Konkurs na opracowanie koncepcji architektoniczno-urbanistycznej Centrum Lokalnego Skwer S. Broniewskiego "Orszy" w Warszawie
III nagroda

<<< powrót
  • Miłosz Zieliński, Wojciech Kawalec, Jan Kocieniewski
Skład zespołu:
  • mgr inż. arch., arch. krajobrazu Wojciech Kawalec  
  • mgr inż. arch. krajobrazu Jan Kocieniewski  
  • dr inż. arch., arch. krajobrazu Miłosz Zieliński 

Wnioski z analizy uwarunkowań

Analiza przedmiotowego terenu wykazała cztery podstawowe wartości miejsca, które będą stanowić fundament założeń projektowych:
1. Wyraźnie ukształtowane wnętrza urbanistyczne
2. Wartościowa szata roślinna
3. Usługi gastronomiczne
4. Naturalny (oddolny) rozwój „Lokalnego centrum”

Ad.1. Mankamentem układu jest jednak komunikacyjne odcięcie skweru od parku przez co oba wnętrza stanowią de facto osobne byty. Należy poprawić komunikację pomiędzy wnętrzami.

Ad.2. Zieleń jest cennym elementem terenu jednak zbyt gęste zwarcie koron powoduje znaczne zacienienie terenu. Ma to złe skutki w postaci kondycji trawnika. Należy stworzyć warunki dla wykształcenia się murawy wielofunkcyjnej przez zwiększenie świetlistości koron drzew.

Ad. 3. Tren jest bogaty w usługi gastronomiczne o różnym standardzie. Należy utrzymać ten stan, przy jednoczesnym podniesieniu jakości korzystania z konkretnych lokali.

Ad.4. Miejsce to zyskuje charakter lokalnego centrum z „naturalnego rozwoju”. Wpływ na to mają powyższe wartości. Zdefiniowana kompozycja wnętrz urbanistycznych buduje obraz przestrzeni publicznej o charakterze pozytywowym, a to daje poczucie „wymknięcia” przestrzeni. Podobnie zieleń i usługi gastronomiczne sprzyjają procesom centrotwórczym.

Najcenniejszą wartością są ludzie – mieszkańcy i drzemiący w nich kapitał społeczny, który przy odpowiednim pobudzeniu da szansę na ożywienie terenu już na pierwszym etapie, przy wykorzystaniu minimalnych nakładów finansowych. Należy wykorzystać ten potencjał.

Główne założenia – kierunki działań

Założenia projektowe odpowiadającą wyżej scharakteryzowanym wnioskom tj:
- scalenie obu wnętrz (jako optymalne rozwiązanie przewidziano utworzenie szerokiego przejścia dla pieszych na poziomie terenu, pomiędzy wlotem ul. Różanej a pomnikiem Matejki. Wzmocni to nie tylko łączność pieszą pomiędzy skwerem, a parkiem ale także „zwiążę” oba wnętrza osią kompozycyjną.
- podniesienie jakości szaty roślinnej (prace z zakresu wycinki okazów osłabionych i o znacznym posuszu, przycinanie koron drzew, utworzenie „ogrodu społecznego” czyli przestrzeni dla wspólnego sadzenia i pielęgnowania bylin oraz kwiatów.
- podniesienie jakości lokali gastronomicznych o różnych standardach (na drugim etapie zakłada się niewielką korektę lokalizacji oraz utworzenie pawilonów o spójnej stylistyce)
- pobudzenie oraz wykorzystanie potencjału drzemiącego w mieszkańcach – właścicielach „centrum lokalnego” (wiele z zaplanowanych prac można wykonać niewielkimi nakładami finansowymi), a korzystając z kreatywność i osób zaangażowanych w projekt można uzyskać nieznane dotąd rozwiązania. Współpraca mieszkańców przy wspólnej przestrzeni zaowocuje także wzmocnieniem relacji sąsiedzkich, umocnieniem utożsamiania się z miejscem. Pośrednio wpłynie także na bezpieczeństwo oraz porządek.

Idea

Zawarta jest w haśle tytułowym „Tabula rasa - wypisz wymaluj!”

Jako projektanci wykazaliśmy mocne i słabe strony terenu. Pragniemy zamienić go w Miejsce (przez wielkie M) żywe i atrakcyjne. Może stać się to jedynie przy aktywności samych mieszkańców. Dlatego koncepcja przedstawia rozwiązania twarde i miękkie. Te pierwsze zapewniają łagodzenie mankamentów terenu i tworzą ramę dla działań miękkich, będących solą niniejszej koncepcji.

W pierwszym etapie przewidziano PROTOTYPOWANIE przestrzeni, czyli jej ewolucyjną przemianę w miejsce bardziej przyjazne użytkownikom przy ich udziale (zmiana funkcji i programu). Drugi etap jest utrwaleniem rozwiązań w formach architektonicznych i krajobrazowych (zmiana formy i estetyki). Koncepcja zakłada by mieszkańcy mieli możliwość swobodnego kształtowania swojego centrum (jak na czystej karcie zapisywali i malowali swoje potrzeby).

IV ETAP I – PROTOTYPOWANIE

Koncepcja zakłada utworzenie społecznej organizacji o roboczej nazwie „Konsulat Mieszkańców”, której siedziba mogłaby znajdować się w jednym z parterowych lokali przy „Małej Puławskiej”. Miejsce to byłoby bazą lokalnych organizacji pozarządowych np. MOKO, Stow. Moja Narbutta oraz wszystkich innych mieszkańców mających pomysł na wydarzenie lub inne wykorzystanie wspólnej przestrzeni centrum. Zarządzanie „Konsulatem” miałoby charakter wspólnotowy, rotacyjny. Konsulat byłby odpowiedzialny za organizację oraz prowadzenie wydarzeń.

Proces przemian terenu należy zacząć od przeprowadzenia akcji wspólnego sprzątania skweru, pielęgnacji roślin oraz przeprowadzanej w porozumieniu ze stosownymi organami miejskimi reorganizacji ruchu kołowego. Mieszkańcy wyposażeni w farby, pędzle i elementy małej architektury stopniowo zamieniają ul. Różaną w woonerf czyli strefę ruchu uspokojonego, gdzie priorytet mają piesi użytkownicy.

W swobodnym aranżowaniu przestrzeni pomocny będzie system modularnych, mobilnych elementów, z których w łatwy sposób można układać meble miejskie i tworzyć pożądane zagospodarowanie np. siedziska, donice, elementy do dziecięcych zabaw ale także „szykany” dla samochodów na jedni.

System modularny jest jedynym bardziej kosztownym elementem pierwszego etapu. Szacunkowy koszt 300 kloców (można z nich utworzyć: zestaw prezentowany na planszy) wynosi 60 000 tys. PLN. Całoroczne formy aranżacji za pomocą systemu modularnego, który poprzez kolorystykę stanowi ważny element identyfikacji wizualnej:
• donica na roślinność (4x6 modułów)
• siedzisko z dwoma oparciami zwróconymi do siebie (5 modułów)
• stoliki śniadaniowe z opcją gry w szachy
• kosz na śmieci
• ławka z oparciem (2 moduły)
• ławka prosta (4moduły)

Cykliczne formy aranżacji:
• przeszkoda liniowa dla samochodów lub sposób wymknięcia przestrzeni
• stoły i siedziska - aranżacja salonu na salę degustacyjną, konferencyjną itp.
• podwyższenie dla wydarzeń artystycznych, występów, pokazów, ekspozycji, odczytów
• kameralna salka audytoryjna na świeżym powietrzu -spotkania z gościem centrum lokalnego
• lada z siedziskiem - kiermasz, targ...

ETAP II – UTRWALANIE + PODNOSZENIE JAKOŚCI

Drugi etap obejmuje działa z zakresu odnowy substancji i utrwalenia rozwiązań wypracowanych podczas pierwszego etapu.

Przewidziano:
1. Zmianę przekroju ulic: Różanej, „Małej Puławskiej” i Dąbrowskiego w taki sposób, że następuje likwidacja krawężników i wyrównanie pozimów.
2. Wymianę nawierzchni na gładką, bezfazową betonową.
3. Utworzenie systemu małej retencji wody opadowej w postaci „ogrodu traw”.
4. Wymianę tymczasowych pawilonów na nowe, o spójnej stylistyce.
Połączone wspólnym zadaszeniem pawilony A (120m2)i B (96m2) uzupełniają i wzmacniają funkcje gastronomiczne przy strefie pieszej ul. Różanej. Dodatkowo w pawilonie B przewidziano miejsce dla „kiosku ruchu” od strony przejścia dla pieszych.
Podobnie mniejsze pawilony C (46m2) i D (23m2) przy ulicy Dąbrowskiego mieszczą funkcje gastronomiczne.
5. Budowę pawilonu E (32m2) o funkcji sanitarno-gospodarczej. Zawiera automatyczne wc dostępne od strony ul. Puławskiej, schowek na narzędzia ogrodnicze, zlew gospodarczy, miejsce na odpadki.
6. Utworzenie akcentu wodnego w postaci fontanny posadzkowej z różnorodnym programem m.in. do zabaw wodnych dla dzieci. (w pierwszym etapie można osiągać podobny efekt metodą nisko kosztową wykorzystując ogrodnicze urządzenia do nawadniana trawników).
7. Posadzenie rzędu krzewów w pasie zieleni pomiędzy jezdniami ul. Puławskiej po ty by pieszy lub kierowca przemieszczający się w osi ul. Puławskiej, widząc po jednej stronie zadrzewienie Centrum Lokalnego, a po drugiej linię krzewów miał wrażenie, że jest w we wnętrzu parkowym o spójnej kompozycji.
8. W części parkowej organizację niewielkiej sceny z zadaszeniem membranowym o lekkiej, demontowanej konstrukcji.
9. Przeniesienie tablicy upamiętniającej uczestniczki Powstania Warszawskiego w głąb ogrodu oraz nadanie jej stosownej oprawy. Pomnik ramowany będzie grupami wysokich traw a tłem będzie oczko wodne.

RONET - Zbigniew Filipek Biuro: 32-020 Wieliczka, ul. Zacisze 16, NIP: 677-133-92-83,
Konto bankowe: BANK PEKAO SA 03 1240 1431 1111 0010 2980 4734, tel: 608 835 030,
e-mail: biuro.ronet@wp.pl, ronet@ronet.pl