Konkurs na opracowanie koncepcji architektonicznej przebudowy, rozbudowy i nadbudowy budynku Galeria Sztuki Współczesnej Bunkier Sztuki w Krakowie
II nagroda

<<< powrót
  • PAG Pracownia Architektury Głowacki
Skład zespołu:
  • dr inż. arch. Tomasz Głowacki  
  • Konrad Mierzwa  
  • Marcin Mierzwiak  
  • Katarzyna Śleboda  
  • Bartek Wójcik  
  •  
  • współpraca w zakresie projektu instalacji: Cundall Polska, Wojciech Stec  
  •  
  •  
  • http://www.paglowacki.pl/  
  •  

1. Opis ogólny koncepcji – idea projektowa

Galerii Sztuki Współczesnej Bunkier Sztuki w Krakowie projektu Krystyny Różyskiej-Tołłoczko jest obiektem kompletnym i pełnowartościowym, co wywarło znaczący wpływ na podjęte decyzje projektowe. Chcąc zachować skalę i formę Galerii, zaproponowano nadbudowę wycofaną do wnętrza kwartału, która wpisuje się w jego chaotyczną strukturę. Pośród elementów o różnych kubaturach i wysokościach, prostopadłościenna bryła stanowi integralną część zabudowy, usytuowaną jednak w tle w stosunku do budynku Galerii. Dzięki temu zachowano skalę urbanistyczną zabudowy od strony Plant i placu Szczepańskiego.

Jednocześnie zabieg ten umożliwia odtworzenie szklanego dachu nad pierwszym piętrem, jako pierwotnego zamysłu autorki. W nawiązaniu do oryginalnych rozwiązań materiałowych proponuje się też wykończenie elewacji nadbudowy luksferami, zachowując spójność między istniejącą i nowo projektowaną tkanką.

Za cenny element projektu uznano również elewację frontową Bunkra, która zostaje w pełni odsłonięta przez umieszczenie kawiarni w części podziemnej. Stwierdzono, że sugerowane
w regulaminie odsunięcie pawilonu w kierunku Plant jest niewystarczające i zaburza odbiór obiektu. Lokal został doświetlony przez szklany stropodach, któremu nadano formę pasa łączącego wejścia A i B do budynku Galerii. Dzięki temu zachowano kontakt użytkowników z zewnętrzem jak i umożliwiono wgląd do wnętrza z poziomu placu wejściowego.

2. Opis zagospodarowania terenu – z bilansem powierzchni

W związku z wprowadzeniem nowych elementów zagospodarowania terenu, głównym celem projektowym było uporządkowanie placu wejściowego oraz podkreślenie elewacji frontowej budynku. Zaproponowano pokrycie placu białym żwirem z zachowaniem niezbędnych fragmentów powierzchni utwardzonych: kładki przy wejściu A, placu przed wejściem B oraz obrysu baszty, który stanowi przedpole nowego wejścia do kawiarni. Schody zewnętrze zostały zabezpieczone betonową balustradą, która odwzorowuje istniejącą poręcz przy pochylni. Równolegle do nich umieszczono szklany stropodach w formie pasa łączącego wejścia A i B, który doświetla część podziemną i zapewnia kontakt użytkowników z zewnętrzem.

Przed wejściem B ulokowano platformę dostawczą, która obsługuje magazyny muzealne oraz zaplecze kuchenne. Dzięki wpisaniu w odpowiednio dobrane podziały posadzki, została ona całkowicie ukryta. Uporządkowano też dojście do lokalu gastronomicznego w sąsiedztwie wejścia A, które znajduje się poza obszarem opracowania. Użyto płyt betonowych jak przed wejściem B
i przeprowadzono ścieżkę równoległą do placu przed muzeum.

Według wymogów regulaminu, obrys baszty stanowiącej niegdyś część murów miejskich został podkreślony za pomocą wyłożenia mniejszymi płytkami.

Opis układu funkcjonalnego

Układ funkcjonalno-przestrzenny:


Przyjęte rozwiązania funkcjonalno-przestrzenne zakładają dwuetapową realizację projektu. Pierwszy etap obejmuje prace w obrębie istniejącego budynku wraz z rozbudową podziemną. Pomija się jedynie wprowadzenie klatki ewakuacyjnej w miejscu istniejącej części administracyjno-biurowej. Drugi etap zakłada wykonanie wspomnianego pionu komunikacyjnego oraz nadbudowy umiejscowionej nad salą 0.12. Obejmuje ona kolejno dwie sale wystawowe oraz kondygnacje biurową na samej górze. Stwierdzono, że sugerowana lokalizacja biur w „Drobnerówce” nie zapewnia odpowiednich warunków do pracy, zarówno pod względem powierzchni jak i doświetlenia.

Budynek Bunkra Sztuki został powiązany z projektowaną nadbudową nowym pionem komunikacyjnym, który służy też jako droga ewakuacji. Dzięki zastosowaniu wrót pożarowych uzyskano otwartą przestrzeń przedwejściową do każdej z sal ekspozycyjnych. Pion wyposażono w windę towarowo-osobową o wymiarach 170/340/300 cm, oraz wygodne schody dwubiegowe.

Zachowany budynek Bunkra Sztuki został w całości przeznaczony na ekspozycję, natomiast „Drobnerówka” na funkcje towarzyszące: kasy i sklep z pamiątkami w parterze a wyżej: księgarnię i bibliotekę. Powierzchnię wystawy powiększono też o dwie kondygnacje nadbudowy dostępne z głównego pionu komunikacyjnego.

W kondygnacji podziemnej umieszczono magazyny, salę konferencyjną, salę audiowizualną i kawiarnię z zapleczem kuchennym. Wszystkie te funkcje powiązane są z pionem komunikacyjnym, który zakończony jest podłużnym foyer z szatnią i blokiem toaletowym. W celu zapewnienia pełnej niezależności kawiarni, wprowadzono windę osobową dostępną z wiatrołapu na parterze. Prowadzi ona bezpośrednio do korytarza wydzielonego z foyer. Gastronomia wyposażona jest również w niezależne wejście schodami z zewnątrz.

Strefę magazynową i zaplecze kuchni obsługuje platforma zewnętrzna, chowana w posadzce placu. Korytarzem gospodarczym doprowadzane są dostawy do kuchni oraz eksponaty do muzeum. Magazyny zostały wyposażone w regały przesuwne i szafy o formatach B1 i B0. Zaprojektowano też pomieszczenia warsztatowe i socjalne dla pracowników.

Droga zwiedzania:

Projektowana droga zwiedzania zakłada przywrócenie istniejącego kiedyś przejścia przez „Drobnerówkę”. W związku z tym przebiega ona pętlą, która zaczyna się w foyer na parterze. Po zakupie biletu należy zwiedzać kolejno sale 0.9 i 0.12, a następnie przejść na pierwsze piętro jedną z klatek schodowych: istniejącą otwartą, lub nową ewakuacyjną. Schemat zmienia się w momencie zwiedzania nowych sal wystawowych. Zakłada się obejście dookoła, a następnie powrót do nowego pionu komunikacyjnego.

Opis rozwiązań w zakresie architektury wnętrz

Zgodnie z wymaganiami konkursu wystrój wnętrz został utrzymany w stylu lat 60-tych, zarówno w istniejącym jak i nowo projektowanym budynku. Foyer, podobnie jak sale wystawowe, zyskało białe ściany i kontrastową czarną podłogę z lastriko. Odsłonięto też istniejące niegdyś okno z luksferów, które wraz ze sztucznym oświetleniem nadaje wnętrzu elegancji. Przez wyrównanie podłogi sali wystawowej do poziomu foyer, uzyskano duże przestrzenne wejście, oraz dłuższy o trzy stopnie, reprezentacyjny bieg istniejącej klatki schodowej. Należy podkreślić, że wprowadzone zmiany szanują oryginalne rozwiązania i nie zaburzają struktury przestrzennej budynku.

W pomieszczeniach przeznaczonych do ekspozycji odtworzono też sufity podwieszane o charakterystycznej strukturze z przeźroczystych elementów przeplatanych stalowym rusztem. Zostały one powtórzone w nowo projektowanych salach, by uzyskać jednakowy nastrój na trasie zwiedzania, a także zintegrować nowo powstały budynek z istniejącą tkanką.

W dbałości o szczegóły zaprojektowano również barierki, które pojawiły się na istniejących i projektowanych schodach. Nawiązują one formą do tych oryginalnie zlokalizowanych w przestrzeni holu. Uwzględniono przy tym wymogi prawne, które zapewniają im niezbędną funkcjonalność.

Pomieszczenie kas i sklepu z pamiątkami zyskało nieco cieplejszy wyraz. Zastosowano boazerię, panele z lakierowanego drewna oraz meble z epoki. Podobny wystrój pojawia się też w innych pomieszczeniach „Drobnerówki”: księgarni i bibliotece.

Kondygnacja biurowa została wyposażona w adekwatne umeblowanie z lat 60-tych np. fotele "366" projektu Józefa Chierowskiego czy biurka wykonane metodą fornirowania na konstrukcji z płyty stolarskiej. Jako wydzielenia stosuje się też formę meblościanki, która stanowi elastyczną ażurową przegrodę w przestrzeni typu open space. Przez zastosowanie luksferów, jako poszycie elewacji nadbudowy, które są widoczne od wewnątrz, uzyskano nowoczesny wystrój, przywołujący estetykę minionych lat.

RONET - Zbigniew Filipek Biuro: 32-020 Wieliczka, ul. Zacisze 16, NIP: 677-133-92-83,
Konto bankowe: BANK PEKAO SA 03 1240 1431 1111 0010 2980 4734, tel: 608 835 030,
e-mail: biuro.ronet@wp.pl, ronet@ronet.pl