Konkurs na opracowanie koncepcji urbanistyczno - architektonicznej Ostrowiecki Browar Kultury w Ostrowcu Świętokrzyskim
III Nagroda ex aequo

<<< powrót
  • Studio Warsztat
Skład zespołu:

1.0 IDEA

Ideą projektu jest stworzenie centrum kulturalnego miasta Ostrowca w budynkach starego browaru i młyna w oparciu o już funkcjonujące w tym miejscu Miejskie Centrum Kultury oraz Biuro Wystaw Artystycznych. Chcieliśmy stworzyć miejsce żywe, atrakcyjne dla wszystkich mieszkańców i osób wizytujących, miejsce które przyciąga nie tylko ofertą kulturalną, ale również jakością przestrzeni, w której „chce się przebywać”. Jednocześnie doceniliśmy piękno starej przemysłowej architektury wiedząc, iż te budynki są genius loci tego miejsca, tym co nadaje mu charakter. Nowa zabudowa wypełnia luki w tkance, jest prosta i harmonijnie wpisuje się całość założenia. Poszukiwaliśmy bowiem rozwiązań czystych, efektywnych, łatwych w konstrukcji, unikając za wszelką cenę wyburzeń i doceniając ogrom prac, które już zostały włożone w adaptację części zabudowań browaru na MCK i BWA. Chcieliśmy stworzyć kontynuację tego rozpoczętego wcześniej procesu, a jednocześnie stworzyć obiekt z unikalnym charakterem, dodając tym samym zabytkowy kompleks Ostrowieckiego Browaru Kultury do mapy kulturowo - turystycznej regionu świętokrzyskiego.

2.0 ZAŁOŻENIA URBANISTYCZNE

Na podstawie analiz istniejącego układu zabudowań doszliśmy do wniosków, które skrystalizowały naszą wizję przestrzenną całego założenia i doprowadziły nas w dalszej części do konkretnych rozwiązań architektonicznych.

A. Stworzenie czytelnego, klarowne-go układu przestrzennego - czytelne pierzeje zewnętrzne kwartału oraz dziedzińca wewnętrznego (kształtowanie zabudowy pierzejowej zgodnie z wytycznymi MPZP, proporcje nowych budynków odpowiednie do ich położenia i charakteru jaki pełnią w układzie. Wypełnienie pierzei ulicy Polnej i jednocześnie stworzenie ważnego formalnie narożnika na skrzyżowaniu ulic Polnej i Wardyńskiego na bazie istniejącego bu-dynku E. Nowy 3 kondygnacyjny budynek wpisuje się proporcjonalnie w pierzeje i stanowi domknięcie kwartału. Na parterze zaproponowano funkcje usługowo-handlową galerii sprzedażnych oraz księgarnię - ta od strony biblioteki; na wyższych kondygnacjach ulokowano cześć programu MCK'u - pracownie specjalistyczne o podwyższonych wymaganiach akustycznych (studia: radiowe, filmowe; orkiestra dęta itp.) oraz kubaturowych jak sala konferencyjna, sala baletowa i BMX; te ostatnie bowiem wymagają przestrzeni wysokich, bez struktury (kolumn) co byłoby niemożliwe wręcz do osiągnięcia w istniejących za-budowaniach.

Od strony ulicy Siennieńskiej zaproponowano nowy budynek (na miejscu wy-burzonego budynku G) z dodatkowymi funkcjami handlowo usługowymi i restauracją na parterze oraz pierwszym piętrze (w połączeniu z tarasem na parterze i pierwszym piętrze z widokami na dziedziniec i tym samym wszelkie aktywności na nim się dziejące jak koncerty, pikniki itp.). Decyzja o wyburzeniu budynku G wynika z chęci zdefiniowania pierzei ulicy Siennieńskiej oraz dziedzińca oraz wzmocnieniu wejścia na teren założenia. Ulica Siennieńska jest ulicą o dużej aktywności handlowo-usługowej prowadzącej do Rynku w Ostrowcu. Istniejące budynki browaru nie pozwalają na „aktywny front” (pełne ceglane ściany, małe okienka. Nowy budynek z funkcją gastronomiczną i handlową, z aktywnym przeszklonym frontem ożywia ulicę Siennieńską na tym odcinku, tworzy charakterystyczne wejście, a stoliki w parterze wychodzące na zewnątrz – tworzą charakter zapraszający do wejścia. Dodatkowo nowo-projektowany budynek domyka dziedziniec a formą i proporcjami nawiązując do budynku suszarni tworzy akcent wejścia na teren zespołu browaru. Budynek zaprojektowano z myślą o możliwości jego przyszłościowej rozbudowy w stronę południową – w dodanej kubaturze mógłby się mieścić mini hostel lub dodatkowe usługi obsługujące funkcje związane z obsługą całego założenia, a które w tej chwili nie zostały jeszcze zdefiniowane w wymaganiach do konkursu.

Rozbudowa biblioteki - nowy budynek wycofany w głąb działki zgodnie z obowiązującą nieprzekraczalną linią zabudowy MPZP. Domyka on również dziedziniec tworząc wyraźną ścianę archi-tektoniczną jednoznacznie kadrując przestrzeń wewnątrz założenia. Nowoczesna architektura nawiązuje podziałami i rytmami elewacji z żaluzji z zabytkowym budynkiem biblioteki, stając się integralną częścią zespołu zabudowań.

B. Ulica Polna jako główna pierzeja, żywe pierzeje zewnętrzne wypełnione usługami, wejścia do różnych instytucji. Ciągła pierzeja, tu zlokalizowane są główne wejścia do MCK'u I BWA, teatru oraz usług handlowych w narożniku na parterze – żywa, reprezentacyjna elewacja okraszona zachowaną istniejącą zielenią.

C. Dziedziniec jako punkt centralny założenia, czytelnie wydzielony w przestrzeni – stworzenie ścian dziedzińca. Dziedziniec zaprojektowano jako serce całego założenia – zieleń, mała architektura, scena plenerowa, pełny dostęp dla użytkowników OBK jak i turystów oraz mieszkańców Ostrowca chcących wypocząć w pięknym, magicznym zakątku miasta – dziedziniec według nas ma być wizytówką miasta a nie dziedzińcem o charakterze zapleczowym. Ograniczenie ruchu samochodowego do minimum oraz schowanie ich za ścianą zieleni dostępnego z wjazdu od ulicy Wardyńskiego to kolejne priorytety. Pomimo że został przewidziany dostęp ppoż oraz dostaw do teatru I BWA od reprezentacyjnej strony dziedzińca nie powinno to wpłynąć negatywnie na odbiór tej przestrzeni, jako przestrzeni publicznej, przeznaczonej głównie dla pieszych.

D. Czytelne wejścia na dziedziniec
Dwa główne wejścia piesze: (1.) wejście od ulicy Siennieńskiej – ulica handlowa prowadząca do rynku. Istniejące budynki browaru nie pozwalają na aktywny front. Nowy budynek z funkcja gastronomiczną I handlową wpisuje się w charakter ulicy, domyka dziedziniec, tworzy charakterystyczne wejście, stoliki w parterze wysypujące się na zewnętrze – tworzą charakter zapraszający do wejścia. Dodatkowo formą swą nawiązuje do budynku magazynu browaru. (2.) wejście od ulicy Wardyńskiego – charakter zielonej alei, z osią widokową ukierunkowaną na komin suszarni, o formie wejścia pomiędzy dwoma szklanymi kostkami (nowego hallu dobudowanego do biblioteki oraz łącznika łączącego główny hall MCK z teatrem oraz z MCK Nowe Technologie) (3) Wjazd dla samochodów od strony ulicy Wardyńskiego, dostawy, obsługa techniczna kompleksu.

E. Animacja Dziedzińca – Instytucje dostępne również od strony dziedzińca, (MCK, BWA, teatr, księgarnia, restauracja, kawiarnia, biblioteka, czytelnia) oraz mała architektura (ławeczki, fontanna, scena plenerowa, zieleń). Restauracja i kafejka wychodzące na dziedziniec jak również pomieszczenia biblioteki – czytelnia na świeżym powietrzu i zagospodarowanie dziedzińca tworzą przyjazną przestrzeń, zachęcająca do przebywania w niej. Dziedziniec to także miejsce pikników, festynów i koncertów.

F. Eksponowanie zachowanych oryginalnych budynków założenia młyna I browaru oraz osi widokowych.
Celem było utworzenie osi widokowych (schematy na planszach) i przeszklonych łączników eksponujących zachowane, ceglane mury. Nowa zabudowa jest uzupełnieniem starej, ważne dla nas było podkreślenie widoku na komin suszarni (teraz z zainstalowanym peryskopem umożliwiającym oglądanie panoramy Ostrowca z Cafe Peryskop i nie zasłanianie go nową zabudową jak również wysokiej części młyna który z uwagi na bogate walory architektoniczne powinien zostać wolno stojącym budynkiem.

3.0 FUNKCJA

A. BIBLIOTEKA - Budynek F
Biblioteka będzie stanowić 1 etap budowy - została zaprojektowana w młynie jako samodzielny budynek. Celem projektu było wydobycie piękna zachowanego obiektu, jego ceglanych murów, zachowanych ceramicznych stropów w najwyższej części, wyeksponowanie dużych okien. W części środkowej (młyn właściwy) wprowadzono 2 stropy oparte na ścianach szczytowych z wąskimi szczelinami na wysokość całego młyna wzdłuż dłuższych boków w celu wyeksponowania ceglanych murów i lepszego doświetlenia wnętrza. Brakującą powierzchnię użytkową dodano w nowo dobudowanym budynku od południa, wycofanym w linii zabudowy MPZP, połączonym szklanym łącznikiem na wszystkich trzech kondygnacjach oraz wzdłuż całej ściany na parterze. Wyburzono tylną dobudówkę z lat powojennych zgodnie z zaleceniem konserwatora jak również dobudowaną w latach powojennych: portiernię i wagę - ze względu na ich zły stan techniczny piwnice zasypano - dzięki temu możliwe było wyrównanie posadzki do poziomu zero - jak w klatce schodowej – umożliwiło to swobodny dostęp na parterze do wszystkich pomieszczeń bez konieczności wprowadzania schodów czy ramp. Na miejscu wyburzonej portierni i wagi, w oparciu o istniejące fundamenty, odtworzono kubaturę tych pomieszczeń, ale w technologii szklanej ściany fasadowej. Przeszklenie tej części pozwoliło zlokalizować tutaj punkt informacyjny, recepcję, szatnię jak również wystawę pamiątek po młynie, które zaciekawią również pieszych chodzących aleją browarną. Cała ta przestrzeń będzie zyskiwać z połączenia starych murów z nowym szklanym hallem, widoczna z zewnątrz i zapraszająca do wewnątrz, przenikająca stare mistyczne mury młyna sprawi, że charakter biblioteki stanie się otwarty i przyjazny dla każdego.

Parter to wypożyczalnia z wolnym do-stępem dla dorosłych, największa, najłatwiejszy dostęp, wypełnia cały parter „młyna właściwego”. Bezpośrednio przy wypożyczalni na parterze zlokalizowano również czytelnię prasy, mającą mniej formalny charakter niż czytelnia ogólna, pozwala na łatwy dostęp do prasy dla użytkownika; dodatkowo połączona z zewnętrznym tarasem umożliwiającym czytanie prasy na zewnątrz co jeszcze bardziej uatrakcyjni jej funkcjonalność. Miejsce to powinno być mniej formalne w charakterze, fotele, stoliki kawiarniane, a możne w przyszłości powinna pełnić nawet formę niekonwencjonalnej kawiarni. Na parterze zlokalizowano również kącik malucha, ze względu na łatwy dostęp dla mam i ojców oraz wózków z maluchami; będą mogli brać czynny udział razem z dziećmi w zajęciach, a możne jako opcję po zostawieniu pod opieką pani bibliotekarki będą mogli spędzić ten czas w czytelni nad lekturą gazety I filiżanką kawy. W nowo dobudowanej części na parterze zlokalizowano magazyny z uwagi na bardzo duże obciążenia kompaktowych regałów z książkami (jest to najbardziej logiczna i ekonomiczna opcja). Pozostałą przestrzeń na parterze zajmują pozostałe pomieszczenia zapleczowe jak introligatornie, oddział gromadzenia i opracowywania zbiorów oraz dział promocji i instruktarzu . W „młynie właściwym” odtworzono 2 stropy. Na I piętrze znajduje się teraz czytelnia dla dorosłych, a na II piętrze zlokalizowano salę wielofunkcyjną, dostępną niezależnym wejściem oraz z reprezentacyjnym przedsionkiem i widokiem na całą bibliotekę. sala wielofunkcyjna zlokalizowana na samej górze w części „młyna właściwego” – podyktowane to było walorami architektonicznymi tej przestrzeni (stare mury, więźba dachowa nadająca niepowtarzalny charakter tej przestrzeni, ze względów akustycznych przestrzeń ta będzie wydzielona szklanymi ściankami). W nowo dobudowanej części na I piętrze umieszczono wypożyczalnię do lat dziesięciu oraz zbiory audiowizualne, a na II piętrze czytelnię i wypożyczalnię dla młodzieży do lat szesnastu

B. MCK
Zaprojektowano nowe reprezentacyjne wejście, z recepcją oraz informacja tury-styczną, zlokalizowane w odrestaurowanym pomieszczeniu dawnej słodowni. Przestronny hall pełni również funkcje związane ze stałą wystawą pamiątek po browarze (zdjęcia, makieta, tablice informacyjne) Dwukondygnacyjna wysokość pomieszczenia, okazale okna, nadwieszona antresola, a także zachowany slup są jednymi z pomieszczeń które zachowały swój „oryginalny charakter”. Jedyną wprowadzoną zmianą jest przebicie otworu wejściowego na ulicę Polną, który został zamurowany w czasie przebudowy. Patio zostało przeszklone i zaadaptowane na mniej formalna cześć hallu – miejsce wystaw tymczasowych, a także miejsce mniej formalnych zebrań, pogadanek czy spotkań towarzyskich. Z patia jest dostęp do galerii fotografii zlokalizowanej w magazynie, a także do węzła komunikacyjnego prowadzącego do warsztatowych pomieszczeń MCK'u. Budynek magazynu przeznaczony został na warsztatowe pomieszczenia.

Poddasze magazynu przeznaczone na pomieszczenia administracyjne które łącza się korytarzem z funkcjonującymi pomieszczeniami administracyjnymi MCK'u, te będą teraz dodatkowo dostępne z głównego węzła komunikacyjnego MCK'u (dostęp dla niepełnosprawnych). Przeniesiono pomieszczenia biurowe z parteru – te zostały zaadaptowane na garderoby dla artystów. Przeniesiono tu również po-mieszczenia biurowe z pierwszego piętra – te przeznaczone dla BWA.

C. BWA
Biuro Wystaw Artystycznych nie zmieniło znacząco swojej lokalizacji (zgodnie z wytycznymi w regulaminie). Dobudowano od południa salę sztuki nowoczesnej, przeorganizowano istniejące sale wystawiennicze w taki sposób, że można teraz wejść do BWA i od ul. Polnej i od strony dziedzińca, za każdym razem rozpoczynając i kończąc zarazem zwiedzanie na Sali sprzedażnej, gdzie można zakupić produkty oferowane przez BWA. Cześć administracyjną zlokalizowano z drobnymi przebudowami w całości nad garderobami teatralnymi na pierwszym piętrze na miejscu pomieszczeń biurowych MCK’u (te przeniesiono do budynku B do nowej części administracyjnej MCK). Magazyn i pomieszczenia techniczne rozbudowane na poziomie 0 w głąb dziedzińca, dostawy od dziedzińca, zaprojektowano rampę rozładowczą dla BWA i teatru

D. TEATR
Zaadaptowano przygotowane w przebudowie pomieszczenia na teatr i sale kinowa wg wcześniejszego projektu. Rozbudowano węzeł sanitarny aby spełniał współczesne wymagania.

Duże foyer z wyjściem na patio i możliwością wyjścia na dziedziniec. Zlokalizowano również magazyny i inne pomieszczenia zapleczowe dla teatru (nie umieszczone w programie użytkowym, a konieczne dla funkcjonowania teatru: magazyn dekoracji, magazyn kostiumów, kieszenie sceniczne itp.)

E. ŁĄCZNIK
Poprowadzono od tylu łącznik łączący wszystkie instytucje. Pozwala na swobodne przemieszczanie się ludzi i kontrolowany dostęp do każdego budynku od strony dziedzińca

F. CZĘŚĆ KOMERCYJNA
Umieszczona na parterze w budynku narożnikowym, oraz w nowym budynku H.

4.0 ZAGOSPODAROWANIE

Strefa wejścia na dziedziniec od ulicy Siennieńskiej – drzewka, miejsce ogródków restauracji i kawiarnianych, mała architektura w postaci fontanny na osi wejścia. Dziedziniec słodowy – zaprojektowano jako zielony dziedziniec w który wpompowano istniejące wysokie drzewa, na wprost wydzielono miejsce na scenę plenerową. Aleja słodowa – aleja z drzewami i formami malej architektury jak ławki, latarnie – tu mogą się odbywać wystawy plenerowe, miejsce ekspozycji rzeźb itp. Część zapleczowa i parkingi w głębi działki osłonięte od dziedzińca ściana zieleni.

5.0 MATERIAŁY

Istniejące zabytkowe zabudowania z cegły przewidziane są do odrestaurowania. W przypadku, gdy wewnętrzne elewacje okażą się zbyt zniszczone aby móc eksponować czystą cegłę zostanie ona pomalowana białą farbą. Rozbudowa z lat 60tych i 90tych otrzyma nowe elewacje z blachy tytanowo-cynkowej. Nowo projektowane budynki wykonane zostaną w technologii tradycyjnej, z elewacją z cegły licowej, dodatkowo obłożone drewnianymi żaluzjami, (jak pokazano na schematach) które naśladują historyczny detal zabytkowych zabudowań browaru i młyna. Łączniki zaprojektowano jako szklane, z konstrukcją ze stalowych kształtowników malowanych na kolor ciemnoszary.

6.0 ETAPOWANIE

Szczegółowe etapowanie pokazano na planszy z zagospodarowaniem terenu. Zasadnym wydaje się rozpoczęcie od adaptacji budynku młyna na bibliotekę. Jednak z uwagi na logiczny podział poszczególnych funkcji jaki zaproponowano możliwe jest rozpoczęcie inwestycji od praktycznie każdego etapu (rozbudowa całego MCK lub częściowo – MCK Nowe Technologie (budynek narożnikowy) MCK Dydaktyka (sale zajęć i wystawowa), MCK Rozrywka (Suszarnia) czy BWA lub Części handlowo usługowej zlokalizowanej w nowym budynku H.

1,2. Hall Miejskiego Centrum Kultury z Centrum Informacji
zlokalizowany w budynku dawnej Słodowni. Niesamowite proporcje wnętrza (dwukondygnacyjna wysokość) oraz charakterystyczne okna i zachowany słup tworzą reprezentacyjną przestrzeń wejściową. Jest to miejsce tymczasowych wystaw oraz ekspozycji pamiątek po Browarze. Jednym z elementów ekspozycyjnych jest makieta założenia przedstawiona na powyższej wizualizacji.

3,4. Zadaszone Patio przy Hallu MCK
stanowi mniej formalną przestrzeń ekspozycyjną, jest również miejscem spotkań i dyskusji. Otoczone oryginalnymi, ceglanymi murami Słodowni i znajdującej się obok Warzelni, w połączeniu ze współczesnym szklanym zadaszeniem oraz drewnianymi elementami małej architektury tworzy punkt przyciągający ludzi.

1. Wypożyczalnia dla dorosłych oraz katalogi i terminale komputerowe dla czytelników zlokalizowane są na parterze w Młynie; wycofanie wyższych kondygnacji otwiera przestrzeń, pozwala wspaniale wyeksponować zachowane ceglane mury i wpuścić światło do budynku.

2. Czytelnia ogólna dla dorosłych zlokalizowana jest na pierwszym piętrze; poniżej widać katalogi i terminale komputerowe dla czytelników, a piętro wyżej znajduje się zamknięta w szklanym boksie sala wielofunkcyjna. Proste materiały - drewno, szkło, metal wspaniale komponują się z ceglanymi murami.

3. Czytelnia ogólna dla dorosłych, wycofanie linii stropu z dwóch stron czytelni pozwala wpuścić światło do położonej poniżejwypożyczalni dla dorosłych. Ten sam zabieg powtórzony jest piętro wyżej, gdzie mieści się sala wielofunkcyjna.

4. Sala Wielofunkcyjna zlokalizowana została na drugim piętrze w budynku Młyna; szczyci się wyeksponowaną drewnianą więźbą dachową, co w połączeniu z ceglanymi murami i prostym detalem szklanych ścianek działowych daje wspaniałą przestrzeń do organizacji różnych imprez.

RONET - Zbigniew Filipek Biuro: 32-020 Wieliczka, ul. Zacisze 16, NIP: 677-133-92-83,
Konto bankowe: BANK PEKAO SA 03 1240 1431 1111 0010 2980 4734, tel: 608 835 030,
e-mail: biuro.ronet@wp.pl, poczta@ronet.pl