Konkurs na opracowanie koncepcji architektoniczno – urbanistycznej „Pawilonu Wielkopolskiego Muzeum Motoryzacji” na terenie Narodowego Muzeum Rolnictwa w Szreniawie.
Wyróżnienie równorzędne

<<< powrót
  • Libido Architekci
Skład zespołu:
  • Agata Karczewska,  
  • Dominik Karczewski,  
  • Anna Karaś,  
  • Aleksandra Adamska,  
  • Dominik Skibiński,  
  • Bartosz Klim  
  •  
  • http://libidoarchitekci.pl/  
  •  

Muzeum motoryzacji to miejsce, które powinno się charakteryzować wyjątkową dynamiką nie tylko formy architektonicznej czy rozwiązań materiałowo konstrukcyjnych, ale również sposobu w jaki zwiedzający zostaje wprowadzony w przestrzeń wystawową. Prezentowana koncepcja pawilonu Wielkopolskiego Muzeum Motoryzacji, została silnie oparta na kontekście miejsca, ponieważ uznaliśmy za kluczowe wpisanie obiektu w otaczający krajobraz, zarówno ten naturalny, jak i urbanistyczny.

Z uwagi na wiejski charakter okolicy oraz powiązanie funkcjonalno–przestrzenne z Muzeum Rolnictwa postanowiliśmy poszukać inspiracji w okolicznym krajobrazie. Naszą szczególną uwagę zwrócił nacisk położony przez Organizatorów na „piątą elewację” i odbiór budynku z perspektywy „lotu ptaka”. Odnieśliśmy się, w związku z tym do pasmowego układu pól (widocznego głównie w skali makro) bardzo charakterystycznego dla polskiej wsi. Drugim elementem krajobrazu, ale tym razem w skali mikro był rysunek zaoranego pola o charakterystycznej, pofalowanej, liniowej strukturze.

Ważną inspiracją była architektura pobliskiego kompleksu rezydencjalno - folwarcznego wybudowanego w połowie XIX weku przez rodzinę Bierbaumów, w którym obecnie zlokalizowane jest Muzeum Rolnictwa w Szreniawie. Podłużne budynki nawiązujące formą do stodoły idealnie wpisywały się we wprowadzony przez nas pasmowy podział działki. W celu silniejszego odzwierciedlenia powyższych idei zaproponowaliśmy aby szerokość każdego z sześciu budynków miała kontynuację w terenie, w postaci innego materiału (żwir biały, czarna kostka granitowa, zaaranżowana zieleń niska, roślinność sezonowa, kora drzewna, drewno). Kolejnym etapem pracy nad bryłą budynku było takie rozrzeźbienie elewacji aby wytworzyła się przyjazna zwiedzającemu przestrzeń publiczna i dodatkowe miejsca na atrakcyjną ekspozycję zewnętrzną.

Największym wyzwaniem projektowym było etapowanie projektu, ze względu na funkcję i konstrukcję. Z uwagi na ograniczoną powierzchnię etapu pierwszego, założyliśmy, że przede wszystkim musi on pomieścić niezbędne do prawidłowego funkcjonowania muzeum pomieszczenia administracyjne, takie jak hall wejściowy z recepcją i szatniami, zaplecze sanitarne, kawiarnię, sklep z pamiątkami, magazyn oraz pomieszczenia biurowe. Powierzchnia wystawiennicza została w związku z tym zminimalizowana i występuje głównie na zewnątrz. Dopiero etap drugi przewiduje powiększenie ekspozycji. Konieczność uwzględnienia drogi wewnętrznej w etapie pierwszym, miała również bardzo duży wpływ na kształtowanie się bryły budynku. Przedzielała całość obiektu na pół, dodatkowo zabierając dużą część powierzchni muzeum. Aby nie tracić tej przestrzeni, postanowiliśmy zadaszyć drogę i włączyć ją do ekspozycji w etapie drugim.

Bardzo ważny był również odpowiedni dobór rozwiązań konstrukcyjnych i materiałowych ze względu na łatwość etapowania. Odwołaliśmy się do architektury przemysłowej, której głównym atutem jest cena i szybkość realizacji oraz łatwość rozbudowy. W zaprojektowanym przez nas obiekcie, rozbudowa do etapu drugiego polegałaby na demontażu ścian szczytowych i wydłużeniu budynków.

Budynek muzeum został zaprojektowany w stalowej konstrukcji nośnej. Dzięki zastosowaniu kratowej konstrukcji dachu, możliwe było zmniejszenie liczby słupów wewnętrznych niemal o 70%, dzięki czemu uzyskaliśmy otwartą przestrzeń ekspozycyjną do swobodnej aranżacji.

Ściany zewnętrzne zostały zaprojektowane z płyty warstwowej o bardzo dobrych właściwościach termoizolacyjnych. Prosty w montażu system zapewnia przede wszystkim szybkość realizacji, jak również dużą wytrzymałość materiału bez potrzeby odświeżania jej po kilku latach. Możliwość zastosowania tego samego materiału na elewacjach i dachu Muzeum zaowocowała bardzo jednolitą bryłą, bez zbędnych detali w postaci okapów, czy rynien. Jedynie niektóre ściany szczytowe zostały całkowicie przeszkolone, ukazując fragmenty ekspozycji, czy muzealną kawiarnię. Dodatkowe okna znajdują się w elewacjach bocznych i służą głównie do doświetlenia pomieszczeń biurowych. Liczne świetliki w dachu zapewniają naturalne światło w hali głównej i na antresoli. Ponadto metaliczna i falista struktura płyty warstwowej idealnie wpisuje się w kontekst motoryzacji gdzie blacha stanowi nieodzowny materiał poszycia każdego pojazdu.

Elewacja frontowa Muzeum wygląda jak sześć niezależnych budynków. W części centralnej, na osi przebiegającej drogi wewnętrznej, zlokalizowane zostało wejście główne, które jest półotwartą przestrzenią ekspozycyjną, zakończoną dużym przeszkleniem. Budynek wejściowy wyróżnia się od pozostałych dzięki drewnianej posadzce, elewacji i sufitowi. Na wprost głównych drzwi znajduje się lobby z recepcją, szatniami i częścią sanitarną. Stąd zwiedzający może się udać do przeszklonej kawiarni, ze stolikami wystawianymi na zewnętrza w porze letniej. Kawiarnia to otwarta na dwie kondygnacje jasna przestrzeń, z antresolą mieszczącą małe lobby przy salach wielofunkcyjnych (konferencja/wykłady). Po przeciwnej stronie recepcji znajduje się główna ekspozycja. Duża otwarta przestrzeń umożliwia dowolne kształtowanie wystawy. Zaproponowana przez nas pętla, ma się odnosić zarówno do wykresu czasowego, jak i tematycznego. Podnosząc się i opadając kierunkuje widza na zaplanowaną drogę zwiedzania i umożliwia oglądanie pojazdów z różnej perspektywy. Co ważniejsze pojazdy byłyby eksponowane na okrągłych dwustopniowych podestach, które mogą służyć dodatkowo jako miejsca do siedzenia.

Widz kontynuując swoją przygodę z motoryzacją skierowany jest na drugą antresole znajdującą się w północno zachodniej części budynku, gdzie przez ażurową przegrodę może podziwiać wystawę z zupełnie innej perspektywy. To właśnie w tym miejscu z pozoru chaotyczna aranżacja dolnej wystawy nabiera zupełnie innego znaczenia. Przewidujemy, że na pierwszym piętrze ekspozycja zostałaby wyposażana w mniejsze pojazdy lub interaktywne eksponaty prezentujące np. pracę silnika lub sposób w jaki obraca się wał korbowy. Dodatkowo nad rampą znalazłaby się tutaj w ciekawy sposób zaprezentowana anatomia pojazdu poprzez rozbicie go na czynniki pierwsze. Za pomocą stalowych linek poszczególne elementy pojazdu zostałyby przymocowane do konstrukcji budynku. Dzięki takiemu zabiegowi uzyskamy efekt lewitujących elementów, które zostałyby umieszczone na wysokości widza urozmaicając jego drogę zwiedzania o dodatkowy slalom. Górna część wystawy została również utrzymana w koncepcji pętli, dzięki czemu zyskujemy spójność założenia oraz naprowadzamy obserwatora na pierwotnie przyjęty kierunek zwiedzania. Ponadto przyjęte przez nas rozwiązania materiałowe pozwalają na wykorzystanie dużych połaci przegród wertykalnych pod projekcje multimedialne.

W górnej części została dodatkowo zlokalizowana strefa administracyjna podzielona na dwie części, które zostały rozbite przez pomieszczenia higeniczno-sanitarne niezbędne dla zachowania komfortu zwiedzających oraz pracowników strefy administracyjnej. Pierwsza część została zaprojektowana z myślą o dyrekcji. Wprowadzona zostały tutaj recepcja, pomieszczenie socjalne oraz dwa przestronne gabinety z widokiem na Narodowe Muzeum Rolnictwa i położony w pobliżu Wielkopolski Park Narodowy. Natomiast w części drugiej zaproponowaliśmy „open space” dla pracowników, salę konferencyjną oraz dodatkowy gabinetem skierowanymi ku stacji kolejowej Szreniawa. Wnętrza biurowe dopełniają dwie budki telefoniczne, dzięki czemu pracownicy zyskują dodatkowy komfort pracy. Zwiedzający kontynuując eksploracje muzeum schodząc z antresoli zostaje wprowadzony w przestrzeń sklepu z pamiątkami, która stanowi integralną część drugiego foyer i jednocześnie fragment przestrzeni ekspozycyjnej. To właśnie tutaj zwiedzający kończy swoją wizytę. Jako urozmaicenie wystawy, na osi drzwi wejściowych do drugiego foyer, w ścianie dzielącej część muzealną od części magazynowo warsztatowej, wprowadzone zostało duże szklenie umożliwiające obserwatorom „podglądanie” prac renowacyjnych prowadzonych nad zabytkami motoryzacji. Dodatkowe szklenie w elewacji frontowej nie tylko zapewnia doświetlenie do części warsztatowej, ale również stanowi dodatkowe okno na postępujące tutaj prace. Natomiast wszystkie pomieszczenia techniczne zostały ukryte w pierwszej bryle od frontu dzięki czemu ze względu na brak wymogów dotyczących doświetlenia powyższych pomieszczeń została ona całkowicie obudowana płytą warstwową.

RONET - Zbigniew Filipek Biuro: 32-020 Wieliczka, ul. Zacisze 16, NIP: 677-133-92-83,
Konto bankowe: BANK PEKAO SA 03 1240 1431 1111 0010 2980 4734, tel: 608 835 030,
e-mail: biuro.ronet@wp.pl, ronet@ronet.pl