Konkurs na opracowanie koncepcji architektonicznej dla zadania „Planetarium – Śląski Park Nauki. Modernizacja i rozbudowa Planetarium Śląskiego w Chorzowie”.
I nagroda

<<< powrót
  • Consultor Architekci Sp. z o.o.
Skład zespołu:

Idea

W trakcie projektowania dwie idee uznaliśmy za podstawowe:
• maksymalne uszanowanie i wyeksponowanie formy istniejącego obiektu, zachowanie jego integralności,
• otwarcie budynku dla odwiedzających, zaproponowanie takiej formy nowej części planetarium, która zachęca do wielokrotnego odwiedzania parku nauki,

Propozycja rozbudowy obiektu planetarium łączy w sobie te dwie myśli. Z jednej strony w strefie istniejącego budynku zdecydowaliśmy się jedynie na niewielkie zmiany, które mają poprawić komfort i bezpieczeństwo użytkowania obiektu (np.: obudowane klatki p.poż, winda), oraz zaproponowaliśmy odświeżenie wnętrz, z uszanowaniem ich klimatu.

Nową część wejściową, zaproponowaliśmy w formie przeszklonego „pawilonu” usytuowanego „u stóp” planetarium. Budynek ten dostępny z poziomu terenu, otwarty na park, pełen światła, stanowi dla bryły planetarium rodzaj świetlnego cokołu, fundamentu.

Forma

Nowe kubatury zaprojektowaliśmy w formie prostych budynków, zrezygnowaliśmy z kontynuowania okrągłych, miękkich form. Istniejące obiekty powinny, naszym zdaniem, zachować swoją odrębność, a nowe kształty powinny, taktownie uzupełnić zastaną kompozycje. Takie rozwiązanie uwidacznia, czytelność etapów rozbudowy i ochrania formę historycznego obiektu.

Do istniejącego układu przestrzennego dodaliśmy nowoczesną formę świetlistego fundamentu, który pozwala odbierać istniejącą bryłę planetarium już nie tylko jako mocną centralną formę usytuowaną wśród zieleni, ale także jako pewnego rodzaju „astronomiczne, kosmiczne miasto”, czy „bazę kosmiczną”.

Kompozycja urbanistyczna

Nowe wejście do budynku zaprojektowaliśmy w taki sposób, aby było dobrze widoczne z różnych stron i nie stanowiło konkurencji dla historycznego dojścia. Rozważaliśmy rodzaj rampy prowadzącej do podziemnej części budynku, zdecydowaliśmy jednak, że nowy budynek powinien być otwarty na odwiedzających. Życie w budynku i wokół niego, stało się dla nas, bardzo ważną częścią architektury tego założenia.

Mocny budynek istniejący, do którego dostęp możliwy jest poprzez wysokie schody, skontrastowaliśmy z otwartym z wielu stron przeszklonym pawilonem. Przed wejściem zaproponowaliśmy niewielkie forum z zielenią – miejsce gdzie latem można usiąść i wypić kawę z widokiem na historyczne planetarium.

W strukturze terenu staraliśmy się wprowadzić minimalną ilość zmian. Pozostawiliśmy skarpy wokół budynku wg stanu istniejącego. Projektowany budynek został wpisany w rzędne terenu, w taki sposób, aby nie naruszał ich struktury. Jedynym znakiem przeprowadzonych zmian jest „pęknięcie” wzdłuż pawilonu, (dzięki któremu możliwe jest jego doświetlenie) oraz odsłonięta strefa wejścia. Dodatkowo widoczna jest wieża widokowa, mieszcząca kolumnę pogodową i małe obserwatorium, oraz zielony trawiasty amfiteatr od strony wschodniej.

Wszystkie elementy założenia urbanistycznego zebraliśmy w jedną całość. Bryły powiązanie przez świetlisty cokół, stały się jedną kompozycją i zyskały spójny wyraz. Kopułę planetarium, obserwatorium, wieżę widokową oraz istniejące małe obserwatorium proponujemy wykończyć tym samym materiałem, stalowymi świetlistymi panelami, co dodatkowo łączy je wizualnie. Budynek meteorologii powiązaliśmy z założeniem ścieżką naukową prowadzoną w osi założenia.

Strefę dojść i przejść w Parku wokół Planetarium, również pozostawiliśmy bez zasadniczych zmian. Rozwiązaliśmy dojazd autobusów wycieczkowych, oraz pojazdów uprzywilejowanych, poszerzając nieznacznie wybrane trasy, tak aby umożliwić im przejazd pętlą ( i zatrzymanie się bezpośrednio przy strefie nowego wejścia, (w takim przypadku nie ma konieczności budowania dużej zatoki do nawracania dla autobusów). Dojazd techniczny rozwiązaliśmy od strony wschodniej. Przy nim możliwa jest organizacja wygodnej strefy techn. - gosp, z dostępem do części wystawienniczej, wejściem bocznym dla obsługi, dostępem do sal i holu.

Założenia funkcjonalne

Możliwie dużo funkcji staraliśmy się rozmieścić w istniejących przestrzeniach. Założyliśmy ,że obie części obiektu - część istniejąca i projektowana stanowią jedną całość, ale mogą też funkcjonować samodzielnie, co pozwala na elastyczność w użytkowaniu ( np.: nocne pokazy w planetarium,), a także umożliwia etapowanie inwestycji.

Budynki powiązaliśmy dużą panoramiczną windą, usytuowaną przy zachodniej ścianie dziedzińca zegarowego. Winda ta umożliwia dostęp do przestrzeni istniejącego i projektowanego budynku dla osób niepełnosprawnych. Dodatkowo proponujemy pod istniejącymi biegami schodów poprowadzenie klatki do kondygnacji projektowanej, na poziomie -1.

Rozmieszczenie funkcji

Kondygnacja -1 (rozbudowa)


Część rozbudowywana składa się z trzech części :
• przeszklonej formy pawilonu wejściowego,
• sali wystaw nr 1, usytuowanej pod wewnętrznym dziedzińcem istniejącego budynku i doświetlonej świetlikiem w miejscu dawnej fontanny,
• sali wystaw nr 2 usytuowanej od strony wschodniej projektowanego budynku, ukrytej pod gruntem i doświetlonej od strony zielonego amfiteatru.

W strefie nowego wejścia wokół głównego holu zlokalizowaliśmy księgarnie, kasy (które mogą służyć również jako punkt informacyjny), małą gastronomię, szatnie, toalety, a także dwie największe sale na 120 i 70 m2.

Strefy zwiedzania rozwiązaliśmy w formie otwartych przestrzeni, w których ulokowane są poszczególne urządzenia. Zapewnia to łatwość wprowadzania zmian i zmieniania atrakcji w trakcie użytkowania.
Zaproponowano dwie hale wystawowe. Po dziedzińcem zegarowym – salę wystaw-astronomia. Centralnie pod świetlikiem, w mocno eksponowanym miejscu, proponujemy umieszczenie dawnej aparatury planetarium carl zeiss. Po stronie wschodniej drugą salę z wystawą sejsmologii i meteorologi. Do każdej z sal zapewniono oddzielne wejście z komunikacji ogólnej, sale są też powiązane między sobą.

Taki układ umożliwia różne możliwości kształtowania tras i sposobów zwiedzania np.:.
• 1 - rozpoczynamy od sejsmologii, dalej meteorologia, astronomia, na końcu planetarium;
• 2 - rozpoczynamy od astronomii, dalej meteorologia i sejsmologia, planetarium jako oddzielna opcja
• 3 – wszystkie te strefy funkcjonują niezależnie, zwiedzający sami decydują o kolejności zwiedzania.

Przy strefie zwiedzania usytuowano sale wykładowe, tak aby możliwe było ich czasowe włączenie do strefy zwiedzania – np.:pokazy filmów, nagranych doświadczeń itp.

Kontynuowaliśmy istniejącą oś kompozycyjną obiektu, w nowych przestrzeniach ekspozycyjnych, lokując wokół niej istotne elementy programu edukacyjnego, takie jak dawną aparaturę planetarium, ekran kulisty, zielony amfiteatr. Ta „oś astronomia” porządkuje strefę wystaw i łączy część nową z istniejącą.

Zielony amfiteatr jest miejscem spotkań w otwartym terenie, organizacji letnich konferencji naukowych. Umożliwia doświetlenie sali wystaw nr 2.

Zaproponowany sposób rozbudowy umożliwia elastyczność w usytuowaniu tylnej, wschodniej, ściany sali wystaw nr 2, co pozwala na rozbudowę i powiększenie układu w przyszłości lub jego zmniejszenie, tak aby dopasować wielkość nowego budynku, do możliwości finansowych.

Kondygnacja 0 (poziom dawnego holu wejściowego planetarium)

Zachowano funkcję dawnego holu w ograniczonym zakresie, tak aby możliwe było samodzielne funkcjonowanie planetarium. Proponujemy wykorzystanie dawnego holu pod różne funkcje, w zależności od potrzeb: np.: wystawy czasowe, przyjęcie z cateringiem, salka spotkań, konferencja naukowa itp.

Pomieszczenia wokół dziedzińca zegarowego podzieliliśmy na dwie wydzielone strefy:
• strefę ogólnodostępną (biblioteki, pracownie)
• strefę wewnętrzną ( administracja)

Kondygnacja +1 (poziom planetarium)

Bez zasadniczych zmian funkcjonalnych. Modernizacja sali planetarium obejmuje wymianę foteli, uporządkowanie przestrzeni. Wokół sali, istniejące pomieszczenie wystawowe, przeznaczyliśmy pod ekspozycję dużych rozmiarów fotografii. poprawiające parametry sali. W obejściu sali zastosowane zostaną sufity akustyczne o wysokich parametrach pochłaniania dźwięku.

Opis przyjętych rozwiązań konstrukcyjnych

W koncepcji modernizacji i rozbudowy planetarium przyjęliśmy założenia, że najwłaściwsze jest ograniczenie ingerencji w istniejącą zabytkową strukturę budynku. Poszukiwaliśmy rozwiązań technicznych, które jednocześnie umożliwią zachowanie pierwotnego stylu obiektu i jego wnętrz ale jednocześnie rozwiążą problemy związane z ewakuacją ludzi z budynku, zapewnieniem dostępu dla osób niepełnosprawnych, umożliwią etapową realizację inwestycji przy jednoczesnym umożliwieniu z korzystania obiektu w trakcie prowadzenia prac nad jego rozbudową.

Zaprojektowana rozbudowa jest niezależna konstrukcyjnie i składa się z trzech zasadniczych kubatur połączonych ze sobą łącznikami „tunelami”przechodzącymi w kondygnacji piwnicznej przez istniejącą bryłą budynku. Konstrukcja „tunelów” jest oddylatowana od istniejącego budynku i wykonana po uprzednim zabezpieczeniu fundamentów istniejących ścian za pomocą pali wykonanych w technologii iniekcji ciśnieniowej. Główne kubatury budynku nie przylegają bezpośrednio do ścian istniejącego budynku a są od nich oddalone. Ściany budynku rozbudowy, od strony istniejącego proponuje się wykonać w konstrukcji żelbetowej jako ściany szczelinowe.

Fundamenty – płyta żelbetowa, ściany, stropodach żelbetowy monolityczny, oparty na ryglach.

RONET - Zbigniew Filipek Biuro: 32-020 Wieliczka, ul. Zacisze 16, NIP: 677-133-92-83,
Konto bankowe: BANK PEKAO SA 03 1240 1431 1111 0010 2980 4734, tel: 608 835 030,
e-mail: biuro.ronet@wp.pl, ronet@ronet.pl