Konkurs na opracowanie koncepcji architektonicznej przebudowy, rozbudowy i nadbudowy zabytkowego obiektu Teatru im. Stefana Żeromskiego w Kielcach.
Wyróżnienie równorzędne

<<< powrót
  • PL Studio Patryk Żurawski
  • Ctrl+n Agnieszka Łańko
Skład zespołu:
  • Agnieszka Łańko (ctrl+n)  
  • Patryk Żurawski (PL Studio)
  
  • Michał Sokołowski (PL Studio)  
  • 
Agata Bosiacka (PL Studio)  
  • Bartosz Zawieja (Pracownia Akustyczna)  
  •  
  • współpraca:
  
  • Bartosz Łysikowski  
  •  
  •  
  • http://plstudio.com.pl/  
  •  

Założenia autorskie

Ideą przyświecającą projektowi było stworzenie otwartego teatru, który -parafrazując mistrza- byłby maszyną do grania.

Jego nowa część domykająca dziedziniec formalnie stałaby w kontraście do historycznej tkanki- monumentalnego gmachu teatru z główną salą widowiskową, jednakże uzupełniałaby funkcjonalnie zabytkową część. Byłaby otwartą „fabryką”, która pokazuje złożony proces powstawania spektakli- pracownie, w których przygotowywane są dekoracje, kostiumy czy peruki będące trybikami, których widzowie mogą nie być świadomi. Chcieliśmy, aby cała praca wkładana w każdy spektakl nie była jedynie zapleczem teatru, a stała się jego ważnym atutem- również wizualnym.

Elewacje nowego budynku zostały zaprojektowane w taki sposób, aby oddawać wrażenie przekroju bryły, co zostało podkreślone poprzez stalowe ramy w wyrazie zewnętrznym. Przez przejazd bramny wchodzimy nie tylko do wnętrza urbanistycznego, ale dodatkowo techniczna estetyka nowej architektury tworzy klimat wnętrza maszyny, której praca trwa niemal przez cały czas.

Parter nowej zabudowy to nie tylko pracownie, ale również Mała Scena, której formuła została wzbogacona o większą ilość możliwości użytkowych. Latem ściana Sali otwiera się, a widownia wylewa się na dziedziniec tworząc teatr w bardziej miejskiej, ulicznej formie.

Wejście do nowoprojektowanej części zostało zaakcentowane wysokim podcieniem.

Posadzka dziedzińca została zaprojektowana jako wylewana nawierzchnia z betonu w jasnoszarym kolorze. Ten sam materiał wchodzi do wnętrz parteru spajając te przestrzenie, które się wzajemnie przenikają- dodatkowo trwałość i brak spoin w przyjętym materiale ułatwia transport między pracowniami, magazynem i Sceną Małą. Posadzki wnętrz nowych pomieszczeń zaprojektowano z betonu szlifowanego, aby również ułatwić transport i komunikację pomiędzy pomieszczeniami.

Ściany zewnętrzne oficyn wschodniej i północnej biegnące po obrysie działki zostały zachowane jako oryginalna materia poprzedniej zabudowy. W posadzce parterów zostanie również zaznaczony poprzedni przebieg ścian zewnętrznych od strony dziedzińca.

Elewacja frontowa zmieniała się przez lata i nieco odbiega od oryginalnie zaprojektowanej. Najbardziej widoczne różnice są w części parterowej, która zyskała większe okna, co uważamy za korzystne. Dlatego nie zdecydowaliśmy się odtwarzać oryginalnej formy, a jedynie wydobyć różnice kolorystyczne detali architektonicznych. Biała stolarka okienna widoczna jest na historycznych zdjęciach, dlatego pozostawiono jej kolor bez zmian- zaś drzwi wejściowe są w kolorze ciemnego drewna- istniejące. Zabytkowe elewacje dziedzińca pozostały tynkowane. Odtworzono duże okna klatki schodowej w środkowym ryzalicie.

Posadzki części wejściowej korpusu głównego wykonano z różnobarwnego marmuru chęcińskiego, nawiązując tym samym do materiałów oryginalnie użytych w tych przestrzeniach. W pozostałych XIX wiecznych przestrzeniach pozostawiono posadzki drewniane.

Konstrukcja nowej części wykonana jest z żelbetu. Materiały elewacyjne to szkło i czarna stal w postaci ram oraz wsporników z krat, pełniących funkcję komunikacyjną oraz funkcję balkonów. Dodatkowo zamontowano panele z siatki cięto ciągnionej o różnej gęstości splotu, które dopełniają techniczny wyraz nowych elewacji dziedzińca budując planowość i warstwowość wnętrz. Mogą służyć również cyklicznym wystawom plakatów teatralnych. Do rygli ram biegnących na wysokości stropów montowane są elementy oświetlenia dziedzińca lub oświetlenia scenicznego, kiedy przestrzeń dziedzińca zamienia się w zewnętrzny spektakl.

Historyczne wnętrza zostały potraktowane w sposób podobny do tego, który widoczny jest na zewnątrz- ogólnodostępne funkcje towarzyszące teatrowi takie jak szatnia, toalety czy recepcja i kasy zostały „pozamykane” przestrzennie w jednobarwne pudełka, które przez mocne odcięcie formalne i materiałowe od historycznych przestrzeni podkreślają atuty i detale wnętrz z epoki.

Sala widowiskowa mimo znacznej zmianie jej przekroju podłogi powinna zachować klimat XIX kamienicy-pałacu. Wszystkie detale m.in. portal sceny, fryzy i parapety balkonów należy poddać konserwacji, a gzyms portalu dodatkowemu wzmocnieniu. Jasne elementy balkonów pomalowano na kolor z palety farb historycznych nawiązujący do pierwotnego, odkrytego w trakcie prac konserwatorskich. Detale architektoniczne wydobyto jaśniejszym odcieniem. Pozostawiono pąsowe obicia siedzeń i parapetów lóż, jednak aksamit zastąpiono materiałem niepalnym przeznaczonym do wnętrz użyteczności publicznej. Ściany i posadzki w kolorze antracytowym, matowym, z materiału akustycznie odpowiadającemu szczegółowym obliczeniom wykonywanym na etapie projektu wykonawczego.

Wraz z wymianą stropów na ogniotrwałe zdecydowano o niewielkich zmianach ich poziomów w celu lepszego skomunikowania całego zespołu.

W zaprojektowanym układzie funkcjonalnym, opartym o wytyczne Organizatora, komunikacja każdego zespołu użytkowników przebiega w sposób uniemożliwiający przecinanie się dróg widzów z drogami aktorów i obsługi teatru, co pokazuje schemat na planszy nr 1.

Po dokonaniu analizy programu i dostępnej, istniejącej zabudowy podjęliśmy decyzję o zastąpieniu północnej i wschodniej oficyny nowym budynkiem połączonym z budynkiem głównym i oficyną zachodnią.

Oficyna zachodnia podlega zachowaniu z gruntowną przebudową na funkcje pracowni, magazynów, zaplecza Dużej Sceny oraz garderób. W oficynie projektuje się podpiwniczenie połączone z nowym budynkiem oraz budynkiem głównym.

Akustyka wnętrz

Ściany boczne sali teatralnej zostały ukształtowane tak, aby zapewnić równomierne kierunkowanie fal akustycznych ze sceny na widownię. Dodatkowo, aby w jak najmniejszym stopniu posiłkować się systemem elektroakustycznym podczas spektakli teatralnych, zaprojektowano ekran akustyczny. Jego celem jest dogłośnienie obszaru widowni zarówno na parterze jak i na balkonie. Jego kształt zapewnia równomierne pokrycie dźwiękiem odbitym całej widowni (parter i balkon), a regulowana wysokość zapewnia odpowiedni czas dotarcia na widownię dźwięku od niego odbitego, niezależnie od tego czy źródło dźwięku będzie znajdowało się tylko na scenie czy również w orkiestronie.

Mała sala odbiega od klasycznego wyglądu teatru. Dzięki zastosowaniu odpowiednich rozwiązań technicznych ma możliwość zmiany aranżacji wnętrza. Krata nośna pod stropem umożliwia podwieszenie różnego rodzaju ustrojów akustycznych, tak aby sala odpowiadała akustycznie wydarzeniu jakie się w niej odbywa.

W obiekcie zaprojektowano również reżysernię nagraniową i sale prób. Duża sala prób będzie pełnić dodatkowo funkcję studia nagrań. Będzie można w niej realizować nagrania nie tylko pojedynczych instrumentów, ale również małych składów orkiestrowych. Ze względu na funkcję, pomieszczenia te zostaną również objęte szczegółowym projektem akustyki wnętrz.

Garderoby oraz pracownie i pomieszczenia techniczne również zostaną zaprojektowane akustycznie zgodnie z ich funkcją, tak aby zapewnić odpowiedni komfort pracy w całym obiekcie.

Ochrona przeciwdźwiękowa

W obiekcie zaplanowano wysoki standard ochrony przeciwdźwiękowej. Lokalizacja pomieszczeń została dobrana optymalnie pod względem pełnionej funkcji i sąsiedztwa innych pomieszczeń. Również przegrody zostały dobrane tak, aby spełnić wymagania normowe dotyczące izolacyjności akustycznej. Wszystkie pomieszczenia przeznaczone do pracy z dźwiękiem (sale teatralne, sale prób, reżysernia) będą posiadały stolarkę okienną i drzwiową o podwyższonych wskaźnikach izolacyjności akustycznej. Reżysernię zaplanowano na zasadzie "pudełko w pudełku". Dodatkowo, wejścia do tych pomieszczeń posiadają formę śluz akustycznych. Wejścia na balkon dużej sali będą zaadoptowane akustycznie materiałem dźwiękochłonnym, tak aby maksymalnie wygłuszyć ten obszar. W pozostałych pomieszczeniach (foyer, pomieszczenia administracyjne, pomieszczenia techniczne) planuje się zastosowanie materiałów wykończeniowych, które ograniczają powstawanie hałasu pogłosowego. Dopuszczalne poziomy hałasu w pomieszczeniach nie będą przekraczać wartości wymaganych w normach. Dla całego budynku stosowane będą odpowiednie rozwiązania, które nie pozwolą na przenoszenie hałasu pomiędzy pomieszczeniami.

Technologia sceniczna

W calu zapewnienia użytkownikom obiektu najwyższego komfortu, w budynku teatru rozdzielono strefę widzów od strefy muzyków. Przestrzeń garderób została umieszczona w przestrzeni pomiędzy salą teatralną a małą sceną zapewniając bezpośredni dostęp do obu sal. W przestrzeni tej zlokalizowano również pomieszczenia zaplecza dla aktorów oraz pomieszczenia towarzyszące. Pracowania stolarska, warsztat ślusarski, tapicernia, pracowania plastyczna miejsce rozładunku oraz magazyny mają łatwy dostęp do dużej windy towarowej połączonej bezpośrednio z kieszenią boczną dużej sali teatralnej.

W dużej sali teatralnej przewidziano 4 zapadnie sceniczne. Na tyłach sceny znajduje się duża zapadnia o wymiarach 200×600 cm. Bliżej okna portalowego zlokalizowano 3 zapadnie pojedyncze dla aktorów, a w obszarze proscenium zapadnię prosceniową. Zapadania prosceniowa umożliwiać będzie konfigurację sali dla trzech wariantów:
- z fosą orkiestrową,
- z dodatkową przestrzenią widowni,
- z powiększonym proscenium.

Sala teatralna zostanie wyposażona również w mechanikę górną umożliwiającą montaż sztankietów dekoracyjnych oraz oświetleniowych. Ruchomy most portalowy oraz wieże portalowe pozwolą na zawężanie okna portalowego zarówno w płaszczyźnie poziomej jak i pionowej. Wysokość kieszeni bocznej umożliwia swobodny transport elementów o wysokości 4 m.

W celu umożliwienia organizacji różnego rodzaju wydarzeń, w obrębie całej sceny i widowni przewidziano możliwość montowania oświetlenia. W obrębie sceny oświetlenie możemy zamocować do sztankietów oświetleniowych, wież portalowych, mostu portalowego i barierek na galeriach technicznych. W obrębie sceny mamy do dyspozycji przestrzeń drugiego balkonu, miejsca przy oknie portalowym na pierwszym balkonie i rury znajdujące pod pierwszym balkonem.

Wszystkie te elementy (zapadnie, sztankiety, oświetlenie, kieszeń boczna) umożliwią organizacje takich wydarzeń jak: spektakle teatralne, konferencje, koncerty, recitale, pokazy mody, imprezy o charakterze społecznym i kulturalno oświatowym.

Na drugim balkonie przewidziano stanowisko akustyka i oświetleniowca, skomunikowane bezpośrednio z galerią w obrębie sceny, dającej bezpośredni dostęp do pomieszczeń technicznych mechaniki i oświetlenia. Urządzenia techniczne systemu elektroakustycznego oraz warsztat z magazynem realizatorów dźwięku i oświetlenia, zlokalizowano w pomieszczeniach bezpośrednio sąsiadujących ze stanowiskiem realizatorów, ale znajdujących się poza obrysem sali.

Nad małą sceną przewidziano kratę nośną do której będzie można montować kurtyny elementy nagłośnienia, dekoracji i oświetlenia w dowolnej konfiguracji. Dzięki takiemu zabiegowi sala zyska charakter sali wielofunkcyjnej. Aby możliwie jak najbardziej wykorzystać możliwości sali, przewidziano składaną widownię wyposażoną w fotele o tapicerowanych siedziskach i oparciach. Dodatkowo, widownia ta jest mobilna - można zmienić jej położenie na potrzeby wymagającego tego wydarzenia. Podobnie jak w dużej sali teatralnej, na tyłach widowni na balkonie, zlokalizowano otwarte stanowisko pracy realizatora dźwięku i oświetlenia. Stanowisko to zostało skomunikowane kładką techniczną z kulisami małej sceny.

RONET - Zbigniew Filipek Biuro: 32-020 Wieliczka, ul. Zacisze 16, NIP: 677-133-92-83,
Konto bankowe: BANK PEKAO SA 03 1240 1431 1111 0010 2980 4734, tel: 608 835 030,
e-mail: biuro.ronet@wp.pl, ronet@ronet.pl