Konkurs studialny na opracowanie koncepcji programowo-przestrzennej przedsięwzięcia „Polaricum” w Śląskim Ogrodzie Zoologicznym w Chorzowie
III nagroda równorzędna

<<< powrót
  • Ostrowscy Architekci Sp. z o.o.
Skład zespołu:
  • Jarosław Ostrowski  
  • Dagmara Ostrowska  
  • Sylwia Ciesielska  
  • Agata Wierzchoń  
  • Michał Grzędziński  
  • Milena Piwowarczyk  
  • Marta Pośpiech  
  • Marta Jagoda  
  • Amelia Muskała  
  •  
  •  
  • http://www.ostrowscyarchitekci.pl/  
  •  

Lokalizacja i usytuowanie obiektu

Projektowane założenie usytuowane jest na działce położonej w środkowej części Parku Śląskiego w obrębie Śląskiego Ogrodu Zoologicznego. Obszar charakteryzuje się dużym spadkiem terenu w kierunku południowo-zachodnim, znacznym zalesieniem oraz znikomym zainwestowaniem.

Budynek założenia "Polaricum" zlokalizowany jest w centralnej części wyznaczonego obszaru opracowania. Obiekt wykorzystuje naturalny spadek terenu i jest w nim swobodnie osadzony. Główne dojście znajduje się od strony północno-zachodniej. Jest to połączenie istniejącej ścieżki prowadzącej od starej części ogrodu zoologicznego oraz nowoprojektowanego, niezależnego wejścia na teren Śląskiego Ogrodu Zoologicznego. Dodatkowo od strony południowo-wschodniej biegną ścieżki, które są kontynuacją struktury komunikacyjnej starej części Ogrodu Zoologicznego. Od strony północno-wschodniej natomiast znajduje się wjazd dla obsługi technicznej i przeciwpożarowej.

Idea założenia

Główną ideą „Polaricum” jest ochrona gatunków zwierząt polarnych oraz edukacja zwiedzających poprzez odwzorowanie naturalnych warunków środowiska okołobiegunowego. Budynek wzniesiony z nachodzących na siebie kręgów nawiązuje do Igloo - tradycyjnej formy architektonicznej dla rejonów podbiegunowych.

Przeznaczenie i charakterystyka budynku

"Polaricum" jest założeniem interdyscyplinarnym. Jego podstawową funkcją jest ochrona ex situ fauny z rejonów o klimatach okołobiegunowych. Pełni również rolę edukacyjną poprzez liczne wystawy poświęcone obszarom polarnym oraz ekspozycje charakterystycznych gatunków fauny i flory tego rejonu. Obiekt umożliwia poznanie obrazu środowiska odmiennego od tego, w jakim żyjemy. "Polaricum" jako obiekt rekreacyjny kontynuuje funkcję całego założenia Parku Śląskiego.

Kształtowanie zabudowy

Obiekt zaprojektowany jest na planie zbliżonym do elipsy. Ważnym elementem założenia jest strefowanie obiektu pozwalające w optymalny sposób zaspokoić potrzeby zwierząt. Zagrody znajdują się poniżej kładki dla zwiedzających rozpoczynającej się w strefie wejściowej. Została ona zaprojektowana tak, aby umożliwić turystom oglądanie zwierząt w zagrodach wewnętrznych oraz zewnętrznych. Schodząc z kładki, zwiedzający przechodzi do strefy edukacyjnej przybierającej formę makiety lodowca. Prowadzi ona na najwyższą kondygnację - taras widokowy, gdzie dalej rozciąga się ekspozycja połączona z funkcją gastronomiczną. Koncentryczna forma obiektu i promieniste rozmieszczenie zagród dla podopiecznych Ogrodu Zoologicznego pozwala na wykreowanie zewnętrznych wybiegów przylegających do budynku. Zarówno budynek "Polaricum" jako pawilon punktowy, jak i sposób zagospodarowania terenu wokół nawiązują do obiektów oraz sposobu kształtowania przestrzeni w Śląskim Ogrodzie Zoologicznym. Forma architektoniczna budynku sprawia, iż "Polaricum" (obok Stadionu Śląskiego oraz Planetarium) stanie się kolejną dominantą na mapie Parku Śląskiego.

Forma zabudowy a gospodarka energią

Projektowany budynek "Polaricum" poprzez swoją koncentryczną, elipsoidalną formę jest obiektem pozwalającym zmniejszyć koszty eksploatacyjne. Dodatkowym atutem przyjętych rozwiązań projektowych jest umieszczenie wybiegów dla zwierząt poniżej poziomu terenu, co umożliwia minimalizację nakładów finansowych na chłodzenie przestrzeni do życia dla arktycznych "mieszkańców" Śląskiego Ogrodu Zoologicznego.

Obsługa techniczna zagród znajduję się na najniższej kondygnacji, niedostępnej dla zwiedzających. Strefa ułożona jest promieniście na planie okręgu. Do jej wnętrza prowadzi wjazd techniczny - rozwiązanie to umożliwia swobodny transport zwierząt, pokarmu i sprzętu do budynku nie kolidujący z częścią reprezentacyjną, która znajduje się na piętrze i posiada osobne dojście z drugiej strony obiektu. Ważnym elementem założenia "Polaricum" jest zapewnienie bezpieczeństwa zwierząt, obsługi kompleksu oraz zwiedzających - w tym celu zastosowano dwa osobne poziomy: poziom dla zwierząt oraz poziom dla zwiedzających.

Edukacyjny aspekt "Polaricum" ma bardzo duże znaczenie w zrozumieniu zachowań zwierząt. Znaczna część powierzchni budynku została przeznaczona na cele naukowe i informacyjne. „Polaricum” jest wyposażone w liczne środki przekazu wiedzy: tablice informacyjne, wyświetlacze interakcyjne oraz modele i makiety obrazujące omawianą problematykę. Ułożone są one w logicznym ciągu i zakomponowane w sztucznym lodowcu, który rozciąga się od strefy wejściowej aż po ostatnią kondygnację, gdzie tworzy rozległą strukturę. Całość oferty edukacyjnej ma na celu uświadomienie aktualnych problemów strefy okołobiegunowej.

Dodatkowo „Polaricum” dysponuje zespołem sal prelekcyjnych oraz audytorium przeznaczonych pod wynajem w celu prowadzenia konferencji naukowych, sympozjów, spotkań naukowo-edukacyjnych oraz badań indywidualnych itp.

Forma hodowli zwierząt polarnych ex situ ma na celu idealne odwzorowanie warunków życia w środowisku naturalnym tak, aby zwierzęta odczuwały pełen komfort przebywania w ogrodzie zoologicznym, a zwiedzający mogli z łatwością wyobrazić sobie warunki rejonów okołobiegunowych i móc zaobserwować interakcje w ekosystemie - oddziaływanie organizmów żywych na środowisko i odwrotnie.

Układ konstrukcyjny

Konstrukcja budynku opiera się na stalowym szkielecie zbudowanym z przestrzennych kratownic gdzie dominującym układem konstrukcyjnym jest szkielet samonośny. Zewnętrzna struktura obiektu opiera się na niezależnych kręgach wykonanych w konstrukcji stalowej, ułożone jeden na drugim przenoszą ciężar od zwieńczenia szklaną strukturą do fundamentu. Luki pomiędzy kręgami, wykorzystane są do naturalnego oświetlenia budynku oraz umożliwienia obserwacji zewnętrznych wybiegów.

Wnętrze budynku posiada własną niezależną od przekrycia konstrukcję szkieletowo-żelbetową.

Konstrukcja przekrycia opiera się na zasadzie systemu równoleżnikowego gdzie struktura użebrowania przenosi główne, równoleżnikowe momenty zginające oraz składowe poziome i pionowe oddziaływań sąsiednich żeber (kręgów). Dolne pierścienie kratownicy będą przenosić siły rozciągające powstające od momentów zginających a nad nimi ukształtowane będą górne pierścienie ściskane. Pierścienie równoleżnikowe (kręgi) będą wzajemnie podparte poprzez układ ściskanych krzyżulców. Na wewnętrznym ściskanym kręgu rozparty będzie świetlik o konstrukcji powłokowej. Konstrukcja przyziemia oraz fundament zostanie wykonany w konstrukcji żelbetowej, monolitycznej. Posadowienie ze względu na słabe grunty zostanie zaprojektowany w postaci płyty fundamentowej, która pozwoli na równomierne rozłożenie obciążeń od konstrukcji budynku na grunt.

RONET - Zbigniew Filipek Biuro: 32-020 Wieliczka, ul. Zacisze 16, NIP: 677-133-92-83,
Konto bankowe: BANK PEKAO SA 03 1240 1431 1111 0010 2980 4734, tel: 608 835 030,
e-mail: biuro.ronet@wp.pl, ronet@ronet.pl