Konkurs na opracowanie koncepcji architektonicznej Budynku ASP dla Wydziału Rzeźby w Warszawie przy ul. Spokojnej 15
Projekt konkursowy

<<< powrót
  • A+D
Skład zespołu:
  • Krzysztof Kołodziejski,  
  • Marek Witaszewski  
  •  
  • współpraca:  
  • Krzysztof Witaszewski  
  •  
  •  
  •  
  • http://www.aplusd.pl/ 

Opis przyjętych rozwiązań projektowych.

Najważniejszym założeniem naszego projektu jest uwzględnienie uwarunkowań całej Akademii Sztuk Pięknych – tak uczelni jako całości, jak też większego terenu przy ulicy Spokojnej.

Zadaliśmy sobie pytanie, jak na wydział rzeźby wpłynie przeniesienie części pracowni z dostępnej i znanej siedziby przy Wybrzeżu Kościuszkowskim do znacznie bardziej peryferyjnej okolicy, przy murze Cmentarza Powązkowskiego? Czy wypełnimy tylko lukę w sennym i malowniczym kompleksie? Czy może wykreujemy przestrzeń działającą stymulująco na rozwój rzeźby i całego ASP? Przed rzeźbą stoją współcześnie nowe zadania, z których najważniejszym może być wprowadzenie tej sztuki do przestrzeni miejskiej wprowadzenie tej sztuki do przestrzeni miejskiej. W związku z tym najważniejszym założeniem projektu było stworzenie takiej przestrzeni, którą można „upubliczniać”, przestrzeni otwartej, gdzie rzeźba może mieć szeroki odbiór. Przestrzeni, która będzie poligonem doświadczalnym przed wyjściem na ulicę.

Drugą zasadniczą przesłanką było myślenie o całej działce należącej do Akademii. Po analizie doszliśmy do wniosku, że w chwili obecnej zespół budynków nie wykorzystuje potencjału wyjątkowej lokalizacji – każdy budynek jest dostępny przez własny dziedziniec i jest niejako odwrócony tyłem do sąsiada. Brak jest połączeń między budynkami i dziedzińcami. Po części wynika to z układu historycznej zabudowy, ale stwierdziliśmy, że nasz projekt ma szansę ten stan zmienić. Dlatego naszą decyzją było stworzenie innego modelu dziedzińca, który będzie pozwalał stworzyć coś na kształt mini kampusu ASP z siecią wewnętrznych powiązań siecią wewnętrznych powiązań siecią wewnętrznych powiązań siecią wewnętrznych powiązań.

Kolejną ważną kwestią jest relacja do zabudowy historycznej. Trzeba przyznać, że zespół projektu architekta Juliusza Dzierżanowskiego stanowi cenny w skali Warszawy zabytek. Mając do wyboru alternatywę: dobudować się do historycznego zespołu, zamknąć go w wewnętrznym dziedzińcu i naśladować jego formy albo wyraźnie się od niego zdystansować, pozwolić mu oddychać pozwolić mu oddychać pozwolić mu oddychać pozwolić mu oddychać i równocześnie wyraźnie się od niego odróżnić,
wybraliśmy to drugie. Uważamy, że neutralne formy, dostosowane jednak skalą zabudowy i detalu do zabudowy historycznej lepiej jej służą niż próby wizualnej kontynuacji. Wszystkie wyżej wymienione przesłanki doprowadziły do powstania „uliczki”, czyli terenu „uliczki”, czyli terenu „uliczki”, czyli terenu „uliczki”, czyli terenu otwartego między budynkiem nowo projektowanym a historycznym otwartego między budynkiem nowo projektowanym a historycznym otwartego między budynkiem nowo projektowanym a historycznym otwartego między budynkiem nowo projektowanym a historycznym. Uważamy, że ta przestrzeń będzie stymulować życie całego kompleksu, stanie się jego sercem i głównym szlakiem. Równocześnie może być wartościową przestrzenią, gdzie mogą toczyć się prace rzeźbiarskie, a wybranych okresach zapraszani będą goście. Aby stworzyć sieć powiązań proponujemy dwie interwencje w tkankę historyczną: pierwsza to jest przebicie drzwi w budynku nr 1 w ślepej ścianie ceglanej pozbawionej detalu, co umożliwi otwarcie kawiarni na dwie strony oraz druga – ponowne udrożnienie łącznika nr 3. W ten sposób łączymy wszystkie place w obrębie działki łączymy wszystkie place w obrębie działki łączymy wszystkie place w obrębie działki łączymy wszystkie place w obrębie działki.

Odsuwając się od budynku historycznego nieuchronnie zbliżyliśmy się do granicy działki Bumaru. Chcąc jak najlepiej zagospodarować dostępny teren wykorzystaliśmy fakt, że zgodnie z przepisami nie ma ograniczeń zbliżania podziemnej części budynku do granicy działki. Zaplanowaliśmy w związku z tym poziom -1 dochodzący do ostrej granicy, ale tylko poniżej poziomu terenu. Powstałe w ten sposób sale doświetlamy świetlikami, o czym więcej w punkcie 6 – opisie rozwiązań technicznych.

Części budynku, zwrócone w stronę wschodnią, stanowią jego „tył”. Teren po tej stronie jest zdecydowanie mniej atrakcyjny, trudno też coś powiedzieć o planach jego przyszłego zagospodarowania. Dlatego od tej strony zamykamy się przeważnie pełnym murem.

Opis rozwiązań funkcjonalnych.

Zgodnie z sugestiami zawartymi w wytycznych do projektu, program pracowni zlokalizowaliśmy na dwóch kondygnacjach. Kluczową dla nas decyzją było jednak – wbrew części sugestii – lokalizowanie głównych pracowni na poziomie terenu lokalizowanie głównych pracowni na poziomie terenu.

Uważamy to za bardzo ważne i słuszne, gdyż pozwala to połączyć wnętrze budynku z terenem działki, ułatwia transport ciężkich elementów, pozwala w naturalny sposób prowadzić część prac i ekspozycji na zewnątrz. Pracownie te stanowią naturalne centrum życia studenckiego i są łatwo dostępne także w czasie wystaw. Lokalizacja części pracowni w poziomie terenu w połączeniu z ograniczeniem wysokości narzuciła lokalizację pozostałych pracowni na poziomie -1. Takie rozwiązanie może budzić wątpliwości co do możliwości prawidłowego doświetlenia. Przeprowadziliśmy obliczenia natężeń oświetlenia naturalnego porównując salę pół – zagłębioną z oknami oraz salę zagłębioną ze świetlikami i są pory dnia, kiedy rozwiązanie pierwsze daje większe natężenia, jednak sala ze świetlikami daje oświetlenie bardziej równomierne bardziej równomierne bardziej równomierne bardziej równomierne w skali dnia i bardziej niezależne od pogody. Nie przypadkiem wiele sal muzealnych i wystawienniczych wykorzystuje właśnie doświetlenie z góry.

Dodatkowo zaprojektowaliśmy kominy doświetlające nad głównymi pracowniami rzeźby. Pozwalają one na uzyskanie wyższych poziomów oświetlenia niezależnie od pory dnia i zapewniają większą równomierność w poziomie posadzki. Podobne obliczenia wykonaliśmy dla wszystkich charakterystycznych pracowni i za każdym razem wnioski były podobne: doświetlenie górne daje bardziej korzystne warunki oświetleniowe. We wszystkich świetlikach przewidujemy zastosowanie rolet przeciwsłonecznych dla pełnej kontroli światła. W pracowniach białe, a w pasie komunikacji od strony uliczki w zaproponowanej kolorystyce – patrz punkt następny. Wychodząc na przeciw postulowanej elastyczności budynku, wyraźnie rozdzieliliśmy skrzydła pracowni i funkcji uzupełniających. Pracownie tworzą potencjalnie jedną, pozbawioną podpór pośrednich przestrzeń „hali produkcyjnej”, która może być dowolnie dzielona. Można sobie wyobrazić wiele alternatywnych podziałów tej przestrzeni, łącznie ze skrajnym – wielką, otwartą halą wystawową o wymiarach orientacyjnych 10x70m .

Pomiędzy „halą produkcyjną” a „agorą” powstaje pas komunikacji o szerokości minimum 2m. Od strony ulicy kończy się wejściem „czystym” i pionem komunikacyjnym osobowym, od strony terenu wewnętrznego kończy się wejściem „brudnym”, do którego bezpośrednio może dojechać samochód dostawczy. Tam też znajduje się winda towarowa o wymiarach orientacyjnych 2x4m. Taki podział wejść uważamy za najbardziej właściwy ze względu na charakter prowadzonych prac.

Opis przyjętych dyspozycji materiałowych i kolorystycznych w nawiązaniu do obiektu zabytkowego.

Zgodnie z przyjętymi rozwiązaniami projektowymi nie upodobniamy nowego budynku do zabudowy historycznej. Uważamy, że lepiej jej służy dystans i uważny dialog dystans i uważny dialog dystans i uważny dialog dystans i uważny dialog. Od strony budynku historycznego otwieramy nasz budynek stosując szklaną ścianę kurtynową. Dzięki temu eksponujemy budynek historyczny eksponujemy budynek historyczny eksponujemy budynek historyczny eksponujemy budynek historyczny praktycznie z każdego miejsca wydziału rzeźby. Szklana ściana stanowi też lustro, w którym szczególnie przed południem, odbijać się będzie istniejący budynek. W ścianie tej ukrywamy szprosy za szkłem, aby nie konkurować z bogatym w detal obiektem historycznym. W ścianie kurtynowej stosujemy system rolet, które mają za zadanie kontrolować dostęp światła do wnętrza. Ich kolorystyka powinna współgrać z kolorystyką założenia historycznego, tj. zawierać się w gamie żółci i czerwieni. Szczegóły opracowania proponujemy wyłonić w drodze konkursu dla studentów ASP.

Dla odmiany od strony wschodniej, a w znacznej części też od południa i północy, planujemy mur tynkowany w kolorze popielatym. Wybór materiału wynika po części z ograniczeń budżetowych (planowana skala wydatków wydaje się niewielka w stosunku do programu), po części z decyzji projektowych. Elewacja wschodnia stanowi tył całego zespołu ASP i sąsiaduje z bunkrowatym budynkiem Bumaru. Oba główne materiały elewacyjne świadomie odróżniają się od czerwonej cegły budynków historycznych. Pozwala to nawet niezorientowanemu gościowi na zrozumienie struktury zabudowy.

Opis rozwiązań odpowiedniej energochłonności budynku

Odpowiednia energochłonność budynku będzie zapewniona przez szereg rozwiązań, których wspólny wpływ ma prowadzić do racjonalizacji nakładów na utrzymanie budynku. Pierwszym rozwiązaniem jest zachowanie zwartej bryły, w której dodatkowo znacząca część kubatury jest umieszczona pod poziomem terenu. Dzięki temu nie przewidujemy konieczności klimatyzowania pomieszczeń, a nakłady na ogrzewanie również mogą być niższe niż w alternatywnych rozwiązaniach. Cały system wentylacji mechanicznej będzie wyposażony w wymienniki ciepła, które ograniczą zapotrzebowanie na energię do ogrzania powietrza nawiewanego. System rolet od strony zachodniej ma zapewnić kontrolę przegrzewania w okresie letnim, równocześnie pozwalając na uzyskanie znacznych zysków w okresie zimowym. Zielone dachy nad pracowniami na ostatnich kondygnacjach wpływają na podniesienie pojemności cieplnej i zwiększenie izolacyjności cieplnej przegród. Wszystkie powierzchnie ścian zostają ocieplone w stopniu przekraczającym wymagania zawarte w normach.

Ważną kwestią wpływającą na koszty eksploatacyjne tego typu obiektu, są też koszty oświetlenia. Jak wykazano w punkcie 2 przyjmując górne doświetlenie sal otrzymujemy znacznie korzystniejsze warunki oświetleniowe w pracowniach, często dzięki temu mogąc zrezygnować z doświetlenia sztucznego. Planujemy te potencjalne oszczędności wzmocnić przez umożliwienie indywidualnego sterowania grupami opraw w pracowniach tak, aby możliwe było tylko wybiórcze doświetlanie zaciemnionych fragmentów pomieszczeń. Takie szczegółowe scenariusze oświetleniowe mogą znacznie przyczynić się do wzrostu komfortu pracy oraz znacznie obniżyć nakłady energetyczne na oświetlenie.

Opis przyjętych rozwiązań technicznych i konstrukcyjnych.

Ochrona przeciwpożarowa.

Klasyfikacja pożarowa – ZL III. Klasyfikacja odporności pożarowej: C (budynek niski). Dopuszczalna wielkość strefy pożarowej: 8000 m2. Pozostałe budynki na działce posiadają tę samą klasyfikację, w związku z tym przyjęto, że wszystkie stanowią jedną strefę pożarową (ich łączna powierzchnia nie przekracza 8000m2), a odległości między nimi nie są ograniczone przy zachowaniu kryteriów określonych w stosownych przepisach. Ewakuację zapewniono przez bezpośrednie wyjścia na zewnątrz i dwie wewnętrzne klatki schodowe. Długości dojść ewakuacyjnych dopuszczalne 60m nie są przekroczone. Na klatkach schodowych zastosowano dodatkowo klapy dymowe. Dojazd pożarowy zostaje zapewniony z dwóch boków kompleksu ASP traktowanego jako całość (jedna strefa pożarowa) – od południa oraz od północy.

W celu zachowania warunków ochrony ppoż. od strony wschodniej wzdłuż granicy działki w świetlikach w poziomie terenu zastosowaliśmy strop szklany ppoż. firmy Witkowski, typ WGL2 podwójny typ 2. Zapewnia on nośność, szczelność i izolacyjność ogniową REI 60, dzięki czemu możliwe jest zastosowanie go przy granicy działki zgodnie z przepisami.

Instalacje sanitarne.
W obiekcie przewiduje się występowanie instalacji: wody zimniej i ciepłej, kanalizacji sanitarnej i deszczowej, centralnego ogrzewania, gazowej oraz wentylacji mechanicznej. Mediów z przyłączy do sieci miejskiej. W związku z oddzieleniem kubatury nowego budynku od zabudowy istniejącej przewidziano dodatkową powierzchnię na przyłącza w poziomie -1. Do rozprowadzenia instalacji wykorzystywane są przestrzenie międzyżebrowe pod stropami w pracowniach (patrz opis konstrukcji). W ten sposób główne magistrale prowadzą wzdłuż korytarza, a doprowadzenie wszelkich instalacji do pracowni odbywa się prostopadle między żebrami stropu. Kominy oraz piony wentylacyjne znajdują się pomiędzy szerszą i węższą częścią budynku, którędy prowadzą na dach części niższej, gdzie zlokalizowano centrale wentylacyjne z odzyskiem ciepła.

Parkingi i dostawy.
Zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy miejsca parkingowe przewidziano w południowej części działki. Od tej strony przewidziano również dostawy i dojazd cięższych samochodów. Wejście południowe jest wyposażone w windę towarową, która umożliwia bezpośredni transport materiałów na poziom -1.

Konstrukcja.
Ze względu na sąsiedztwo zabytku, wysoki poziom wód gruntowych oraz budowę kondygnacji -1 w ostrej granicy, zaproponowano wykonanie ściany szczelinowej grubości 40cm na całym obwodzie budynku. Stanowi ona podstawę konstrukcji wyższych kondygnacji, którą uzupełnia płyta grubości 80cm posadowiona na poziomie -5,44m. Całość konstrukcji żelbetowa. W celu racjonalizacji masy i kosztów konstrukcji założono, że główne stropy nad pracowniami, o rozpiętości do 10,00m, zostaną wykonane z prefabrykatów z betonu sprężonego, np. firmy Ergon TTP 440 o wysokości żebra 44cm, grubości płyty 80-120mm i szerokości modularnej 120cm.

Płyty stropowe ERGON typu TTP z betonu sprężonego mają przekrój żebrowy i gładką powierzchnię dolną. Wygięcie w górę jest wyrównane przez zwiększenie grubości w kierunku podpór. Grubość półki na ostatnich 2.5m zmienia się z 80 mm do 120 mm tak, że górna powierzchnia płyty TTP jest praktycznie pozioma w kierunku podłużnym. Żebrowa struktura stropu umożliwia bezkolizyjne rozprowadzenie instalacji w przestrzeni podstropowej. W toku dalszego opracowania można rozważyć przejście na konstrukcję żelbetową monolityczną. Poprzecznie w stosunku do żeber zaplanowano suwnice, których belki znajdują się blisko ścian nośnych dzięki czemu nie obciążają stropu. Suwnice podwieszane z napędem mechanicznym sterowanym radiowo. Stropy korytarza, antresol i klatek schodowych żelbetowe monolityczne. Ściany nośne przy pracowniach o rozstawie słupów 120cm dostosowanym do rozstawu żeber stropów. W wybranych miejscach nadproża nad wejściami do pracowni.

Rozwiązania materiałowe.
Oprócz wymienionych wcześniej, stosujemy następujące materiały i rozwiązania:
- ściana osłonowa firmy Reynaers CW 50-SG z widoczną od zewnątrz uszczelką EPDM szerokości 27mm
- posadzki: w pracowniach podłoga betonowa szlifowana, utwardzana i uszczelniana. Podobna posadzka w powierzchniach komunikacji na kondygnacjach +1 i -1 z dodatkami barwiącymi do betonu. Na poziomie 0 proponowane wprowadzenie podziału posadzki zgodnie z rzutem przyziemia. Zachowanie ciągłości materiałowej pomiędzy zewnętrzną uliczką i wewnętrznymi częściami komunikacji budynku.
- ściany wewnętrzne: wypełnienie żelbetowego szkieletu murowane z bloczków gazobetonowych malowanych na biało. Podział taki zapewnia możliwość re-aranżacji powierzchni.
- oświetlenie: w pracowniach pomiędzy żebrami stropu oświetlenie ogólne w postaci świetlówek liniowych zapewniające podstawowy poziom oświetlenia 500 lx. W wybranych miejscach szynoprzewody z oprawami kierunkowymi umożliwiającymi uzyskanie wyraźnego światłocienia dzięki wąskiemu kątowi rozsyłu opraw i możliwości regulacji ich kierunku. Wszystkie oprawy podłączone do magistrali sterującej np. Dali, dzięki czemu będzie możliwość indywidualnego sterowania pojedynczymi punktami świetlnymi i programowania rozbudowanych scenariuszy oświetlenia. W oprawach kierunkowych zastosowanie źródeł LED o współczynniku oddawania barw Ra>92, które zapewnią możliwość płynnej regulacji natężenia oświetlenia i jego temperatury barwowej, równocześnie zachowując dobre odwzorowanie kolorów i parametry energetyczne. Takie rozwiązanie pozwala płynnie łączyć oświetlenie dzienne ze sztucznym bez widocznych różnic temperatury barwowej.

Spełnienie warunków określonych w Decyzji o warunkach zabudowy.
Linia zabudowy – zakłada się uzyskanie pozytywnej opinii zarządcy drogi, w związku z czym elewacja wejściowa jest zaprojektowana jako przedłużenie linii istniejącej zabudowy. Wskaźnik powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni terenu działki po realizacji inwestycji – 38%. Wskaźnik powierzchni biologicznie czynnej – 22%. W celu zachowania jak największej powierzchni terenu pomiędzy budynkami dla celów użytkowych, część bilansu – 423m2 - planuje się zrealizować w postaci dachu zielonego na części budynku. Część tę, zgodnie z przepisami, wliczamy do bilansu w ilości 50%. W „uliczce” powierzchnia terenu zielonego to 230m2. W sumie daje to 441,5m2 powierzchni biologicznie czynnej. Ze względu na inny układ bryły niż załączony do wniosku o wydanie warunków zabudowy, nie zaplanowano kalenicy o układzie równoległym do ulicy ani połaci o spadku 11 stopni, jednak można tak przekształcić same połacie, aby ten warunek spełnić. Wiadomo jednak,że przed wydaniem pozwolenia na budowę decyzja o warunkach zabudowy straci ważność, gdyż zostanie uchwalony plan miejscowy dla tego terenu, którego zapisy mówią jedynie o „dachu płaskim lub nie przekraczającym 20%”. Konieczne będzie również wystąpienie o nowe wytyczne konserwatora zabytków, co pozwoli na dostosowanie ich do innej koncepcji zabudowy. Ponadto, jak mówi sama decyzja o warunkach zabudowy: „Dane te jako wstępne, orientacyjne, mogą ulec zmianie na podstawie projektu budowlanego”.

RONET - Zbigniew Filipek Biuro: 32-020 Wieliczka, ul. Zacisze 16, NIP: 677-133-92-83,
Konto bankowe: BANK PEKAO SA 03 1240 1431 1111 0010 2980 4734, tel: 608 835 030,
e-mail: ronet@ronet.pl, poczta@ronet.pl