Konkurs na opracowanie aktualizacji koncepcji urbanistyczno-architektonicznej zagospodarowania Parku Miejskiego w Starachowicach
II miejsce

<<< powrót
  • GXM Studio Architektury Grzegorz Porębski
Skład zespołu:
  • mgr inż. arch. Grzegorz Porębski  
  • mgr inż. arch. Maria Porębska 

II nagroda została przyznana za konsekwentną i całościową ideę kształtowania przestrzeni parku m.in. poprzez wprowadzenie jednolitego materiału. Na uwagę zasługują indywidualne i ciekawe rozwiązania elementów małej architektury parkowej.

IDEA

Główną ideą projektową Parku Miejskiego jest wzmocnienie walorów krajobrazowo-przyrodniczych parku, wykreowanie atrakcyjnej przestrzeni publicznej do rekreacji,wypoczynku oraz sportów dla szerokiej grupy mieszkańców a także turystów. Stworzenie środowiska przyjaznego wszystkim użytkownikom, w różnych przedziałach wiekowych i statusach społecznych oraz stworzenie wyraźnego znaku przestrzennego odnoszącego się do górniczego i przyrodniczego dziedzictwa tego terenu.

ZAŁOŻENIA PRZESTRZENNE PARKU MIEJSKIEGO

Główny kręgosłup kompozycyjny stanowi ciąg strumienia wraz z dwoma oczkami wodnymi które w naturalny sposób stanowią „płynną” granicę pomiędzy strefą parku „wysokiego” - leśnego a strefą parku „niskiego”, wzdłuż wodnego strumienia ciągnie się główna aleja spacerowa ,która bierze swój początek przy źródłach strumienia w miejscu gdzie były zlokalizowane dawne wejścia do kopalni. Projekt czerpie inspiracje z górniczego dziedzictwa wydobycia rud żelaza, które to stało się ważnym elementem rozwoju przemysłowego Starachowic , w sposób symboliczny oznaczono miejsce wejścia do kopalni Herkules, gdzie ciemne korytarze kopalniane przedstawiono w formie transparentnych zielonych pergoli na ruszcie z konstrukcji stalowych imitujących dawne korytarze. Z uwagi na wydobycie w tym miejscu rud żelaza, inspirując się bogatą kolorystką tego minerału zaproponowano zastosowanie jako wyróżniającego się materiału stali kortenowskiej posiadającej „własną osobowość” i w subtelny sposób oddaje ducha górniczego dziedzictwa, materiał ten pojawia się na ważnych obiektach i elementach małej architektury.

Główne serce parku będzie stanowić polana działań efemerycznych zlokalizowana przy restauracji - najważniejszym miejscu spotkań i działań mieszkańców. To w tym miejscu zakłada się stworzenie głównego centrum festiwalowego oraz placu zabaw.

Układ komunikacyjny

Lokalizacja ścieżek, pomostów, tarasów i punktów widokowych ma za zadanie stworzyć atrakcyjną osnowę - sieć komunikacyjną w parku integrującą wszystkie funkcje zagospodarowania terenu z istniejącymi i ulubionymi kierunkami przemieszania się mieszkańców i spacerowiczów. Układ komunikacyjny przebiega zgodnie z założeniami konkursowymi nawiązuje bezpośrednio do istniejących ciągów pieszych, wprowadza miękki układ ścieżek oraz łagodzi strome nachylenia ścieżek rowerowych w celu ograniczenia dużych prędkości. Korekta którą wprowadza się do założeń konkursowych polega na rozłączeniu ścieżki rowerowej w okolicach restauracji, zabieg ten pozwala na bezkolizyjną działalność zewnętrznego ogródka restauracji jak też bezkolizyjne połączenie z polaną rekreacyjna i placem zabaw przy oczku wodnym. Ścieżka rowerowa łączy się ponownie w granicy parku „wysokiego” leśnego. Na tyłach restauracji zlokalizowano parking rowerowy na 12 miejsc. Wprowadza się nową ścieżkę prowadzącą od ul. Chopina która doprowadza do strefy roślin chronionych. Parkingi zlokalizowano wzdłuż ul. Radomskiej oraz ul.Chopina. Na terenach podmokłych oraz na ścieżce dydaktycznej projektuje się pomosty drewniane impregnowane ciśnieniowo. Podniesienie ścieżki pozwala na swobodne przemieszczanie się owadów i małych gryzoni. Ścieżki rowerowe i piesze zaprojektowano z wodoprzepuszczalnych nawierzchni mineralno-żywicznych o odcieniach szarości.

Szata roślinna

Główna ideą dotyczącą roślinności jest jej jeszcze większe nasycenie oraz wzbogacenie jej o nowe gatunki roślin charakterystycznych dla tego regionu oraz zastosować implantacje roślin chronionych które będą stanowić dużą atrakcją tego miejsca uwrażliwiając mieszkańców na problem ginących gatunków roślin.

W parku wyodrębniono wyraźne dwie strefy:

• Park Wysoki-leśny – Naturalny drzewostan o charakterze leśnym wzbogacono o roślinność, która uzupełni i uatrakcyjni tą strefę oraz pozwoli rozwijać się w sposób naturalny, założono poddanie renowacji ściółki parkowej i trawników, wzbogaconych w roślinność zadarniającą – okrywową np. bluszcz pospolity, rumianka japońska oraz typowe byliny leśne np. zawilce, przylaszczki, trawy ozdobne, krzewinki; a także poprzez zastosowanie implantacji roślin chronionych które będą dużą atrakcją tego miejsca a które za pomocą specjalnego oznakowania będą uwrażliwiać mieszkańców na problem ginących gatunków roślin. W strefie tej poprzez specjalne oznakowanie wyróżniono strefy:
strefa roślin chronionych ,bór sosnowy,rodzime drzewa i krzewy iglaste Polski. Oznakowanie tych miejsc za pomocą specjalnych tablic ,subtelnie wpisujących się w dane skupisko roślin.

• Park Niski - Główny kręgosłup kompozycyjny stanowi strumień wraz z oczkami wodnymi oraz promenada kwiatowa-festiwalowa, w jej otoczeniu zlokalizowano główne roślinne strefy tematyczne : rośliny wrzosowate,kolekcja różaneczników ,rodzime drzewa i krzewy liściaste Polski, ogród czterech pór roku, oraz pozostawiono miejsca do „interwencji festiwalowych” całość kompozycji dopełnia strefa palludarium roślin na terenach pomokłych, mokradeł.

OBIEKTY ARCHITEKTONICZNE I MAŁA ARCHITEKTURA

• Obiekt gastronomiczny - restauracja

Główną inspiracją do stworzenia bryły restauracji była zastana morfologia terenu oraz wychodnia skalna. Wysadzinowy charakter wychodni - „wyrywający grunt” był przyczynkiem do stworzenia zielonego dachu i formy częściowo zatopionej w ziemi. Obiekt zaprojektowano jako zwartą bryłę która pełni od strony ul. Radomskiej rolę bufora akustycznego w miejscu największego zagrożenia hałasem komunikacyjnym Wykorzystując istniejącą skarpę i różnice w terenie sięgającą 2m zaprojektowano obiekt wtapiający się w istniejące ukształtowanie terenu łącząc komunikację pieszą z zielonym dachem i drewnianym tarasem.

Budynek rozdziela ciąg pieszy od rowerowego. Na dachu obiektu będzie można obserwować istniejącą przyrodę oraz taras będzie służyć jako loża do obserwacji wszelkich działań na polanie. Podobną funkcje będą pełnić amfiteatralne schody przy restauracji gdzie będą mogły się zbierać niewielkie grupy osób na okazyjne wydarzenia np. ekologiczne wykłady itp.

Posadowienie obiektu na ławach i stopach żelbetowych lub płycie - stosownie do warunków gruntowych i obliczeń konstrukcyjnych na etapie projektu budowlanego i wykonawczego.

Konstrukcja ścian nośnych i stropów wewnętrznych – żelbetowa.. Elewacja w postaci paneli ze stali kortenowskiej. Fasada przeszklona - ściana osłonowa słupowo-ryglowa konstrukcja nośna wykonana ze stalowych profili.

Budynek projektuje się jako energooszczędny obiekt z zastosowaniem systemów ekologicznego wspomagania układów instalacyjnych.

• Amfiteatr

Obiekt amfiteatru składa się z następujących elementów : -obiekt zadaszonej sceny wraz z zapleczem w którym zlokalizowano dwie garderoby wraz z węzłami sanitarnymi . Forma obiektu wynika z kształtu geometrii amfiteatru i stanowi przestrzeń służącą do wszelkich działań estradowych. Przewiduje się wykonanie budynku sceny w technologii z ram stalowych wykończonych od wewnątrz materiałami akustycznymi. Posadowienie obiektu na ławach i stopach żelbetowych lub płycie - stosownie do warunków gruntowych i obliczeń konstrukcyjnych na etapie projektu budowlanego i wykonawczego. Elewacja w postaci paneli ze stali kortenowskiej. Obiekt obsługiwany będzie poprzez oddzielną drogę dojazdową z miejscami na parkowanie samochodów.

Amfiteatr składa się z 648 miejsc siedzących, trybunę projektuje się jako terenową żelbetową z barwionego betonu z wypełnieniem trawą. Zielone wypełnienie ma na celu jak najbardziej płynny i „zielony charakter”. Przewyżki trybuny zapewniają dobrą widoczność ze wszystkich miejsc przy organizacji dowolnych imprez. Ewakuacja będzie się odbywać w części dolnej dwu kierunkowo w części górnej jedno-kierunkowo na główny ciąg pieszy. Założono demontowalny system ogrodzenia na czas imprez.

• Obiekt obsługujący amfiteatr

W obiekcie zlokalizowano funkcję toalety miejskiej dostępnej zarówno od głównego ciągu pieszego jak i też od strony amfiteatru, obie części posiadają możliwość zamykania np. w czasie imprezy może być zamknięta część dostępna z ciągu pieszego a otwarta od strony amfiteatru . W obiekcie zlokalizowano również pomieszczenie kasowe oraz bufet otwierany na czas imprezy. Posadowienie obiektu na ławach i stopach żelbetowych lub płycie - stosownie do warunków gruntowych i obliczeń konstrukcyjnych.

Konstrukcja ścian tradycyjna z pustaków ceramicznych stropy-żelbetowe. Elewacja w postaci paneli ze stali kortenowskiej.

• Toaleta miejska- południowo-zachodnia część parku

W obiekcie zlokalizowano funkcję toalety miejskiej dostępnej z głównego ciągu pieszego. Obiekt częściowo wbija się w istniejącą skarpę oraz posiada zielony dach nawiązujący do wychodni skalnych. Posadowienie obiektu na ławach i stopach żelbetowych lub płycie - stosownie do warunków gruntowych. Elewacja w postaci paneli ze stali kortenowskiej.

• Taras widokowy w części północnej

Taras widokowy zaprojektowano na osi promenady kwiatowej -festiwalowej z którego będzie się rozpościerać widok na kompozycje roślinne i kwiatowe . Taras wraz z schodami tworzy zamknięcie widokowe promenady. Jego kształt i lokalizacja stanowi przedłużenie dwóch ważnych przejść pieszych przy rondzie Prezydenta Lecha Kaczyńskiego. Konstrukcja tarasu jako stalowa tarcza z elementami drewnianymi impregnowanymi ciśnieniowo. Fundamenty stopy żelbetowe. Okładzina ze stali kortenowskiej.

• Punkt widokowy

Punkt widokowy zaprojektowano w formie zamkniętej pętli i tworzy przestrzenną ścieżkę między drzewami odkrywającą przyrodę z zupełnie innej perspektywy. Z punku widokowego będzie się rozpościerać szczelinowy widok na założenie ogrodowe przy Domu Kultury. Konstrukcja punktu widokowego stalowa z elementami drewnianymi impregnowanymi ciśnieniowo. Kładki podparte na stalowych słupach. Posadowienie kładek na stopach żelbetowych. Okładzina balustrad ze stali kortenowskiej.

• Mała architektura

Obiekty małej architektury zaprojektowano z materiału przewodniego - stali kortenowskiej oraz drewna impregnowanego ciśnieniowo. Posiadają prostą formę nawiązującego swoim charakterem do górniczego i przyrodniczego dziedzictwa.

• Place zabaw

Zaprojektowano główny plac zabaw w okolicach obiektu gastronomicznego, z uwagi na parkową realizacje proponuje się montaż urządzeń z wysokiej jakości materiałów drewnianych i stalowych. Jego usytuowanie pozwala na odpowiednie nasłonecznienie oraz zacienienie w upalne dni. Uznano także, że najlepszym placem zabaw będzie teren parku leśnego, pasy zieleni wzdłuż strumienia, oraz polana działań efemerycznych. Dla młodzieży proponuje się urządzenia do uprawiania kalenistyki oraz slackline zlokalizowanych w południowej części parku „niskiego”.

• Pomnik upamiętniający Stefana Żeromskiego

Po analizie uznano ,że najlepszym pomnikiem upamiętniającym pisarza prócz niewielkiego totemu z opisem biografii pisarza będą parkowe biblioteki gdzie na leżaku lub na hamaku w zacisznej, intymnej atmosferze będzie się można oddać literaturze. Szafy z książkami powinny być objęte monitoringiem lub otwierane za pomocą specjalnego kodu wysyłanego na komórkę.

• Obiekty sportowe

Z uwagi na klasyczny charakter parku oraz specyficzny charakter boisk ich skalę i materiał uznano ,że takie obiekty powinny się znaleźć na przedpolu przy Szlakowisku, natomiast w parku powinny być preferowane sporty które można uprawiać na trawie i do tego celu najlepiej nadaje się polana działań efemerycznych gdzie przewiduje się zastosowanie specjalnej trawy na uszkodzenia mechaniczne i odpornej na ustawianie przenośnych elementów. Na ścieżkach pieszych proponuje się oznakowanie pomiaru odległości np. do testu Copera. Cały park leśny w miejscach o zróżnicowanym terenie przewiduje się jako trasy do uprawiania biegów crosowych.

• Mostki

Zaprojektowano trzy mostki piesze i jeden rowerowy na głównych ciągach komunikacyjnych. Charakterystyczne formy balustrad są powiększoną reinterpretacją unerwienia liści drzew liściastych. Motyw roślinnego ornamentu przewiduje się także na innych elementach małej architektury i detali architektonicznych. Konstrukcja mostku stalowa z elementami drewnianymi impregnowanymi ciśnieniowo. Fundamenty żelbetowe.

• Skwer Ofiar Zbrodni Katyńskiej

Po analizie uroczystości związanych z upamiętnieniem ofiar zauważono niedostateczną wielkość placu przy pomniku. Zaprojektowano rastrową (miękką) formę placu w formie krzyża która pozwoli uczestnikom spotkania, pocztów sztandarowych przebywać na odpowiedniej utwardzonej nawierzchni. Proponuje się także usunięcie wszystkich dysharmonizujących krzewów wewnątrz zielonych placów otoczonych żywopłotem.

ROZWIĄZANIA INSTALACYJNE

W miejscach narażonych na największe wypłukiwanie oraz w miejscach największego spływu wód opadowych przewiduje się rury drenarskie przechwytujące wodę do napełniania oczek wodnych ,strumieni oraz terenów podmokłych. Przewiduje się oświetlenie parku lampami parkowymi, oświetlenie pomników przyrody oraz małej architektury. Na terenie parku przewiduje się stały monitoring oraz Wi-Fi.

RONET - Zbigniew Filipek Biuro: 32-020 Wieliczka, ul. Zacisze 16, NIP: 677-133-92-83,
Konto bankowe: BANK PEKAO SA 03 1240 1431 1111 0010 2980 4734, tel: 608 835 030,
e-mail: biuro.ronet@wp.pl, ronet@ronet.pl