Konkurs na opracowanie koncepcji urbanistyczno-architektonicznej dla zadania „Zagospodarowanie przestrzeni przed dworcem PKP - ul. 3 Maja” w Sosnowcu
III nagroda

<<< powrót
  • Zalewski Architecture Group
Skład zespołu:

SOSNOWIEC - MIASTO DLA LUDZI

Obecnie priorytetem w rozwoju miast jest zapewnienie możliwie najlepszych warunków życia mieszkańcom. Dotyczy to w szczególności dostępu do centrów lokalnych - ułatwiających i uprzyjemniających życie w mieście, umożliwiających kontakty międzyludzkie, zapewniających rekreację, a także podejścia do miasta jako organizmu ekologicznego, zrównoważonego. Ma to szczególne znaczenie w śródmieściu.

Taki scenariusz proponujemy dla Sosnowca.

Narzędziami do tego celu są:
1) przekształcenie placu w przestrzeń publiczną o charakterze zmieniającym się o formalnego planu miejskiego przed dworcem - do nieformalnego skweru w rejonie południowym, oraz większą integrację obu stron ulicy 3 maja poprzez zastosowanie formuły Miasto-Las : wprowadzenie "materaca zieleni " na całej powierzchni opracowania, tj.:
a. zieleni wysokiej - lasu sosnowego - zapewniającego lepsze warunki klimatyczne, cień, ochronę przed hałasem, przyjemny widok, poczucie przebywania w naturalnym środowisku - odnoszącego się także metaforycznie do sosny jako symbolu Miasta Sosnowca
b. dywanu zieleni niskiej w postaci plam trawników, pagórków zapewniających przestrzeń półformalną, rekreacyjną w obrębie betonowych placów - powodującą, że place zaczynają funkcjonować stale.
c. dywanu zieleni symbolicznej - rastra zielonych punktów - plam malowanych na posadzce oraz torowisku i jezdniach - symbolicznie przedłużających przestrzeń lasu.

2) ograniczenie uciążliwości ruchu kołowego - zastosowanie „zielonego dywanu” punktów w praktyce służy instynktownemu zmniejszeniu prędkości przez kierowców - w efekcie spowolnieniu ruchu kołowego w tym rejonie (na odcinku placu) - co skutkuje większym bezpieczeństwem i mniejsza uciążliwością dla mieszkańców i użytkowników, m.in. dzięki redukcji hałasu. Umożliwia to większy komfort korzystania z przestrzeni publicznych i zamieszkiwania. Pomimo zmniejszenia prędkości, jak pokazują doświadczenia światowe, rozwiązanie to w praktyce nie wpływa na zmniejszenie przepustowości arterii.
3) wprowadzenie infrastruktury/ umożliwienie rozwoju funkcji prospołecznych/gentryfikacja.

Zmiana charakteru przestrzeni zwiększy aktywność mieszkańców w rejonie placu. Place staną się w praktyce miejscem spędzania czasu przez okolicznych mieszkańców. Daje to szanse na rozwój odpowiedniej infrastruktury oraz ogólny wzrost statusu mieszkańców i gentryfikacje tego rejonu miasta.

Propozycja projektowa jest kompleksowym rozwiązaniem dla zadań miasta współczesnego, przy uwzględnieniu minimalnych nakładów inwestycyjnych z budżetu miasta. Daje szanse podniesienia statusu miejsca, poczucia większej wartości mieszkańcom i użytkownikom, w efekcie samorzutne generowanie nowych inwestycji - dostosowanych do nowej roli - czyli skierowanych prospołecznie. Ingerencja projektowa stanowi więc sprzężenie zwrotne dla rozwoju miasta we wszystkich obszarach jego gospodarki.

ROZWIĄZANIA SZCZEGÓŁOWE

Projekt zakłada jak najmniejszą ingerencję w istniejącą posadzkę i infrastrukturę placu. Pozostawiony zostanie istniejący układ komunikacyjny, zapewniający podjazd do budynku dworca PKP dla podróżnych, pracowników (część biurowa) oraz wszystkich służb. W ramach ujednolicania nawierzchni placu, zlikwidowane będą różnice poziomów. Chodniki oraz wyspy wokół mają być obniżone do poziomu dróg, tak, by stworzyć jednolitą płaszczyznę. Wymianie ulegnie posadzka na istniejącym parkingu, w centrum placu. Jej rysunek będzie stworzony przez wielkoformatowe płyty, nawiązujące formalnie do układu parkingu – funkcji, którą dotychczas pełnił plac.

Cała powierzchnia placu oraz ulicy 3 maja i torowiska pokryta zostanie rastrem wymalowanych farbą drogową zielonych kół – „zielonego dywanu”, które ujednolicą całą przestrzeń. Na placu, z powiększonych kół stworzone zostaną zielone trawniki i pagórki stwarzające naturalny krajobraz leśny – funkcja rekreacyjna. Fontanna zlokalizowana w tej części zaprojektowana w formie sadzawek również nawiązuje do układu krajobrazowego założenia.

Pomnik Jana Kiepury stanie w centralnej części placu. W odczuciu autorów pomnik powinien zostać zlokalizowany z mniejszym dystansem do mieszkańców Sosnowca, tak jak sam artysta miał w zwyczaju występować.

Po stronie wschodniej placu przed budynkiem dworca pozostawiona zostanie istniejąca funkcja – wyodrębniona część obsługi komunikacyjnej, tj. postój dla taksówek, parking na „krótkie parkowanie”. Stworzone zostanie również miejsce dla autokarów.
W części zachodniej placu zaprojektowano szerokie zejście do podziemnego pasażu handlowego przebiegającego pod ulicą 3 maja- szeroką skarpę oraz schody terenowe. Wprowadzenie łagodnego zejścia ma na celu sprawniejszą i przyjemniejszą komunikację z miastem poprzez plac stulecia. Wprowadzona w tym miejscu zieleń, łączy obie części założenia, dając poczucie przebywania w spójnej przestrzeni. Skarpa służyć będzie również odpoczynkowi z możliwością korzystania z kawiarni zaprojektowanej w pasażu.
Istotnym elementem projektu będą nasadzenia dużych drzew, sosen o wysokim pniu i rozłożystej koronie, których zadania jest scaleni i ujednolicenie całej przestrzeni. To również element ekologii miejskiej, działania mającego na celu m.in. wprowadzania zieleni w centra miast. Zieleń zapewni zacienienie (obniżenie temperatury), zwiększenie wilgotności i redukcję hałasu oraz retencję.

W ramach koncepcji zaprojektowano również pawilon mieszczący lokal gastronomiczny i punkt informacji turystycznej z zapleczem. Łączna powierzchnia wynosi ok. 65m². Pawilon zlokalizowany będzie przy zejściu ze skarpy do pasażu podziemnego, co wymagać będzie przearanżowania części tej przestrzeni. Pawilon zaprojektowano w całości przeszklony, ze składanymi ścianami umożliwiającymi otwarcie na przestrzeń zieloną. Skarpa zyska charakter miejsca odpoczynku i relaksu w sąsiedztwie gastronomii.

RONET - Zbigniew Filipek Biuro: 32-020 Wieliczka, ul. Zacisze 16, NIP: 677-133-92-83,
Konto bankowe: BANK PEKAO SA 03 1240 1431 1111 0010 2980 4734, tel: 608 835 030,
e-mail: biuro.ronet@wp.pl, ronet@ronet.pl