Konkurs na opracowanie koncepcji architektoniczno-urbanistycznej zespołu budynków wielorodzinnych mieszkalnych wraz z parkingami oraz infrastrukturą towarzyszącą przy ul. Zawadzkiego 1-3 w Gliwicach-Łabędach.
II nagroda

<<< powrót
  • PROJEKT SAMOGRAJ Dąbrowska Graj sp.j.
Skład zespołu:
  • arch. Tomasz Graj  
  • arch. Małgorzata Dąbrowska-Graj  
  • inż. arch. Magda Koźluk  
  • stud. arch. Katarzyna Rogala  
  • stud. arch. Bartosz Siegieda  
  •  
  •  
  • http://www.projektsamograj.pl/  
  •  

1. ZAGOSPODAROWANIE TERENU

1.1. Uwarunkowania urbanistyczne


Ulica Generała Aleksandra Zawadzkiego jest jedną z ważniejszych ulic w północnej części dzielnicy Łabędy; razem z ulicą Główną stanowią podstawową oś dawnej osady wiejskiej. Wzdłuż ulic tych mieści się charakterystyczna drobnomiasteczkowa zabudowa (budynki często o wysokości 2- 2,5 kondygnacji, skośne dachy o kalenicowym układzie, z pewną tendencją do tworzenia pierzei miejskich).

Teren opracowania stanowią działki, znajdujące się pomiędzy ulicą Zawadzkiego (od wschodu), a uliczką dojazdową, oznaczoną w planie miejscowym symbolem 22KD (od zachodu). Od południa teren przylega do działki ew. nr 61, na której urządzono zieleń publiczną z placem zabaw (symbol 3ZP – Ogród Jordanowski); od północy teren graniczy z zabudowaną działką ew. nr 62 (budynek od ulicy Zawadzkiego z oficyną, pozostała część działki zadrzewiona).

Większość przedmiotowego terenu znajduje się w obszarze oznaczonym w mpzp symbolem 11MU (terenu zabudowy mieszkaniowej / tereny zabudowy usługowej).

Ulica Zawadzkiego (oznaczona w planie symbolem 8KL) jest zaliczona do kategorii dróg powiatowych i klasy L (drogi lokalne). Zgodnie z mpzp zakładana szerokość w liniach rozgraniczających wynosi 12 m, dla przedmiotowego terenu założono wyznaczenie linii rozgraniczającej i docelowe wydzielenie pasa o szerokości ok. 2m z działek ew. nr 64 i 63 (jako kontynuacja wydzielonej działki ew. nr 66/1).
Dla uliczki dojazdowej 22KD należało założyć wyznaczenie linii rozgraniczającej i docelowe poszerzenie pasa drogowego w kierunku wschodnim, tj. wydzielenie poszerzenia z obszaru opracowania (zgodnie z rysunkiem planu).

Teren opracowania jest niemal płaski, z niewielkim spadkiem w kierunku północno-zachodnim. Znajdująca się na nim zabudowa przeznaczona jest do rozbiórki. Dostępne jest uzbrojenie terenu, łącznie z kanalizacją deszczową (zgodnie z warunkami) i gazociągiem (brak miejskiej sieci ciepłowniczej).

Od ulicy Zawadzkiego na przedmiotowym terenie znajdują się wartościowe drzewa, w tym dąb i kasztanowce.

1.2. Koncepcja zagospodarowania

Proponowana koncepcja zagospodarowania odnosi się z szacunkiem do istniejącego kontekstu urbanistycznego oraz charakteru otaczającej zabudowy. Chcieliśmy, by projektowany układ nie stwarzał wrażenia „agresywnej deweloperki”, lecz dobrze wpasowywał się w skalę i klimat otoczenia.

Zaplanowano pięć małych budynków mieszkalnych wielorodzinnych („klatkowców”) w dwóch typach. Dwa budynki typu A (z dachem skośnym dwuspadowym) umieszczono od ul. Zawadzkiego. Nawiązują one do przyjaznego „małomiasteczkowego” charakteru budynków przy tej ulicy, nie wykraczają poza skalę otoczenia. Budynki te zlokalizowano „kalenicowo” (równolegle) w przepisowej odległości od krawędzi jezdni (8 m), co stanowi kontynuację linii zabudowy budynku na sąsiedniej działce ew. nr 61.

W głębi zlokalizowano trzy budynki typu B (z dachem płaskim) – dwa od strony uliczki 22KD, jeden w centrum terenu. Budynek środkowy zamyka perspektywy widokowe wnętrz urbanistycznych od strony obu ulic oraz od południa (od skwerów zielonych). Architektura budynku typu B, ze względu na brak ukształtowanego kontekstu, ma bardziej uniwersalny charakter. Typ A bardziej czerpie z tradycji lokalnej, ale również daje się jednoznacznie sklasyfikować jako „nowoczesny”.

Oba typy budynków różnią się od siebie, wchodząc w relacje widokowe przy wykorzystaniu materiałów, kolorystyki, detali etc.
Od strony ulicy Zawadzkiego w parterach budynków przewidziano możliwość lokalizacji niewielkich lokali usługowych (kiosk, trafika, punkty usługowe etc.). W przypadku braku potrzeb bądź możliwości realizacji takiej funkcji pomocniczej powierzchnię tę można łatwo zagospodarować na powiększenie wózkarni, suszarni, pomieszczeń technicznych.

W budynkach zrealizowano strefowanie funkcji – od północy zgrupowano głównie klatki schodowe i toalety; najważniejsze pomieszczenia mieszkalne z balkonami umieszczono od południa i południowego zachodu.

Od strony „prywatnej” do każdego budynku przylegają ogródki, „przynależne” do mieszkań zlokalizowanych na parterze (możliwy również podział powierzchni ogródka na mniejsze części pomiędzy pozostałe mieszkania). Ogródki te zwiększają potencjał komercyjny mieszkań w parterach oraz pozwalają wydzielić „prywatność” tych mieszkań bez konieczności umieszczania poziomu posadzki parteru wysoko ponad poziomem terenu. Założono samodzielną - przez mieszkańców (lub ew. wspólnotową) aranżację ogródków jako stref rekreacyjnych i / lub ogródków warzywnych. Proponuje się wydzielenie ogródków przy użyciu żywopłotów o wys. ok. 140cm, z „ukrytą” siatką ogrodzeniową.

Projektowany układ – w stosunku do możliwej alternatywy w postaci typowych „bloków” – rekompensuje pozornie mniejszą efektywność zabudowy wartością dodaną: większym potencjałem „komercyjnym” mieszkań, możliwością budowania wartościowej wspólnoty lokalnej, pozytywnym odbiorem społecznym inwestycji.

Zaproponowana koncepcja zakłada oczywiście etapowanie prac – etap I stanowią dwa budynki typu B i jeden typu A, etap II – jeden typu A i jeden typu B.

1.2.1. Obsługa komunikacyjna, parkingi, ciągi piesze

Dla potrzeb obsługi komunikacyjnej w etapie I zaprojektowano po jednym zjeździe z ulicy Zawadzkiego oraz z drogi dojazdowej 22KD. Etap II obsługiwany jest przez projektowany drugi zjazd z ul. Zawadzkiego. Dostępne z tych zjazdów uliczki osiedlowe (ciągi pieszo-jezdne) co do zasady nie łączą się wizualnie ze sobą, aby wykluczyć „jeżdżenie przez osiedle”. Tym niemniej zaprojektowany placyk z kostki eko pozwala na połączenie ciągów pieszo-jezdnych, co może być użyteczne np. w sytuacjach awaryjnych (remonty etc.), umożliwia bowiem wyjazd pojazdów na daną (aktualnie czynną) stronę.

Do uliczek tych przylegają miejsca postojowe dla samochodów osobowych. Miejsca te pogrupowano w zespoły do 4, zapewniając spełnienie wymaganych odległości od okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi.

Przy każdym budynku zlokalizowano jedno miejsce postojowe dla osób niepełnosprawnych (dla mieszkania w parterze), w pobliżu wejścia.
Na terenie inwestycji zaprojektowano łącznie 41 miejsc postojowych (ponad 1,3 m.p. na mieszkanie – zgodnie z warunkami konkursu). Dodatkowo należy zauważyć, iż mpzp dopuszcza bilansowanie miejsc postojowych zlokalizowanych w liniach rozgraniczających ulic (po uzgodnieniu z zarządcą drogi). W przedmiotowym opracowaniu założono parkowanie równoległe wzdłuż projektowanej ulicy 22KD, uzyskując w ten sposób 7 dodatkowych miejsc postojowych.

Z uwagi na szczupłość powierzchni w II etapie inwestycji założono, iż ok. 5 miejsc postojowych I etapu (tych zlokalizowanych w pobliżu śmietnika, po jego południowej stronie) służyć będzie budynkom realizowanym w II etapie (np. jako miejsca postojowe dla odwiedzających).

Od ciągów pieszo-jezdnych zaprojektowano również chodniki dla pieszych – prowadzą one do wejść do budynków (chodniki ze spadkiem poniżej 6 % zapewniają dostęp osobom niepełnosprawnym na parter), w budynkach typu A również do „tylnych wejść”, do śmietnika, terenu rekreacyjnego etc.

1.2.2. Przestrzenie publiczne, mała architektura, zieleń

W południowej części terenu opracowania zlokalizowano teren rekreacyjny dostępny dla mieszkańców, powiązany z przyległym ogródkiem jordanowskim. Zaplanowano zadarnienia i ławki wokół drzew, istnieje możliwość ustawienia niewielkiej wiaty. Miejsce to można również zaaranżować kolektywnie z mieszkańcami.

W etapie I inwestycji przewidziano śmietnik (zadaszone pomieszczenie ze ścianami, o wymiarach zapewniających konieczną selektywną zbiórkę odpadów i pozwalających na ew. podział na wspólnoty). Śmietnik ten zlokalizowano w przepisowej oraz wygodnej odległości od wszystkich budynków; w założeniu obsługuje on również budynki II etapu. Przy śmietniku przewidziano również rezerwę na trafostację / rozdzielnię elektryczną oraz miejsce na trzepak.

Zaprojektowano stojaki na rowery, ławki, oświetlenie ciągów pieszo-jezdnych oraz oświetlenie typu „parkowego”. Projekt zieleni publicznej zakłada zadarnienia, rośliny płożące, a także drzewa i ew. krzewy, dostosowane swą wielkością do skali założenia (z uwzględnieniem akcentów kolorystycznych i roślin zimozielonych).

Od strony ul. Zawadzkiego przewidziano zachowanie trzech z istniejących drzew (planowana jest wycinka jednego kasztanowca, kolidującego z planowanym budynkiem) oraz nowe dosadzenia.

2. ARCHITEKTURA BUDYNKÓW

Zaprojektowano dwa budynki typu A po pięć mieszkań w każdym i trzy budynki typu B po siedem mieszkań w każdym (łącznie 31 mieszkań). W etapie I powstanie 19 mieszkań, w etapie II – 12 mieszkań.

2.1. Budynek typu A

Budynek o trzech kondygnacjach nadziemnych, podpiwniczony. Klatka schodowa dwubiegowa od północnego wschodu. Poziom posadzki parteru na wysokości ok. 40cm powyżej poziomu terenu, wejście po chodniku w spadku (poniżej 6%), a także z boku po trzech stopniach. Wejście główne od ul. Zawadzkiego, z podcienia. W parterze zlokalizowano opcjonalny niewielki lokal usługowy (dostępny od ul. Zawadzkiego), wózkarnię, suszarnię oraz pomieszczenie techniczne / gospodarcze. Drugie wyjście z klatki schodowej na tyły budynku (tędy możliwy również dostęp osoby niepełnosprawnej z parkingu).

W piwnicy zlokalizowano komórki lokatorskie i pomieszczenia techniczne.

Na parterze jedno mieszkanie dwupokojowe (pokój dzienny z aneksem + sypialnia), przystosowane dla osób niepełnosprawnych, z wyjściem przez taras do przynależnego ogródka. Na pierwszym piętrze dwa mieszkania tego samego typu, z loggiami o głębokości 160cm. Na drugim piętrze również dwa podobne mieszkania z loggiami. Drugie piętro kryte dachem dwuspadowym o kącie nachylenia połaci 35°; wysokość ścianki kolankowej – 140 cm. Rynny ukryte za osłonką w grubości elewacji, rury spustowe w grubości ściany elewacyjnej (z odpowiednimi rewizjami).

Od południowego zachodu w dachu „lukarna”, kryta dachem płaskim, zapewniająca odpowiednie wysokości w salonach.
Wszystkie zaprojektowane mieszkania dają możliwości łatwych adaptacji do indywidualnych potrzeb, min. w mieszkaniach z aneksem istnieje możliwość wydzielenia kuchni.

W budynku zapewniono strefowanie funkcji, pozwalające na pasywne wykorzystanie energii słonecznej – od północnego wschodu umieszczono klatkę schodową i toalety, elewacja od tej strony posiada niewiele otworów okiennych. W ścianach szczytowych umieszczono okna od sypialni oraz kuchni; okna od salonów znajdują się w elewacji południowo-zachodniej (największe otwory zlokalizowano we wnękach loggii – pod zadaszeniem, co zapobiega zbytniemu przegrzewaniu w okresie letnim). Istnieje również możliwość lokalizacji kolektorów słonecznych na południowo – zachodniej połaci dachu.

Koncepcja materiałowa. Dach kryty dachówką ceramiczną typu „karpiówka” w podwójną łuskę, w kolorze czerwono – pomarańczowym (bez połysku), dobranym pod kątem spójności z koncepcją kolorystyki całości założenia. Elewacja frontowa opracowana w większości w cegle klinkierowej w niejednolitym kolorze (pomarańczowo – czerwono – szarym); ze starannie opracowanym wątkiem oraz detalami nadproży, parapetów etc. Użycie cegły klinkierowej od strony głównej elewacji zespołu (od ul. Zawadzkiego) jest inwestycją, pozwalającą zapewnić szlachetne starzenie się budynków, nawiązuje również do szeroko rozumianego kontekstu i jednocześnie spełnia wymagania mpzp (elewacje z maksymalnym zastosowaniem tradycyjnych materiałów budowlanych - cegła, kamień, drewno).
Cegła klinkierowa przechodzi również częściowo na elewacje szczytowe; na pozostałych powierzchniach tynki cienkowarstwowe o głębokiej strukturze (min. 3mm, zalecane 6 mm lub więcej) w kolorze szarym, zapewniającym szlachetniejsze starzenie budynków i dłuższe okresy międzykonserwacyjne. Glify okienne oraz obramówki okien - gładkie, w kolorze białym. W podcieniu budynku drewno (modrzew syberyjski), użyte jako akcent kolorystyczno-materiałowy.

Obróbki blacharskie i parapety w kolorze grafitowym, podobnie balustrady i inne detale.

2.2. Budynek typu B

Budynek o trzech kondygnacjach nadziemnych, częściowo podpiwniczony. Klatka schodowa dwubiegowa z duszą, doświetlona niewielkim oknami z boków, a także z góry, przy pomocy dużego świetlika. Poziom posadzki parteru na wysokości ok. 40cm powyżej poziomu terenu, wejście po chodniku w spadku (poniżej 6%). Wejście główne od północy, z podcienia (zgodnie z przepisami nie występuje zatem wymóg zastosowania daszka); możliwy również dostęp „na dwie strony” (dodatkowo z boku).

W piwnicy znalazły się komórki lokatorskie oraz pomieszczenia techniczne i / lub gospodarcze.

W parterze zlokalizowano dostępne z holu: wózkarnię, suszarnię oraz pomieszczenie techniczne / gospodarcze. Oprócz tego na parterze rozplanowano dwa mieszkania: jednopokojowe z wydzieloną kuchnią oraz dwupokojowe (pokój dzienny z aneksem + sypialnia) - to drugie przystosowane dla osób niepełnosprawnych. Mieszkania w parterze posiadają bezpośrednie wyjścia (drzwiami balkonowymi i schodami) do przynależnych ogródków.

Na pierwszym piętrze zaprojektowano dwa mieszkania dwupokojowe z aneksem oraz jedno mieszkanie jednopokojowe z wydzieloną kuchnią - wszystkie z balkonami o głębokości 150cm.

Na drugim piętrze zlokalizowano dwa mieszkania dwupokojowe z wydzieloną kuchnią, oba z loggiami.

Wszystkie zaprojektowane mieszkania dają możliwości łatwych adaptacji do indywidualnych potrzeb, min. w każdym mieszkaniu z aneksem istnieje możliwość wydzielenia kuchni.

W budynku zapewniono strefowanie funkcji, pozwalające na pasywne wykorzystanie energii słonecznej – od północy umieszczono klatkę schodową i toalety, elewacja od tej strony posiada niewiele otworów okiennych. W ścianach szczytowych umieszczono okna od sypialni oraz kuchni; okna od salonów znajdują się przede wszystkim w elewacji południowej (część z nich zlokalizowano we wnękach loggii – pod zadaszeniem, co zapobiega zbytniemu przegrzewaniu w okresie letnim). Istnieje również możliwość lokalizacji kolektorów słonecznych na dachu.

Budynek BI' (środkowy w założeniu) stanowi odbicie lustrzane budynku typu B.

Koncepcja materiałowa. Podobnie jak w przypadku budynku typu A zastosowano szare tynki cienkowarstwowe o głębokiej strukturze (min. 3mm, zalecane 6 mm lub więcej), a także białe gładkie glify okienne oraz obramówki okien. Wspólne z architekturą budynku typu A jest również użycie drewna modrzewiowego w podcieniach. Ryzalit klatki schodowej z cegły klinkierowej (analogicznej jak na budynkach typu A) może stanowić tło dla starannie opracowanego szyldu z adresem i numerem porządkowym. Na elewacji zastosowano również akcenty kolorystyczne w odcieniach czerwieni i pomarańczu (nawiązujące do kolorów cegły - zgodnie z koncepcją kolorystyczną całości), wykonane z płyt hpl, ew. malowane.

RONET - Zbigniew Filipek Biuro: 32-020 Wieliczka, ul. Zacisze 16, NIP: 677-133-92-83,
Konto bankowe: BANK PEKAO SA 03 1240 1431 1111 0010 2980 4734, tel: 608 835 030,
e-mail: biuro.ronet@wp.pl, ronet@ronet.pl