Konkurs na opracowanie idei projektu Alei Zdobywców Kosmosu w Olsztynie
II Nagroda

<<< powrót
  • Garden Concept Architekci Krajobrazu W. Januszczyk, P. Szkołut Spółka jawna
Skład zespołu:

Podbój kosmosu związany jest z rozwojem, postępem, krokiem na przód. Zdobywaniu od zawsze towarzyszyła swego rodzaju dynamika. W przypadku zdobywania kosmosu szczególne przejawia się w prędkości niezbędnej do opuszczenia kuli ziemskiej – prędkości kosmicznej. Cel podboju - wszechświat, galaktyki, gwiazdy, planety - również pozostają w nieustannym ruchu. Nawiązanie do owej dynamiki uniwersum, wszechobecnego ruchu i prędkości było punktem wyjścia dla idei układu kompozycyjnego Alei Astronautów. Wrażenie ruchu ma być odczuwalne przede wszystkim w kompozycji posadzki Alei poprzez wprowadzenie układu przenikających się pasów o zróżnicowanej materiałowo nawierzchni i kolorystyce. Pasy posiadają jeden wspólny kierunek. Dynamika przejawia się również w zmienności ukształtowania terenu, rytmie schodów, zmiennej wysokości i zmiennym kształcie licznych murów oporowych. W aspekcie wieczornym i nocnym wrażenie ruchu potęguje układ punktów świetlnych zlokalizowanych zarówno na płaszczyznach poziomych i pionowych.

Kolejnym punktem oparcia dla założeń koncepcji była potrzeba zespolenia przestrzeni pomiędzy zróżnicowanymi budynkami Centaurusa i Planetarium. Proponowany układ przestrzenny Alei rozwiązuje powiązania komunikacyjne powstałe w wyniku pojawienia się nowego budynku. Integracja kompozycyjna z otoczeniem przejawia się natomiast w ogólnych rozwiązaniach przestrzennych i detalach. Główna oś kompozycyjna Alei poprowadzona jest równolegle do ścian budynku Centaurusa i nakierowuje na kopułę budynku Planetarium podkreślając jego rangę. Oś tę podkreśla układ posadzki, układ murów oporowych, rytm latarni i drzew wysokich. Tablice pamiątkowe są również rozmieszczone według powyższego porządku. Innym nawiązaniem (do architektury) jest przedłużenie kompozycyjne diagonalnej budynku Centaurus w kierunku wejścia do Planetarium ujawniające się w układzie schodów i wzorze nawierzchni. Nawiązanie do formy sąsiednich obiektów można zaobserwować również w detalu i wyposażeniu niniejszej koncepcji. Skosy murków i ławek rozwiązano analogicznie do pochyłych płaszczyzn budynku. W koncepcji pojawiają się również elementy kuliste takie jak pawilon multimedialny, kula przy wejściu do Planetarium co z kolei ma nawiązywać do architektury budynku Planetarium.

Od strony ulicy przestrzeń alei wydzielono podwyższonymi klombami z krzewami zachowując jednocześnie możliwość przejścia przy samej ulicy oraz możliwość przechodzenia z ulicy do Alei. Wydzielenie wzmocniono szpalerem zieleni wysokiej. Dzięki wprowadzeniu takiego rozwiązania przestrzeń Alei została oddzielona pod względem kompozycyjnym – stanowi swego rodzaju wnętrze. Wprowadzona w takim układzie zieleń stanowi bufor przed zanieczyszczeniem i zgiełkiem napływającym z ulicy. Dodatkowo pod drzewami stworzyła się zacieniona enklawa dająca schronienie spacerującym w upalne dni. Zieleń na skarpach i podwyższonych obszarach zaprojektowano jako jednolite pod względem struktury i barwy grupy krzewów, bylin i traw. Układ plam zieleni nawiązuje do rytmów i podziałów całej kompozycji.

Pod względem funkcjonalnym projektowana przestrzeń ma charakter otwartego deptaka z możliwością swobodnego i wygodnego przemieszczania się. Ukształtowanie terenu wraz z ciągami schodów zostały zaprojektowane w taki sposób aby wszystkie wejścia do budynku były prawidłowo skomunikowane. Wprowadzenie szeregu pochylni umożliwia przeprowadzenie dróg pożarowych według proponowanych przebiegów oraz udostępnia teren osobom niepełnosprawnym.

Projekt zakłada wprowadzenie do Alei treści o znaczeniu symbolicznym pamiątkowym w postaci płyt zatopionych w posadzce upamiętniających ludzi, loty, wydarzenia związane z podbojem kosmosu na przestrzeni lat. W związku z tym, że historia podboju kosmosu zawiera wiele wydarzeń i dotyczy wielu życiorysów koniecznym było uporządkowanie i wybranie tych najważniejszych. Na początek założono podział tematyczny wyodrębniając: najważniejsze daty i wydarzenia, programy kosmiczne, osoby, które szczególnie zapisały się w historii podboju kosmosu. Grupy tematyczne odpowiadałyby ciągom płyt ułożonych wzdłuż Alei, w równoległych pasach. Na płytach przewidziano miejsce dla krótkiego opisu zdarzenia, odcisku dłoni, emblematu programu lub lotu, flag. Dla zdarzeń w poszczególnych grupach przyjęto następujące kryteria wyboru oraz kryteria porządkujące:

1. Najważniejsze daty i wydarzenia w historii podboju kosmosu:
* ułożono według chronologii
* dotyczą wydarzeń odnoszących się do załogowych i bezzałogowych lotów kosmicznych
* mają za zadanie umożliwić poznanie historii podboju kosmosu.
* ta grupa tematyczna i jej treść daje możliwość uhonorowania naukowców, inżynierów i innych osób powiązanych z procesem zdobywania kosmosu
* 2 najważniejsze wydarzenia: lot Gagarina i lądowanie na Księżycu mogą być podkreślone płytami o większych rozmiarach.

2. Programy kosmiczne:
* porządkują chronologiczne usytuowanie tablic w 1 i 3 rzędzie.
* wyznaczają środek osi kompozycyjnej do budynku planetarium i formy kuli będącej zakończeniem alei.
* dopełniają kompozycje - układ tablic, podłużna forma zwiększa wrażenie dynamiki,
* długość powiązana jest z czasem trwania poszczególnych programów.
* tablica zawiera podstawowe informacje: daty, cele programu, loty, szczególne osiągnięcia.

3. Rząd z tablicami upamiętniającymi poszczególnych astronautów:
* uporządkowano wg chronologii
* tablice uhonorowujące poszczególnych astronautów łączone są w grupy wg. poszczególnych lotów, do każdej grupy dodane jest tablica z emblematem misji.

Poza tablicami umieszczonymi w posadzce opisującymi sukcesy i wydarzenia ważne związane z historią podboju kosmosu przewidziano też miejsce dedykowane bohaterom, którzy polegli w misjach kosmicznych. Koncepcja zakłada stworzenie ściany pamięci, wzdłuż Alei od strony budynku Centaurusa. Jest to miejsce zaciszne, pozostające nieco na uboczu, stwarzające przestrzeń sprzyjającą zastanowieniu i refleksji. Na ścianie w formie kamiennych tablic z datami i nazwiskami wymienione byłyby osoby, które poniosły śmierć biorąc udział w programach kosmicznych.

Rozwiązania techniczne i materiały

Jako materiał na posadzki nawierzchni przewidziano kamień naturalny (np. granit) o kolorystyce pozwalającej oddać projektowane układy nawierzchni, o trwałości adekwatnej do intensywności użytkowania. Tym samym materiałem proponuje się wykończyć schody i pochylnie. Istotnym elementem kompozycyjnym i konstrukcyjnym występującym w terenie są mury oporowe. Pojawiają się one głównie ze względu na zróżnicowaną rzeźbę terenu. Zaplanowano mury o konstrukcji żelbetowej. W zależności od przyjętej technologii wykonania można pozostawić mury w stanie surowym (tzw. beton architektoniczny). Alternatywnym rozwiązaniem może być okładzina z kamienia naturalnego. W miejscach gdzie zaistnieje potrzeba zwiększenia ilości siedzisk istnieje możliwość montowania siedzisk bezpośrednio na murkach.

Mała architektura

Pawilon multimedialny: akcentuje początek Alei, jest miejscem gdzie następuje wprowadzenie do tematyki Alei, zamyka oś kompozycyjną pasa zieleni, posiada nowoczesną kulistą formę, znajduje się w eksponowanym i dostępnym miejscu; odpowiednio wkomponowane oświetlenie podkreśla jego formę w aspekcie nocnym; odbywają się w nim projekcje o tematyce związanej z podbojem kosmosu; może z niego korzystać jednocześnie kilka do kilkunastu osób; obsługę pawilonu można w pełni zautomatyzować.
Kula na końcu alei: stanowi zakończenie alei, nawiązuje do formy kopuły planetarium, nowoczesna dynamiczna forma nawiązuje do przewodniej idei; na kuli mogą występować treści o znaczeniu symbolicznym,

Ławki,: zaprojektowano oryginalną formę ławek nawiązującą do załamań linii występujących w koncepcji, w połączeniu z oświetleniem stanowią interesującą formę w aspekcie nocnym; materiał – stal, forma powiązana z architekturą budynków Centaurusa; ławki zaprojektowano w miejscach nie kolidujących z ruchem pieszych w ilości optymalnej dla planowanej frekwencji

Kosze na śmieci: zaprojektowano odpowiednią ilość koszy na śmieci, lokalizując je w miejscach nie kolidujących z ruchem i porządkiem przestrzennym, lekkością formy nawiązują do ławek

Kraty pod drzewami: stanowią rozwiązanie dające możliwość wprowadzenia drzew na powierzchnie utwardzone, dodatkowym atutem jest podświetlenie dające efekt świecącej powierzchni w aspekcie nocnym,

Oświetlenie: układ oświetlenia podkreśla osie i porządki kompozycyjne, dopełnia układ tablic; zastosowano oświetlenie w nawierzchni, na policzkach schodów, w murkach oraz oświetlenie wysokie w postaci latarni o nowoczesnej formie.

RONET - Zbigniew Filipek Biuro: 32-020 Wieliczka, ul. Zacisze 16, NIP: 677-133-92-83,
Konto bankowe: BANK PEKAO SA 03 1240 1431 1111 0010 2980 4734, tel: 608 835 030,
e-mail: biuro.ronet@wp.pl, poczta@ronet.pl