Konkurs na wykonanie koncepcji urbanistycznej i architektoniczno - przestrzennej Rewitalizacji Parku Miejskiego i Przebudowy Placu Niepodległości w Zakopanem
Wyróżnienie

<<< powrót
  • Palmett - Markowe Ogrody S.C.
Skład zespołu:
  • Bartłomiej Gasparski  
  • Joanna Gruca  
  • Fruzsina Varga  
  • Urszula Michalska 

CELE PROJEKTOWE

Głównym celem jest spowodowanie by przestrzeń Parku oraz przylegającego do niego Placu Niepodległości ożyła stając się częściej penetrowana i wykorzystywana zarówno przez mieszkańców Zakopanego jak również turystów. Ci ostatni bowiem, pomimo bliskość Krupówek - głównej atrakcji Zakopanego, w bardzo niewielkiej ilości trafiają na Plac jak i do Parku zazwyczaj nie zauważając nawet ich istnienia.

Wytworzenie na tyle atrakcyjnej przestrzeni aby spacerujący Krupówkami byli w stanie dostrzec możliwość urozmaicenia spaceru poprzez zboczenie z głównego szlaku i ulicą Staszica lub Galicy trafienia do Parku gdzie mieliby sposobność spędzenia czasu w otoczeniu o zupełnie innym charakterze oraz funkcji niż główny deptak. Zapewnienie intensywniejszego korzystania z przebudowanego terenu poprzez nasycenie go nowymi jak i zmodernizowanymi funkcjami określonymi w wytycznych konkursowych, a także zwiększenie estetyki, dodanie wartości edukacyjnych oraz podkreślenie nielicznych elementów historycznych.

ZAŁOŻENIA KOMPOZYCYJNE

Wytworzenie dominant wizualnych na placu Niepodległości przyciągających przechodniów z ulicy Krupówki poprzez ulicę Galicy na pierwotny rynek a z niego do wnętrza Parku. Efekt dominant wzmocniony dodatkowo zostanie nową nawierzchnią drogi i nocną iluminacją. Placowi przywrócony zostanie charakter rynku miejskiego. Podkreślona zostanie to elementami tj. pomnik Grunwaldzki, który wraca w swoją pierwotną lokalizację, dodatkowo wyróżniony nawierzchnią z łupka.

Fontanną wodną w formie kaskadowej wykorzystująca, różnice wysokości powstałą na skutek wyrównania powierzchni rynku (Wyrównanie to ma służyć poprawieniu jego funkcjonalności) ponad kaskadą ma dominować podświetlona w nocy przeskalowana donica z soliterowymi okazami sosny limby Pinus cembra. Płyta rynku łączyć ma się poprzez nawierzchnię drewnianą z wydzieloną przestrzenią przed nowo lokalizowanym obiektem widowiskowym znajdującym się już na terenie Parku po południowej stronie Czarnego Potoku widoczny poprzez przerwę w pergoli.

Wydzielenie na terenie Parku wyraźnych stref związanych z funkcją poprzez przeprowadzenie prostych podziałów za pomocą ciągów pieszych w tym przede wszystkim ul. Staszica. Tak utworzonym obszarom przypisanie konkretnej funkcji tj. sportowe (w różnych jej formach), zabawy, rekreacyjno-wypoczynkowej oraz kulturalnej.

Każdy rodzaj wykorzystania terenu będzie charakterystyczny zarówno w obrębie samego parku jak i w odniesieniu do innych obiektów tego typu w mieście czy nawet Polsce. Przykładowo place zabaw będą miały stricte naturalny charakter podkreślony pofałdowaniami terenu. Ich wyposażenie stanowić będą pnie drzew, liny, pola piaskowe oraz drewniane ściany wspinaczkowe. Skatepark to zagłębione w powierzchni ziemi niecki odwzorowujące na zasadzie negatywu ukształtowanie terenu sąsiadujących z nim placów zabaw. Nie zostanie on jak w przypadku typowych rozwiązać zupełnie pozbawiony zieleni wpisując w swój kształt istniejące drzewa. Cześć rekreacyjna - stricte parkowa zyska miękko poprowadzone alejki o zmiennej szerokości wykonane ze stabilizowanej nawierzchni żwirowej. Z kształtami ścieżek korespondować będą granice nasadzeń bylin i roślin okrywowych.

Zastosowanie wspólnego, rozmieszczonego we wszystkich częściach opracowania z Placem Niepodległości włącznie, stanowiącego o jedności całego terenu opracowania charakterystycznego elementu małej architektury. Element nawiązujący formą do motywu koła, który wyraźny jest w historycznej kompozycji Parku - okręg bukowy w jego centrum. Wybór padł na siedzisko w formie pierścienia, swoistego rodzaju donice w których posadzone zostaną wybrane gatunki drzew, krzewów i bylin typowe dla siedlisk tatrzańskich. Utworzenie jednego wyposażonego we własne zaplecze zespołu boisk i kortów w dotychczasowej lokalizacji.

SZCZEGÓŁOWE ROZWIĄZANIA PROJEKTOWE 

Budynki 

Budynek widowiskowy 
wykonany w lekkiej konstrukcji drewnianej z dużymi przeszkleniami szczególnie od strony parku. Szklane ściany zostałyby wyposażone w ruchome drewniane panele o ażurowej konstrukcji, które dawałyby możliwość aranżacji wnętrza. Od strony placu budynek ma mieć możliwość szybkiego demontażu elewacji tak by stał się zadaszoną sceną, a przestrzeń między nim a placem Niepodległości kameralną widownią wydzielaną na potrzeby widowisk lub koncertów organizowanych w okresie letnim. 

Budynek SPA  
To zaadaptowany na potrzeby obiektu odnowy biologicznej budynek dawnych łazienek miejskich. Nowa funkcja determinuje przebudowę wnętrza, jednak zakładana jest również przebudowa elewacji tak aby budynek zyskał charakter zakopiański nie odcinając się zarówno bryłą jak i kolorystyką od sąsiadujących obiektów. W jednolity sposób połączony zostałby z przyległą kubaturą dawnych szaletów miejskich tak aby tworzyć z nią jednolitą całość. Obiekt zyskałby zewnętrzne, drewniane tarasy umożliwiające jego gościom wypoczynek nad brzegiem potoku Czarnego. 

Budynek „Jutrzenki” 
Odświeżony i poprzez dodanie nowych elementów w jego bezpośrednim sąsiedztwie osadzony wyraźnie w strukturze parku. Wydzielony w nim zostanie ogólnodostępny sanitariat na potrzeby placów zabaw i skate parku.
 
Mała architektura

Wszystkie występujące na ternie objętym koncepcją elementy wyposażenia tj. ławki, kosze na śmieci, latarnie, stojaki na rowery, donice drzewne będące jednocześnie siedziskami mają dawać wrażenie wykonania z ”jednego kawałka drewna” wykończonego żeliwnymi lub stalowymi okuciami w kolorze grafitowym. Prosta forma obiektów małej architektury wzbogacona jedynie o drobne zdobienie motywem góralskim stanowiłaby o charakterze miejsca. Bardzo ważną rolę pełnią donice a w szczególności przeskalowany egzemplarz na płycie Placu Niepodległości. Ich kształt i estetyka jednoznacznie ma kojarzyć się z tym a nie innym założeniem parkowym na terenie kraju.

Przebudowana i wydłużona Pergola ciągnąca się od Placu Niepodległości, aż do wejścia do parkowego SPA ma mieć słupy wykonane z grafitowego łupka a belki z drewna jakie zastosowane zostało do konstrukcji pozostałych elementów małej architektury. W takiej samej technologii wykonane są trejaże we wschodniej części placu, wzdłuż zachodniej elewacji budynku widowiskowego oraz dwa izolujące tarasy wypoczynkowe SPA od otoczenia.

Siedzisko w zachodniej części placu zlokalizowane vis a vis fontanny. Wykonane z drewna stosowanego w pozostałym wyposażeniu i w tej samej stylistyce. Wyróżniało by się zmienna szerokością.

Woda

Ma występować w trzech formach.

Naturalnego istniejącego potoku górskiego – Potok Czarny, którego brzegi zostaną wzmocnione w dyskretny sposób koryto poszerzone w rejonie tarasów wypoczynkowych SPA. Przebieg tego cieku pozostanie właściwie nie zmieniony.
 
Sztucznej fontanny w formie kaskady zlokalizowanej na Placu Niepodległości. Tak zaprojektowana by woda z poziomu górnego przelewała się jednolitym płaszczem do zbiornika w powierzchni placu na poziomie ulicy Galicy. Ściana na którego tle spływała woda wykonana byłaby tak jak słupy pergoli z horyzontalnie układanego łupka. 

Słupa wodnego emitowanego przez pionową, ukrytą w granitowej posadzce dyszę zlokalizowaną w centrum
placyku otoczonego bukowym kręgiem. Posadzka wykonana z wielkopłytowaego granitu wyprofilowana w taki sposób by woda spływała do wewnątrz.
 
Nawierzchnie
  
W obrębie Placu Niepodległości: 

W większości nawierzchnie stanowią granitowe płyty formatu 60x30 oraz 30x10. Ten sam materiał zastosowany byłby na ulicy Galicy. Płytę placu urozmaicałby pas wykonany z bruku drewnianego 15x15, który jest przedłużeniem placyku i mostku znajdujących się na osi nowoprojektowanego budynku widowiskowego. Nową  lokalizację pomnika Grunwaldzkiego podkreśli charakterystyczna nawierzchnia z łupka szarogłazowego. 

W obrębie parku zastosowane zostaną trzy rodzaje  nawierzchni: 

Betonowa z wyraźnymi podziałami wytworzonymi przez dylatację. Nawierzchni dająca możliwość komfortowej jazdy na rolkach i rowerach. Będzie ona pokrywała główne ciągi piesze.

Żwirowa stabilizowana (np. typu HanseGrand) wykorzystana w strefie rekreacyjno wypoczynkowej na alejkach o miękkim przebiegu.

Z wielkowymiarowych płyt granitowych zastosowana na okrągłych placykach w części rekreacyjno wypoczynkowej.

Roślinność
W części parkowej istniejąca roślinność zostanie uporządkowana i oczyszczona. Wzbogacona zostanie również o nasadzenia w okrągłych donicach, które oprócz drzew takich jak Sosna Limba Pinus cembra, Kosodrzewina Pinus mugo, Jarząb Sorbus aucuparia zawierać będą rośliny charakterystyczne dla siedliska Tatr takie jak dziewięćsił Carlina acaulis, dzwonek alpejski Campanula alpina, szarotka ‐ Leantopodium alpinum, sasanka zwyczajna Pulsatilla vulgaris, skalnica darniowa sxifraga sp. Cebulowe rośliny takie jak krokusy oraz narcyzy urozmaicą wiosną murawy parkowe. Strumienia w szczególności w miejscu poszerzenia zyska roślinność nadbrzeżną.
  
Na Placu pojawia się Soliterowe egzemplarze sosny limby Pinus Cembra w głównej donicy na krawędzi kaskady, wiśnie ozdobne Prunus Sp. na krańcu wschodnim które maja za zadanie urozmaicić plac w okresie wiosny oraz pnaczą takie jak powojnik alpejski Clematis alpina na pergolach W części rekreacyjnej pojawią się masowe nasadzenia kobiercowe z roślin okrywowych.

Infrastruktura techniczna

Monitoring 
Monitoring obejmie wszystkie strefy wejściowe do parku oraz cały obszar  Placu  Niepodległości. Obrotowe kamery typu „rybie oko” będą związane z instalacją oświetleniowa tj. nowo lokowanymi latarniami.

Oświetlenie 
Oświetlenie ma odbywać się za pośrednictwem trzech typów opraw.

Latarni zaprojektowanych specjalnie na potrzeby parku i placu,  
Lamp najazdowych rozmieszczonego w nawierzchniach zarówno utwardzonych jak i trawiastych podkreślających wybrane elementy parku takie jak soliterowe drzewa, pomnik Grunwaldzki itp.
Liniowych lamp wbudowywanych w kamienne słupy pergoli i trejaży zastępujących latarnie na wschodniej i południowej krawędzi placu.

Sanitariaty 
Zaplecze sanitarne będzie zlokalizowane w trzech punktach. Dla potrzeb obsługi placu Niepodległości oraz budynku widowiskowego w południowo‐zachodniej części tego nowego obiektu. Dla potrzeb boisk i  kortów nowo planowany budynek zaplecza socjalnego. Dla obsługi części południowo wschodniej parku z dużym placem zabaw i skate parkiem zalecamy wydzielenie ogólnodostępnych sanitariatów w budynku „Jutrzenki”

RONET - Zbigniew Filipek Biuro: 32-020 Wieliczka, ul. Zacisze 16, NIP: 677-133-92-83,
Konto bankowe: BANK PEKAO SA 03 1240 1431 1111 0010 2980 4734, tel: 608 835 030,
e-mail: biuro.ronet@wp.pl, poczta@ronet.pl