Konkurs na opracowanie koncepcji urbanistyczno - architektonicznej zagospodarowania terenu wokół pomnika J. Wybickiego w Kościerzynie
II Nagroda

<<< powrót
  • ORIGAMI Pracownia Projektowa Krajobrazu
Skład zespołu:

Pomnik ku czci Józefa Wybickiego, syna Ziemi Kaszubskiej urodzonego w Będominie powstał w roku 1957. Znajduje się on przy głównej drodze krajowej. 
Plac w chwili obecnej ma kształt prostokąta w otoczeniu, którego znajduje się roślinność zarówno wysoka jak i niska, rosnąca w nieładzie. Wokół pomnika i placu, na którym się znajduje planowane są inwestycje. W najbliższym otoczeniu powstanie zabudowa o charakterze usługowym z licznymi parkingami dla aut osobowych jak również autobusów. Plac zostanie przysłonięty od stron: wschodniej, południowej i zachodniej. Od strony północnej przy drodze krajowej planowany jest również parking dla aut osobowych i autobusów oraz wjazd i wyjazd do planowanych inwestycji.
Niniejsza koncepcja jest próbą znalezienia „złotego środka” w tych mało sprzyjających warunkach, jakimi są planowane w sąsiedztwie pomnika inwestycje. Projekt ma na celu wydobycie z tego miejsca maksimum korzyści dla mieszkańców i turystów. Jest to niewątpliwie trudne zadanie zważywszy na bardzo zawężone granice opracowania, które naszym zdaniem powinny sięgać do drogi krajowej. Zaprojektowany plac powinien być odsłonięty od strony ulicy - otwarty w stronę miasta i jego mieszkańców. Tymczasem każda propozycja na plac zostanie przysłonięta przez samochody i autobusy,

Zagospodarowanie terenu

Koncepcja zagospodarowania zakłada zwężenie części wschodniej, południowej i zachodniej placu by wprowadzić zieleń wysoką i niską. Planowane jest obniżenie placu do 1m w najniższym punkcie, w celu utworzenia przyjaznego wnętrza oraz jeszcze większego wyeksponowania pomnika. Od strony północnej widoczny jest efekt betonowej fali, która łagodnie przechodzi przez plac by wezbrać przy podstawie pomnika i wznieść się zaraz za nim. Na plac prowadzą szerokie schody z ławkami od strony wschodniej i zachodniej. Od północy natomiast powstaną schody w centralnej osi pomnika mające na celu podkreślenie jego wyniosłego charakteru oraz stworzenie osi kompozycyjnej. Na prawo od centralnych schodów znajduje się winda dla osób niepełnosprawnych. Została ona zaproponowana dla zapewnienia dostępu do placu osobom niepełnosprawnym. Zastosowanie tradycyjnej pochylni dla osób niepełnosprawnych z pewnością przyczyniłoby się do obniżenia kosztów realizacji placu, jednak dość mocno wpłynęłoby na kompozycję, pozbawiając teren opracowania wielu walorów. Dzięki obniżeniu podstawy placu zyskuje on na swojej funkcjonalności. Ukształtowana w ten sposób przestrzeń nabiera kameralnego charakteru. Efekt ten został wzmocniony poprzez zastosowanie nasadzeń w postaci szpalerów drzew od strony północnej, wschodniej i południowej. Powyższe zabiegi kompozycyjne przyczynią się do tego, że potencjalni użytkownicy będą mieli subiektywne odczucie przebywania we wnętrzu. Oprócz tego, drzewa dadzą cień oraz stanowić będą barierę oddzielającą plac od ruchu kołowego w najbliższym otoczeniu. Ławki na schodach oraz centralnej części placu zachęą do rozmów oraz spotkań towarzyskich. Można również poleżeć na drewnianych deskach, które dochodzą do ławek w nawierzchni i przyjmują jej falisty kształt. Na placu zaprojektowane zostały otwory w nawierzchni obsadzone trawą ozdobną. Ma to na celu podkreślenie architektonicznego układu placu. W części południowej placu zaproponowano nasadzenia z liściastych krzewów okrywowych. Będą one stanowić atrakcyjne tło dla pomnika, a także uniemożliwią skracanie drogi potencjalnym użytkownikom, kierując ich tym samym ku zaprojektowanym wejściom.

Dla zapewnienia możliwości korzystania z placu po zmierzchu zastosowano odpowiednie oświetlenie. Od strony wschodniej, południowej i zachodniej zastosowane zostały nowoczesne w formie latarnie z oprawami świecącymi światłem odbitym. Dla odpowiedniego wyeksponowania pomnika zastosowano oświetlenie kierunkowe, które umieszczono w oprawach dogruntowych u podstawy pomnika. Zaproponowano również liniowe oświetlenie dogruntowe w nawierzchni placu. W ten sposób podkreślony został główny ciąg biegnący od centralnych schodów do podstawy pomnika. na głównej płycie placu podkreśla architektoniczny układ. Z wykorzystaniem tych samych opraw podświetlono także nieregularnie rozstawione siedziska oraz znajdujące się przy nich nasadzenia, co czyni plac jeszcze bardziej ciekawym i przyciągającym swoim nietuzinkowym charakterem. Od strony północnej zaprojektowane oświetlenie umieszczone zostało w spodniej części fali na wysokości 45cm. Dzięki temu uzyskano efekt liniowej łuny światła, która podkreśla wejście na plac głównymi schodami oraz dodatkowo eksponuje go od strony jezdni.

Mała architektura to przede wszystkim wygodne szerokie drewniane siedziska umiejscowione nieregularnie na wschodnich i zachodnich schodach oraz na płycie głównej placu. Te ostanie podkreślone zostały przez drewno w nawierzchni placu biegnące liniowo do wierzchołów fal. Na schodach głównych zaprojektowane zostały zjazdy na wózki dziecięce oraz poręcz. Pozostałe niezbędne elementy wyposażenia, jak kosze na odpady znajdują się w narożnikach placu na poziomie parkingów. W północnym i zachodnim narożniku znajdują się parkingi rowerowe.

Posadzkę placu jak również fale zaprojektowano z betonu dekoracyjnego wzbogaconego o płytę betonową w kolorze szarości 80x80 oraz kostki granitowej. Główna oś podkreślona jest przez nawierzchnię z wspomnianych płyt. Podobny zabieg powtórzony został przy ławkach znajdujących się na płycie głównej placu. Cały plac posiada jednostronny spadek od wejścia głównego do podnóża pomnika gdzie na całej długości zastosowana została kratka odprowadzająca wodę.

Mała architektura

Elementy małej architektury zaproponowane w koncepcji zagospodarowania tworzą spójną całość pod względem formy, kolorystyki i wybranych materiałów. Układ ławek w przestrzeni oraz ich kształt jest spójny z całą koncepcją zagospodarowania placu. Materiały z jakiego wykonane są ławki to odpowiednio zabezpieczone drewno egzotyczne, lub rodzime (dąb, buk) Łączna ilość siedzisk wynosi 12 sztuk. Kosze na odpady w łącznej ilości 4 sztuk zlokalizowano w niedalekim sąsiedztwie grup ławek w sposób niepogarszający komfortu użytkowników miejsc siedzących. Stojaki na rowery usytuowane w skrajnych narożnikach w północnej części placu w ilości 2 sztuk. Wybrano modele nowoczesne i uniwersalne zarazem, dobrze wkomponowujące się i prezentujące w miejscu docelowego przeznaczenia. Wszystkie elementów małej architektury zaprojektowane zostały według indywidualnego projektu.

Oświetlenie

W projekcie przewidziano zastosowanie oświetlenia parkowego ze światłem odbitym montowanego na słupach, opraw oświetleniowych montowanych w nawierzchni placu oraz opraw umieszczonych od spodniej części betonowej fali w części północnej. Uwzględniono także podświetlenie pomnika oprawami kierunkowymi. W projekcie uwzględniono oświetlenie całego obszaru placu i zaprojektowano rozmieszczenie oraz rodzaj latarni i opraw oświetleniowych.

Zieleń

Projekt zakłada nową kompozycję zieleni w formie zieleni wysokiej i niskiej. Nowe nasadzenia zieleni wysokiej przewidziano w części wschodniej, południowej i zachodniej placu. Projektowane drzewa to Lipa drobnolistna Tilia cordata o wykształconej koronie i wysokości 8 m, nasadzone w trzech szpalerach, w łącznej ilości 12 szt. Dobrany gatunek jest odporny na mróz, szkodniki i choroby, świetnie znosi zasolenie i bardzo małe napowietrzenie gleby. W celu zapewnienia projektowanej zieleni wysokiej optymalnych warunków bytowych, powinno zastosować się system napowietrzania brył korzeniowych, umiejscowiony w nieckach o głębokości 2 m. Górne płaszczyzny klombów, w których umiejscowiono drzewa, zostały zakryte kratą zabezpieczającą przed zadeptaniem. Obramowanie klombów otaczających drzewa znajdują się w płaszczyźnie górnej części placu. Zarówno krata, jak i wielkość klombów oraz ich lokalizacja stanowią część kompozycyjną przestrzeni placu.

Zieleń niską zaprojektowano w postaci traw ozdobnych (Trawa indiańska Sorghastrum nutans) wypełniające otwory w betonowej fali, wyniesionych ponad poziom posadzki o 
0,6 m. Trawa o liściach niebiesko-zielonych, przebarwiającej się na pomarańczowo-żółto jesienią i zwykle utrzymują kolor aż do zimy. Od strony południowej pod drzewami, pomiędzy placem a chodnikiem planowane nasadzenie na całej powierzchni krzewu Tawuły gęstokwiatowej Spiraea densiflora. Krzew mrozoodporny, wytrzymały na niekorzystne warunki, dobrze znoszący warunki miejskie.

RONET - Zbigniew Filipek Biuro: 32-020 Wieliczka, ul. Zacisze 16, NIP: 677-133-92-83,
Konto bankowe: BANK PEKAO SA 03 1240 1431 1111 0010 2980 4734, tel: 608 835 030,
e-mail: ronet@ronet.pl, poczta@ronet.pl