wojenne, powojenna urbanizacja, przypadkowe acz potrzebne z komunikacyjnego punktu widzenia rozwiązania drogowe, rozwój a następnie destrukcja terenów stoczni, na koniec niekontrolowane działania restrukturyzacyjne podejmowane ad hoc. Ponad dwugodzinny spacer chodnikami estakad (w czasie, którego spotkano jedynie trzech rowerzystów i kilku przechodniów), pozwolił spojrzeć, z jednej strony na śródmieście miasta, z ciągle odbudowywanym Starym Miastem, które wraz z Zamkiem Książąt Pomorskich, Bazyliką Archikatedralną Św. Jana Apostoła i Wałami Chrobrego tworzy unikalny obraz centralnej części Szczecina. Z drugiej strony dał możliwość zaobserwowania rabunkowego gospodarowania przestrzenią, w której użytkownik pieszy jest niepożądanym intruzem. W sposób fizyczny doświadczono tym samym tytułowej inskrypcji książki Romana Czejarka „Szczecin, którego nie ma”.

Analizując założenia konkursu, w których skład wchodzą: obszary w skalach 1:5000, 1:2000, 1:1000, dzisiejsze trudne uwarunkowania prawno własnościowe, wymogi dotyczące zachowania terenów stoczni, planowane terenochłonne rozwiązania komunikacyjne, a także założenia i cele Floating City 2050, obowiązujące dokumenty planistyczne, wyniki szeregu opracowań projektowych, w tym konkursowych, a także wypowiedzi o „Łasztowni”, jako nowym „sercu” miasta, odniesiono wrażenie, że materiały te reprezentują rozbieżne wizje rozwojowe. Niemożliwe jest nadanie Łasztowni nowej współczesnej formy, bez zasadniczych zmian wymagających podjęcia trudnych decyzji własnościowych, funkcjonalnych, a także strukturalnych i technicznych w zakresie docelowego układu drogowego. Bez tych rozwiązań pozostanie ona obszarem podzielonym: estakadą (Most Łabudy), istniejącą ul. Energetyków i nową planowaną dwupasmową ulicą Władysława IV, biegnącą od nowego planowanego Mostu Kłodnego z trasą tramwajową pośrodku, z amorficznie przebiegającymi granicami terenów przemysłowo - produkcyjnych, nieposiadającym spójnej, docelowej wizji Łasztowni 2050.

„Serce miasta” kształtują przede wszystkim bezpieczne przestrzenie publiczne (w rozumieniu prawa własności) i tereny prywatne, w sposób świadomy upublicznione wszystkim użytkownikom, poprzez fakt braku fizycznych barier w postaci ogrodzeń, czy innego nieprzyjaznego, w tym komunikacyjnego zagospodarowania. O atrakcyjności tych przestrzeni decydują w równym stopniu: struktura zabudowy, proporcje i charakter wnętrz urbanistycznych, funkcje przyległych doń obiektów - szczególnie ich partery, przyjazny kontakt z wodą i uporządkowaną zielenią. W przypadku szczecińskich wysp, o walorach przyszłych przestrzeni publicznych zadecydują, przemyślanie kształtowane widoki i wglądy na otaczające śródmieście i to we wszystkich kierunkach, nie tylko północno zachodnim. Różnorodność kompozycyjna przestrzeni odbierana będzie, jako kolejne sekwencje wnętrz urbanistycznych. Wreszcie głębokość (wielotraktowość) zabudowy, pozwoli na swobodne poruszanie się w świadomie uformowanej przestrzeni. Nie tylko tej wzdłuż północno-zachodniego brzegu Łasztowni, ale również w pozostałych kierunkach. W stronę basenu zachodniego, w stronę budynków administracyjnych stoczni i dalej na Kępę Parnicką, nie trafiając na widoczny dziś nieład, substandard i brzydotę.

Łasztownia - Idea „nowego serca miasta”

Powyższe spostrzeżenia zadecydowały o tym, że konkursowe spojrzenie na Łasztownię, rozpoczęto od dodefiniowania docelowego kierunku rozwoju - przekształceń szerokiego śródmieścia Szczecina. Dziś charakterystyczną jego cecha jest to, że jedynie zachodnia część szerokiego śródmieścia jest obszarem typowo miejskim, o czytelnej strukturze przestrzennej, z wyrazistym odniesieniem do konkretnych idei europejskiej myśli urbanistycznej, o zdefiniowanym, akceptowalnym, stabilnym i przewidywalnym kierunku przekształceń. Pozostałe kierunki, to styk śródmieścia z obszarami niejednorodnymi, urbanistyką osiedlową, terenami przemysłowymi i poprzemysłowymi, a także obszarami substandardowymi, noszącymi znamiona wojennych zniszczeń oraz powojennego chaotycznego zagospodarowania i użytkowania tej przestrzeni.

W obowiązującym Studium Uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Szczecina, w kontekście obszaru konkursowego, wyraźnie można zauważyć:
- integrację terenów zurbanizowanych z terenami wód powierzchniowych śródlądowych,
- silne powiązanie obszarów zurbanizowanych z rozwijanym ogólnomiejskim systemem terenów zieleni,
- utrzymanie dominującego kierunku dojazdu do śródmieścia i centrum miasta od strony południowo wschodniej ul. Gdańska,
- wzmocnienie kierunku południowego poprzez planowaną obwodnicę południowo - zachodnią oraz wjazdy do śródmieścia ul. Kolumba i Al. Piastów,
- wzmocnienie kierunku zachodniego poprzez planowaną obwodnicę południowo - zachodnią oraz rozwój wielokierunkowych wjazdów w stronę śródmieścia.

O ile układy dróg z kierunku zachodniego i południowego, a także północnego, u granic śródmieścia w sposób płynny przechodzą w wielokierunkowy siatkowy układ ulic głównych i zbiorczych, pozwalających na równomierne „rozpływanie się” potoków ruchu, to dominujący południowo wschodni kierunek nie ma takiej możliwości, ruch o zdecydowanie tranzytowym charakterze wprowadzany jest albo w centralną strefą Łasztowni, albo poprzez gigantyczne estakady do ścisłego centrum, w rejon dawnego placu wokół nieistniejącego Teatru Miejskiego i pozbawionych przedwojennej nadbrzeżnej zabudowy Bulwarów Chrobrego i Nabrzeża Wieleckiego. Tendencji tej nie zmienia planowany nowy układ drogowy Łasztowni z Mostem Kłodnym i pozostawionymi estakadami. Skala tych rozwiązań oraz sposób ich trasowania, wymuszony granicą własnościową terenów portowych powoduje, że Łasztownia „serce” miasta docelowo stanie się jeszcze bardziej podzielona na trzy części: północno zachodnią - pomiędzy Odrą Zachodnią, ul. Energetyków i planowaną nową ulicą Władysława IV, północno wschodnią - pomiędzy Duńczycą, Basenem Zachodnim i planowaną nową ulicą Władysława IV oraz południowo zachodnią - pomiędzy Odrą Zachodnią, Kanałem Zielonym, Parnicą i ul. Energetyków. Dzielące je istniejące i planowane dwujezdniowe ulice z trasami tramwajowymi pomiędzy nimi, potęgują ich przestrzenną izolację, ograniczając otwarte, przyszłościowe myślenie o integracji Łasztowni wyłącznie do jej pn/zach części.

Zdaniem autorów pracy konkursowej, jest to kierunek niewłaściwy, docelowo Łasztownia 2050, powinna być przestrzenią, bez barier drogowych, uwolnioną od ruchu tranzytowego zarówno międzymiastowego i ogólnomiejskiego, jak i dośródmiejskiego. Docelowy układ drogowy w maksymalnym stopniu powinien zapewnić obsługę wszystkich nowych funkcji i aktywności obszaru, przy jednoczesnej preferencji dla ruchu pieszego i rowerowego, komunikacji publicznej oraz nowych niekonwencjonalnych środków transportu lądowego (car-sharing, monorail) oraz nadaniu właściwej rangi komunikacji wodnej (tramwaje wodne, taksówki wodne).

Wizja ta, niezależnie od tempa przekształceń własnościowych i wymiany funkcji produkcyjno - przemysłowych na usługowe i mieszkaniowe, połączone systemem nowych przestrzeni publicznych ze znacznym udziałem uporządkowanej zieleni w tym zieleni parkowej, wymaga docelowej likwidacji estakad (Mostu Łabudy), modyfikacji planowanych rozwiązań drogowych w szczególności lokalizacji i kształtu planowanego ronda na skrzyżowaniu z ul. Energetyków z nową ulicą Władysława IV, rozprowadzenie potoków ruchu z kierunku pd/wsch w kierunku pn i pd w rejonie nowego węzła drogowego, u zbiegu ulicy Gdańskiej, nowej drogi S.M.40G i Mostu Drogowy nad Parnicą. Rozprowadzenie w kierunku południowym może być zrealizowane poprzez ustalony w obowiązującym Studium przebieg nowej drogi klasy głównej, o symbolu S.M.40G, poprzez ww zmodyfikowany wielopoziomowy węzeł drogowy. Kierunek północny, docelowo wykorzystuje istniejący i wzmocniony w konkursowej wersji zmiany Studium, układ drogowy w śladzie ul. Stanisława Hryniewieckiego 1.1KD.G i dalej na północ, a następnie w kierunku pn/zach planowany tunel pod Odrą Zachodnią (1.2KD.G), włączając się w istniejący układ drogowy w rejon skrzyżowania ul. Jana z Kolna i Stanisława Duboisa. Uzupełnieniem kierunku południowego może być przebudowa ul. Kanał Parnicki wraz z realizacją nowych mostów drogowych zapewniających dojazd do Kępy Parnickiej. Takie rozwiązanie pozwala na docelowe odciążenie Łasztowni i lewobrzeżnego Śródmieścia z niepożądanego ruchu drogowego.

Docelowo, w konkursowej wersji zmiany Studium, Śródmieście oraz lewo i prawobrzeżne Centrum Szczecina dostępne będą, po przebudowie układu drogowego i struktury urbanistycznej, poprzez tzw. „bramy” Śródmieścia:
- wschodnią, uformowaną w rejonie ul. Gdańskiej i Mostu Drogowego nad Parnicą, Mostu Portowego, ul. Bytomskiej,
- południową, uformowana w rejonie ul.Tama Pomorzańska, ul.Kolumba, ul.Koksowej, ul. Zapadłej, ul.Glinianej i Odry Zachodniej ,
- północną, uformowaną w rejonie ul. Jana z Kolna, Stanisława Duboisa i Odry zachodniej.

Połączenie ww rejonów „bram” umownymi liniami oraz uwzględnienie od strony zachodniej przebiegu umownej linii opasującej obszar historycznego Starego miasta (w śladzie ulic: 3Maja, Placu Żołnierza Polskiego, J.Matejki, J.Malczewskiego, Parkowej, St.Duboisa), pozwala na wyodrębnienie części śródmieścia, w granicach którego do 2050 roku stopniowo należy:
- doprowadzić do uwolnienia od tranzytowego ruchu drogowego,
- rozwinąć układ dróg lokalnych i dojazdowych, w tym typ woonerf, zintegrowany z systemem ogólnodostępnych pieszych przestrzeni publicznych i upublicznionych,
- rozwinąć układ dróg wodnych przystosowanych dla ogólnodostępnej komunikacji wodnej, w tym budowa tzw. „Nowego Kanału”, tworzącego z Łasztowni wyspę,
- doprowadzić do równomiernej obsługi transportem publicznych drogowym i wodnym,
- zintegrować, wielokierunkowymi powiązaniami, z ogólnomiejskim system przestrzeni zieleni,
- wykształcić atrakcyjne różnorodnie uformowane nabrzeża, tarasy i skwery wodne,
- rozwinąć system śródmiejskiej bezkolizyjnej kolejki typu monorail, łączącej wyżej wymienione „bramy” z realizowanym zintegrowanym węzłem przesiadkowym w rejonie dworca Szczecin Główny,
- uzupełnić, opartą na tradycji miejsca, strukturę urbanistyczną, dostosowaną do pięciu etapów oraz etapów niezależnych, działań przestrzennej i funkcjonalnej restytucji konkursowego obszaru.

„Nowe serce miasta” - Zasady Etapowania

Od strony Starego Miasta (brzeg pn/zach) oraz wykształconych trzech „Bram” Śródmieścia rozpoczyna się nowa, lecz oparta na tradycji miejsca, regulacja docelowej struktury urbanistycznej Łasztowni, Kępy Parnickiej, Grodzkiej + Bielawa i Wyspy Zielonej, a także terenów przyległych do basenów wschodniego i zachodniego. Jest to obszar objęty konkursowymi zasięgami skal 1:1000, 1:2000 i 1: 5000, o łącznej powierzchni około 285,00 ha (wliczając tereny wód powierzchniowych śródlądowych), w granicach którego, w rozbiciu na poszczególne etapy wyodrębniono jedenaście podobszarów inwestycyjnych odpowiadających jednostkom przestrzennym Studium. Są to:
Etap Ia - objęty konkursową skalą 1:1000 (lata 2017-2025)
- Łasztownia Pn/Zach (S.M.01a) - 12,2682 ha, wielofunkcyjna usługowa północno wschodnia część Centrum,
- Łasztownia Pn (S.M.02) - 18,6709 ha, wielofunkcyjna usługowa północna część Centrum, tzw. Park Postindustrialny Stara Rzeźnia.
Etap Ib - objęty konkursową skalą 1:2000 (lata 2017-2025)
- Łasztownia Pd/Zach (S.M.01b) - 12,0744 ha, wielofunkcyjna usługowo mieszkaniowa południowo wschodnia część Centrum.
Etap 2 - objęty skalą 1:5000 (lata 2017-2035)
- Kępa Parnicka (S.M.03) - 25,2132 ha, wielofunkcyjna usługowo mieszkaniowa południowa część Śródmieścia.
Etap 3 - objęty konkursową skalą 1:5000 (lata 2020-2035)
- Łasztownia Wsch (S.M.06) - 7,3052 ha, wielofunkcyjna usługowo mieszkaniowa wschodnia i północna część Centrum.
Etap 4 - objęty konkursową skalą 1:5000 (lata 2025-2040)
- Dawny Półwysep Portowy (S.M.08) - 11,2858 ha, wielofunkcyjna usługowa fakultatywna oraz mieszkaniowa wschodnia część Śródmieścia,
- Dawny Port Pd (S.M.07a) - 6,4541 ha, wielofunkcyjna usługowa wschodnia część Śródmieścia,
- Dawny Port Pd (S.M.07b) - 2,6653 ha, wielofunkcyjna usługowa fakultatywna wschodnia część Śródmieścia.
Etap 5 - objęty konkursową skalą 1:5000 (lata 2030-2050)
- Dawny Port Pn/Wsch (S.M.09a) – 17,4802 ha, wielofunkcyjna usługowa fakultatywna oraz mieszkaniowa wschodnia część Śródmieścia,
- Dawny Port Pn/Wsch (S.M.09b) – 1,6772 ha, wielofunkcyjna usługowa wschodnia część Śródmieścia,
- Dawny Port Pn - Expo (S.M.10) - 34,4292 ha, wielofunkcyjna usługowa fakultatywna północno wschodnia część Śródmieścia.
Etapy Niezależne - objęte konkursową skalą 1:5000 (lata 2017-2025)
- Wyspa Grodzka + Bielawa (S.M.04) - 14,9625 ha, Park Krajobrazowy Północny (Bałtyku, Zalewu Szczecińskiego i Dąbia), Park Rekreacyjny Marina Północna, Cypel Północny (dominanta kończąca morską drogę wodną),
- Wyspa Zielona (S.M.05) - 29,4575 ha, Park Wielofunkcyjny Usługowo Mieszkaniowy, Park Naturalny Południowy (Odry), Cypel Południowy (dominanta kończąca śródlądową drogę wodną).

Proponowane działania rewitalizacyjne w obszarze konkursowym wymagają niezbędnych interwencji urbanistycznych w obszarach sąsiednich. Traktuje je się jako tak zwane Etapy Niezależne, realizowane w latach 2017-2050 - w obszarach położonych bezpośrednio poza granicami konkursowych skal 1:10000, 1:5000, są to:
- Rewitalizacja Wyspy Jaskółczej i Szczecińskiej Wenecji (11),
- Rewitalizacja Nabrzeża Wieleckiego (12),
- Nowa Wschodnia „Brama” Śródmieścia (13),
- Rewitalizacja Sąsiedztwa Dworca Szczecin Główny (14),
- Nowa Północna „Brama” Śródmieścia (15),
- Nowa Południowa „Brama” Śródmieścia (16),
- Nowe Tarasy Staromiejskie (17).

Jedenaście podobszarów inwestycyjnych wschodniego Centrum i Śródmieścia z uwagi na utworzenia Obwodnicy - Ringu Wielkiego Śródmieścia, docelowo staje się obszarem kontynuacji zwartej, gęstej miejskiej wielofunkcyjnej zabudowy i czytelnej siatki ulic ukierunkowanych przede wszystkim na obsługę wewnętrzną tej części śródmieścia. Obszar ten, to strefa, w której układ drogowy dostosowano do specyfiki obszaru, czytelnej polityki park & ride & swim & bike & walk, związanej z nim systemem węzłów przesiadkowych i parkingów buforowych zlokalizowanych w rejonach północnej, południowej, wschodniej „bram” Śródmieścia, rozwiniętego systemu dróg o dominacji ruchu pieszego oraz przestrzeni pieszych, w tym placów, skwerów, parków, nabrzeży, bulwarów, marin.

Konkursową wizję reurbanizacji Łasztowni, Kępy Parnickiej, Wysp Grodzkiej i Zielonej oraz Dawnego Portu, a także terenów sąsiednich, przedstawiono w skali 1:5000 i bezskalowych schematach, na planszy nr 1. Syntezę tej wizji zapisano w wymaganej konwencji rysunku projektu zmiany fragmentu Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego (plansza nr 2), traktując go, jako wyraz redefinicji polityki przestrzennej miasta w stosunku do przedmiotowego obszaru.

Opis koncepcji w skali urbanistycznej - właściwej dla zmiany fragmentu Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego SUiKZP (Zakres 1 - obszar ok.285,00 ha), skala 1:10000.

IV.1) W obszarze opracowania w konwencji SUiKZP wyznaczono 11 jednostek planistycznych (jp), oznaczonych symbolami od S.M.01a.S.M.01b do S.M.10, wyodrębnionych pomiędzy linami rozgraniczającymi tereny wodne oraz terenami dróg publicznych układu podstawowego zewnętrznego (ulice o symbolach 1.1KD.G, 1.2KD.G (tunel), 1KD.GP (odcinek mostowy w śladzie drogi S.M.35GP) i terenami dróg publicznych układu podstawowego wewnątrz śródmiejskiego (ulica o symbolu 1KD.Z - ul. Władysława IV, 2KD.Z - ul.Energetyków, biorąc ponadto pod uwagę granice podobszarów inwestycyjnych i przestrzenno funkcjonalnych, wyznaczonych z uwzględnieniem obecnych realiów prawno własnościowych oraz przeznaczenia i form użytkowania terenów.

Z punktu widzenia Studium, specyfikę przestrzenno funkcjonalną każdej z jednostek przestrzennych opisano powyżej w pkt. III), w ramach Etapowanie. Natomiast przeznaczenia terenów, funkcje, procentowy udział powierzchni terenów danej funkcji w granicach poszczególnych jednostek planistycznych zestawiono w Tabeli bilansowej Obszaru 1 - Załącznik Tabelaryczny Nr1.

W granicach każdej z wyodrębnionych jedenastu jednostek przestrzennych, dopuszcza się przeznaczenia i formy zagospodarowania takie jak:
- drogi publiczne układu uzupełniającego wewnątrz śródmiejskiego, klasy lokalnej i dojazdowej oraz drogi wewnętrzne,
- powierzchnie o dominacji pieszej, w tym place, skwery, aleje, bulwary,
- garaże wielopoziomowe podziemne i nadziemne,
- zieleń urządzona,
- obiekty infrastruktury technicznej,
- budowle i obiekty inżynierskie,
- elementy małej architektury, informacji wizualnej i pomniki.

Podstawowymi ustaleniami zmiany Studium są:
- wyznaczenie nowych dróg publicznych układu podstawowego zewnętrznego,
- wyznaczenie dróg publicznych układu podstawowego wewnątrz śródmiejskiego,
- wariantowe zapisanie rozwiązań drogowych w rejonie estakad (Most Łabudy), z dopuszczeniem ich wyburzenia,
- wykształcenie śródmiejskiego zielonego założenia tzw. Parku Linearnego, zaczynającego się na cyplu południowym Wyspy Zielonej, przebiegającego wzdłuż pd/wsch nabrzeża Kępy Parnickiej, a następnie poprzez Plac Wschodni, Parki Linearny, Park Postindustrialny, kończącego się na cyplu północnym Wyspy Grodzkiej,
- wyznaczenie w obszarze Centrum Miasta szeregu istniejących i planowanych osi kompozycyjnych decydujących o indywidualności i rozpoznawalności szczecińskiego układu urbanistycznego,
- zapisanie w rysunku Studium idei nowego placu gwiaździstego w rejonie zbiegu ulic Władysława IV, Bytomskiej, Energetyków, porządkującą docelowy układ kompozycyjny Łasztowni,
- wskazanie jednostek przestrzennych S.M.01a, S.M.01b, S.M.07, S.M.09, S.M.10, w granicach których należy dopuścić lokalizacje obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000,00 m2,
- wyraźne programowe ukierunkowanie jednostek przestrzennych S.M.01a i S.M.01b, pełniących funkcję prawobrzeżnej kontynuacji wielofunkcyjnego Centrum Miasta,
- wyraźne programowe ukierunkowanie jednostki przestrzennej S.M.02, będącej docelową kontynuacją Centrum w kierunku pn, aktywizacji nabrzeży pd/zach i wnętrza w formie Parku Postindustrialnego, a docelowo przekształcenia przemysłowego nabrzeża pd/wsch w kwartały zwartej usługowo mieszkaniowej zabudowy zlokalizowanej bezpośrednio nad Basenem Zachodnim,
- wyraźne programowe ukierunkowanie jednostki przestrzennej S.M.03, jako dominacji współczesnej miejskiej zabudowy mieszkaniowej, z uzupełniającym programem usług publicznych i konsumpcyjnych, z wyraźnym zróżnicowaniem zabudowy w rejonie nabrzeża pn/zach posiadającego silne związki ze śródmieściem lewobrzeżnym oraz nabrzeża pd/wsch wpisującego się z założenie Parku Linearnego,
- wyraźne programowe ukierunkowanie jednostki przestrzennej S.M.04, północnego cypla, jako ogólnodostępnych ukształtowanych terenów zieleni parkowej, sportu i rekreacji wodnej oraz lokalizacji obiektów związanych z promocją środowiska basenu morza bałtyckiego,
- wyraźne programowe ukierunkowanie jednostki przestrzennej S.M.05, południowego cypla, jako ogólnodostępnych ukształtowanych terenów naturalnej zieleni Naturalnego Parku Leśnego, kameralnej rekreacji oraz lokalizacji obiektów związanych z promocją środowiska rzeki Odry,
- wyraźne programowe ukierunkowanie jednostki przestrzennej S.M.06, będącej docelową kontynuacją Centrum w kierunku wsch, wykształcenia układu pasmowego zabudowy, parku linearnego oraz zagospodarowanych nabrzeży pd/wsch Basenu Zachodniego,
- w odniesieniu do jednostek przestrzennych S.M.07, S.M.08, S.M.09, S.M.10, dopuszczenie dwu równorzędnych przeznaczeń, pierwszego związanej z kontynuacją w nowej formie funkcji produkcyjno przeładunkowych i magazynowych i drugiej docelowej związanej ze zmianą przeznaczenia na usługowe, badawczo - rozwojowe, produkcję wysokotechnologiczną, produkcję i wystawiennictwo jachtowe, wreszcie tereny targowe w tym EXPO 205

Opis koncepcji w skali urbanistycznej - w szczegółowości i formie właściwej dla Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego MPZP (Zakres 2 - obszar ok 103,00 ha), skala 1:2000.

V.1) W obszarze opracowania w konwencji MPZP w granicach każdej jednostki planistycznej poziomu Studium wyodrębniono tereny elementarne, o różnych przeznaczeniach i sposobach zagospodarowania, w tym tereny dróg publicznych układu uzupełniającego wewnątrz śródmiejskiego oraz układu obsługowego, a także tereny ciągów pieszych, pieszo jezdnych i placów publicznych, a także tereny zieleni urządzonej oraz wód powierzchniowych śródlądowych.
Podstawowymi osiami kompozycyjnymi, ukierunkowującymi i integrującymi strukturę urbanistyczną jednostek S.M.01a, S.M.01a, S.M.02, S.M.04, S.M.06, są:
- oś pn/zach-pd/wsch w osi ul. Energetyków (widok na Katedrę),
- oś pn/zach-pd/wsch pomiędzy wieżą kościoła ewangelickiego i wieżą muzeum,
- oś w kierunku śródmieścia zachodniego z wieży kościoła ewangelickiego,
- oś nabrzeża pn/zach, pomiędzy mostami Długim i Kłodnym,
- oś nabrzeża pn/zach, równoległa do terenów Dawnej Rzeźni,
- oś ul. Celnej,
- oś Trasy Zamkowej,
- oś ul. Bytomskiej i Mostu Portowego.

Powyższe osie oraz osie pozostałych istniejących ulic oraz planowanej ul.Władysława IV, stały się bazą do wykształcenia specyficznej siatki ulic, ciągów pieszych, alei i placów. W relacjach pn/wsch-pd/zach najważniejszymi liniami są: linia nabrzeża pn/zach od Placu Rybnego do Placu Teatralnego na Wodzie reprezentująca bulwar i eksponowany front wodny, linia centralna od Placu przy Kępie Parnickiej do Placu Łasztowni, reprezentująca główną ulicę pieszą Łasztowni, linia wschodnia od Placu Wschodniego do Placu Teatralnego na Wodzie, reprezentująca Park Linearny. W relacjach pn/zach-pd/wsch najważniejszymi liniami są: linia południowa - oś ul.Energetyków zaczynająca się w rejonie wieży Katedry i kończąca w rejonie budynku bramy przy Placu Wschodnim, linia centralna łącząca nabrzeże pn/zach Odry zachodniej z nabrzeżem pd/wsch przy Basenie Zachodnim oraz linia północna łącząca Wyspę Grodzką, poprzez Łasztownię z Dawnym Półwyspem Portowym.

W każdej z ww pięciu jednostek, uwzględniając podstawową strukturę kompozycyjną, wykształcono indywidualną strukturę przestrzeni publicznych, terenów (kwartałów, pól zabudowy i pojedynczych budynków) oraz placów, skwerów, nabrzeży i zieleni parkowej.

Najważniejszym fragmentem jednostki przestrzennej o symbolu:
- S.M.01a jest obszar obejmujący: Plac Łasztowni (S.M.01a.26), główną ulicę pieszą (S.M.01a.27), bulwar pn/zach (S.M.01a.30), wraz z poprzecznymi przejściami i skupioną wokół nich zabudową (S.M.01a.1, S.M.01a.2, S.M.01a.3, S.M.01a.4, S.M.01a.5, S.M.01a.6, S.M.01a.8, S.M.01a.9), w postaci pojedynczych budynków oraz małych kwartałów zabudowy nawiązujących swą geometrią do historycznej parcelacji nadbrzeżnych spichlerzy,
- S.M.01b jest obszar obejmujący: Plac przed Kępą Parnicką (S.M.01b.17), ulicę (S.M.01a.13), bulwar pn/zach (S.M.01b.15), Plac Rybny (S.M.01a.16), wraz z skupioną wokół nich zabudową (S.M.01b.1, S.M.01b.2, S.M.01b.3, S.M.01b.5), w postaci pojedynczych małych kwartałów zabudowy nawiązujących swą geometrią do historycznej parcelacji południowo zachodniej części Łasztowni,
- S.M.02 jest obszar obejmujący: nabrzeże pn/zach (S.M.02.19), ulicę (S.M.02.14), Plac Teatralny przy Wodzie (S.M.2.22), wraz z poprzecznymi przejściami i aleją parkową (S.M.02.20, S.M.02.21) oraz skupioną wokół nich zabudową (S.M.02.3, S.M.02.4, S.M.02.11, S.M.02.5, S.M.02.6), w postaci pojedynczych małych kwartałów zabudowy nawiązujących swą geometrią do historycznej parcelacji północnej części Łasztowni,
- S.M.04 jest obszar obejmujący: cypel północny wraz z jego zabudową (S.M.04.6) oraz nabrzeża pn/zach (S.M.04.8) i pd/wsch(S.M.04.7), połączone dwoma przejściami, wraz z przyległymi terenami zabudowy i enklawami krajobrazowego założenia parkowego (S.M.04.4, S.M.04.5, S.M.04.2),
- S.M.06 jest obszar obejmujący: park linearny (S.M.06.3, S.M.06.4) z poprzeczną osią (S.M.06.8) i placem nad wodą (S.M.06.9), wraz ze skupioną wokół nich zabudową (S.M.06.5, S.M.06.6), w postaci pojedynczych małych kwartałów zabudowy nawiązujących swą geometrią do dawnej zabudowy portowej.

Planowany układ dróg w maksymalnym stopniu zapewnia dogodną obsługę wyznaczonych terenów inwestycyjnych. Przestrzeń planowanych ulic, dostosowano do klasy drogi, przewidywanego obciążenia ruchem uspokojonym, umożliwiając lokalizację wzdłuż krawędzi ulic przyulicznych parkingów. W ramach większości ulic dopuszczono lokalizację ścieżek rowerowych, kontynuowanych w liniach rozgraniczających ciągów pieszo rowerowych i pieszych.

Wszystkie nabrzeża docelowo włączono w obszar przestrzeni publicznych. Różnicując ich sposób i formę zagospodarowania, począwszy od zagospodarowanych marin dla żaglówek, spotkań Tall Ship Races, statków odrzańskiej floty, tramwajów wodnych, taksówek wodnych, promów i mostów promowych, bezpośrednich zejść do poziomu lustra wody (schodów i pomostów), a także wkomponowania fragmentów nabrzeży w wewnętrzne funkcje nadbrzeżnej zabudowy.

Przyjęta stylistyka zapisu koncepcji urbanistycznej w skali 1:2000, uwzględnia propozycje rozwiązań kubaturowych, które są odpowiednikiem obowiązujących i nieprzekraczalnych linii zabudowy w MPZP. Zaproponowany układ terenów zabudowy oraz terenów pozostałych, opisany został liniami rozgraniczającymi tereny elementarne o różnych przeznaczeniach i sposobach zagospodarowania.

Z punktu widzenia MPZP, przeznaczenia terenów oraz podstawowe jego parametry takie jak: przybliżone powierzchnie, liczbę kondygnacji, wskaźniki intensywności zabudowy oraz przybliżone minimalne i maksymalne powierzchnie użytkowe zestawiono w Tabeli bilansowej Obszaru 2 - Załącznik Tabelaryczny Nr2.
V.2) Tabela bilansowa Zakresu 2 stanowi Załącznik Tabelaryczny Nr 2.

Opis koncepcji w skali urbanistycznej i architektonicznej - w formie właściwej dla koncepcji wstępnej urbanistyczno - architektonicznej oraz projektu zagospodarowania (Zakres 3 - obszar ok. 61,00 ha), skala 1:1000.

Koncepcja urbanistyczna Obszaru 2, została zapisana w konwencji masterplanu uwzględniającego w swym rysunku znacznie więcej elementów i propozycji rozwiązań funkcjonalno przestrzennych niż pozwala na to ustawowy zapis miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Różnice między zasięgami Obszar2 i 3 dotyczą dwóch typów docelowej przestrzeni Centrum Miasta:
- typ pierwszy jednostka przestrzenna S.M.01a - powiązana wielokierunkowo z pozostałymi jednostkami przestrzennymi jest samodzielnym pod względem przestrzennym i programowych rejonem Centrum, w granicach, której realizowane są wszystkie możliwe scenariusze zmian istniejącej struktury urbanistycznej i zabudowy, a obrzeżne przestrzenie publiczne stykające się z ul. Energetyków (2KD.Z), bulwarem pn/zach (S.M.01a.30), ul. Władysława IV (!KD.Z, w sposób spójny wpisują tę jednostkę w masterplan skali 1:2000,
- typ pierwszy jednostka przestrzenna S.M.01b - powiązana wielokierunkowo z pozostałymi jednostkami przestrzennymi jest samodzielnym pod względem przestrzennym i programowych rejonem Centrum, w granicach, której realizowane są wszystkie możliwe scenariusze zmian istniejącej struktury urbanistycznej i zabudowy, a obrzeżne przestrzenie publiczne stykające się z ul.Energetyków (2KD.Z), bulwarem pn/zach (S.M.01b.15), Placem Rybnym (S.M.01b.16) i bulwarem nad Kanałem Zielonym i Parnicą ((S.M.01b.19) , w sposób spójny wpisują tę jednostkę w masterplan skali 1:2000,
- typ pierwszy jednostka przestrzenna S.M.04 - wyspa, powiązana z jednostką S.M.02 mostami pieszym i pieszo jezdnym, natomiast widokowo w szczególny sposób eksponowana od strony pn/zach Bulwarów Chrobrego, pn - zakończenia drogi wodnej od strony Bałtyku (S.M.04.6) oraz Duńczycy z realizowana mariną (S.M.04.1, S.M.04.2), rozwiązania przestrzenne i programowe ukierunkowuje parkowo krajobrazowy charakter jednostki dopełniony ważnymi funkcjami centrotwórczymi,
- typ drugi jednostka przestrzenna S.M.02 - powiązana z jednostką S.M.04 mostami pieszym i pieszo jezdnym, docelowo z jednostką przestrzenną S.M.01b wąskim pasmem bulwarów wzdłuż nabrzeża pn/zach (S.M.02.19) i pd/wsch (S.M.02.13) oraz obszarem rewitalizowanych terenów Dawnej Rzeźni (S.M.02.5),
- typ drugi jednostka przestrzenna S.M.06 - docelowo powiązany wielokierunkowo z jednostką S.M.01a na całej długości ul. Władysława IV (1KD.Z) oraz punktowo z jednostkami S.M.02 i S.M.01b założeniem Parku Linearnego(S.M.06.3, S.M.06.4).

Z punktu widzenia istniejącego przeznaczenia i zagospodarowanie terenów oraz struktury działek ewidencyjnych, w granicach każdej jednostki przestrzennej konieczne są regulacje granic własnościowych, z tym że w przypadku jednostek typu pierwszego nie wymaga to jeszcze kompleksowych restrukturyzacji terenów portowych oraz wyburzenia estakady, działań bez których nie nastąpi zaproponowana przestrzenna i funkcjonalna integracja Łasztowni 2050.

Koncepcyjne rozwiązania urbanistyczno architektoniczne Obszaru 2 i 3, wpisują się w ideę gęstego miasta, ukierunkowanych kompozycyjnie i widokowo przestrzeni publicznych, skali wnętrz urbanistycznych placów i ulic nawiązujących do przedwojennej zabudowy tej części miasta, wprowadzając w miejscach formalnie ważnych obiekty stanowiące dominaty w skali poszczególnych jednostek oraz w południowo wschodniej panoramie miasta, to jest w widoku z Bulwarów Chrobrego i Nabrzeża Wieleckiego.

RONET - Zbigniew Filipek Biuro: 32-020 Wieliczka, ul. Zacisze 16, NIP: 677-133-92-83,
Konto bankowe: BANK PEKAO SA 03 1240 1431 1111 0010 2980 4734, tel: 608 835 030,
e-mail: biuro.ronet@wp.pl, ronet@ronet.pl