• Projekt 3 Spółka Cywilna, Marek Pelc Wojciech Student

• Architektura:  
•  
• Wojciech Student  
• Marek Pelc  
• Barbara Turyk  
• Dorota Wycisk  
• Katarzyna Hermyt  
• Tomasz Nosiadek  
• Aleksander Kasiuchnicz  
• Rafał Konsek  
• Rafał Makulik  
•  
• Konstrukcja:  
•  
• Krzysztof Sobik  
•  
• http://www.projekt3.pl/ 

IDEA

Interaktywne Centrum Historii Ostrowa Tumskiego powstanie, aby pomóc w odkrywaniu śladów przeszłości Poznania w powiązaniu historycznym otoczeniem wpisanym w kontekst zmieniającej się nieustannie Europy oraz stanowiącym jej istotne dziedzictwo.
Teren Ostrowa Tumskiego i Śródki jest najstarszą i jedną z najcenniejszych części Poznania. W sposób szczególny zapisał się on w kartach historii miasta, będąc świadkiem wielu znaczących wydarzeń. W obrębie murów dzisiejszej katedry wzniesiona została w grodzie pierwsza świątynia, a Mieszko przyjął przypuszczalnie na Ostrowie Tumskim chrzest w 966 r. Ślad tej pierwszej świątyni być może baptysterium stanowi główny, powtarzalny wątek łączący poszczególne elementy naszego projektu. Przekształcany przestrzennie symbol pojawia się w zagospodarowaniu terenu, kompozycji budynku i przede wszystkim we wnętrzu ICHOT jako element scalający przestrzennie oś narracyjną jednocześnie ułatwiający orientację w obrębie zespołu centrum. Jego transformacja jest również motywem geometrii zaprojektowanego logo centrum.

Ostrów Tumski w Poznaniu jest miejscem wyjątkowym. To właśnie tutaj ponad tysiąc lat temu rodziło się nasze państwo. To właśnie tutaj Mieszko I i Bolesław Chrobry podejmowali decyzje, które nadały bieg historii Polski. To swoiste gniazdo narodu, kolebka pierwszych Piastów. Budynek ICHOT ze swoim ekspozycyjnym rdzeniem otulonym pomieszczeniami uzupełniającym (poboczne wątki narracji) stanowi rozdaj bezpiecznego opakowania, gniazda dla zgromadzonych w centrum eksponatów. Założyliśmy lokalizację kluczowych dla przebiegu osi narracyjnej punktów w "gniazdowym" rdzeniu budynku otoczonym otuliną komunikacji wewnętrznej.

Przesłanką powstania ICHOT jest powiązanie z poznańskim Traktem Królewsko - Cesarskim. Centrum w kontakcie z "żywym", realnym otoczeniem daje możliwość zapoznania się z polską historią, tradycją i kulturą w miejscu, gdzie ma ona swoje korzenie. Trakt prowadzi z odległej przeszłości prosto do współczesnego Poznania, tętniącego życiem i czekającego na turystów, których obecnie stosunkowo mało spotkamy na Ostrowie Tumskim. Po analizie satelitarnych zdjęć Poznania zauważyliśmy, że przedłużenie osi kalenicy katedry przecina poznański rynek kończąc się umownie na iglicy nad pawilonem MTP. Ta z pewnością przypadkowa sytuacja podsunęła nam pomysł na ukształtowanie bryły centrum jako opartej o tę oś z wspornikowym tarasem/wykuszem na jej przebiegu. Wędrówka w poziomie dachu, jako współczesne zakończenie osi narracyjnej daje możliwość bezpośredniej obserwacji panoramy Poznania w oparciu o opisaną linię. Podobnie jak Trakt Królewsko-Cesarski wiodący przez miejsca związane z osobami władców – królów i cesarzy, z którymi związane jest miasto oś widokowa scala jego najważniejsze elementy przestrzenne. Elementem prowadzącym widza po ekspozycji będzie oś narracyjna powiązana z widokowymi otwarciami na panoramy Ostrowa Tumskiego, Śródki i w końcu centrum Poznania. Jako symboliczne odniesienie do momentu chrztu Polski zaprojektowaliśmy możliwość bezpośredniego dojścia do nurtu Cybiny na przedłużeniu tej osi. Przyziemie budynku będzie próbą rekonstrukcji fragmentu nieistniejących fortyfikacji z użyciem cegły jak w pierwotnym założeniu (być może oryginalnej)

Wspornikowy taras widokowy wraz z budynkiem Interaktywnego Centrum Historii Ostrowa Tumskiego w przypadku realizacji odpowiadającego centrum budynku po przeciwnej stronie osi stanowić mogłyby stanowić przestrzenną bramę do miasta. Symboliczne rozpoczęcie wędrówki do przyszłości miasta.

W kształtowaniu wnętrza skupiliśmy się na stworzeniu otwartych, użytecznych przestrzeni ekspozycyjnych. Ciągłość osi narracyjnej osiągnięta została przez powtarzalność symbolicznego elementu w wystroju wnętrz, ruchome ściany w strefie ekspozycyjnej, oraz merytoryczną funkcjonalność powierzchni użytkowych (sfery biurowe w przyziemiu budynku, strefy ekspozycyjne wewnątrz rdzenia otoczonego komunikacją).

Istotną rolę odgrywa porządkująca ekspozycję obwodowa pionowa komunikacja miedzy piętrami, poprzez elementy ekspozycji wątków pobocznych, które usytuowane przy ścianach zewnętrznych z widokami kierunku otoczenia budynku, oraz główna klatka schodowa, umożliwiające swobodny ruch zwiedzania z pominięciem konieczności kontynuacji osi narracyjnej.

Hol wejściowy centrum, poprzez swoją przeszkloną otwartość, zintegruje przestrzeń budynku z otoczeniem ICHOT, będąc zapowiedzią ekspozycyjnych wyższych pięter budynku. Przy wejściu do holu, tak jak w całym budynku umieszczone zostały interaktywne ekrany LCD dajace widoczną w otoczeniu projekcję. Prezentacja służyć może jako wizualna zapowiedź widoku z dachowego tarasu w kierunku katedry i centrum Poznania. Będzie wizualizacją naszej idei osi Poznania.

Zwiedzenie ekspozycji, opartej na elementach multimedialnych i interaktywnych w powiązaniu z rzeczywistym, żywym obrazem poszczególnych fragmentów Śródki i Ostrowa Tumskiego pozwoli każdemu turyście poznać historię tego miejsca i umożliwi wcielenie się w poszukiwacza śladów przeszłości w realnym otoczeniu.

W naszym zamyśle użycie „typowego” elementu scalającego w połączeniu z multimedialnym komentarzem da możliwość swobodnej rearanżacji ekspozycji przy zachowaniu jej przestrzennej ciągłości.
Interaktywne Centrum Historii Ostrowa Tumskiego powstaje aby pomóc w odkrywaniu tych śladów przeszłości każdemu odwiedzającemu. Ekspozycja Centrum pozwoli turystom na odbycie fascynującej podróży w czasie, pokaże i wytłumaczy jak przebiegały dzieje Ostrowa Tumskiego od czasów Mieszka po współczesność. Historia będzie tu na wyciągnięcie ręki tym bardziej, że budynek będzie widokowo otwarty na realne przykłady w najbliższym jego otoczeniu.

Konstrukcja

Założono układ konstrukcyjny w postaci sztywnego, przestrzennego trzonu, złożonego ze słupów połączonych ryglami w płaszczyznach stropów. Trzon ten stanowi element łączący poszczególne bryły budynku na całej jego wysokości i zapewnia stateczność konstrukcji. Przewieszenia (wsporniki) budynku zostaną wykonstruowane w postaci przedłużonych rygli ram trzonu, powiązanych w układy przestrzenne poprzez dodatkowe słupy pośrednie, elementy konstrukcyjne elewacji oraz stropy budynku. W płaszczyznach elewacji poszczególnych brył przewidziano sztywny układ złożony ze słupów i elementów stężeń. Fundament budynku przyjęto w postaci skrzyni żelbetowej ze ścianami wykonanymi w technologii ściany szczelinowej. Elementy wystroju i małej architektury mają podkreślić naturalno-reprezentacyjny charakter obiektu. Dach-taras ICHOT stanowiący śródmiejską oazę, wyizolowaną od otoczenia będzie jedną z atrakcji centrum pozwalającą na prowadzenie prelekcji, spotkań czy wykładów na zewnątrz bez konieczności opuszczania budynku.

Ekspozycja

Przestrzeń ekspozycyjna przez swą otwartość (w ramach rdzenia), może dopasować się do „zawartości” merytorycznej, od multimedialnych aż po klasyczne ujęcie wystaw.
Przemieszczanie się wzdłuż osi narracyjnej prowadzić będzie od dołu przez kolejne kondygnacje aż do otwartego tarasu zewnętrznego z futurystyczną koncepcją ekspozycji idei poznańskiego miasta know-how *. Również we wnętrzu rdzenia, ów pionowy układ gradacji zostaje zachowany. Wcięcie w parterową powierzchnię budynku (poziom placu), prowadzące do budynku nie jest ramowo ograniczone ścianami zewnętrznymi, jest przestrzenią ogólnodostępną która sama określa rolę procesów społecznych, oraz dostępności ICHOT.

Kondygnację poziomu wejścia do budynku całkowicie wypełnia szkło, czyniąc bryłę lżejszą i otwartą na przestrzeń otoczenia. Kamienna elewacja z każdej strony nabiera innej dynamiki, jest przestrzennie zmienna pod różnym kontem padania światła.

Przekrój poprzez elewację nabiera ostrości formy poprzez ostrość zewnętrznych krawędzi.
Sufity części ekspozycyjnej wykonane są z podwieszanych parametrów, tworzących strukturę pod instalacje technologiczne. Na dachu budynku powtórzony został zastosowany w całości założenia element kompozycyjny. Świetliki w poziomie przyziemia w sposób czysto funkcjonalny naświetlają pomieszczenia ekspozycyjno- konferencyjne oraz biurowe i zaplecza kuchni.

Istotną rolę spełnia kolorystyczny kontrast między strukturą zewnętrzną (szarość kamienia) a wewnętrzną budynku. Jej ciemna w założeniu gładka tekstura powierzchni ścian i podłóg staje się neutralną przestrzenią, gdzie główną uwagę przykuwać będą różne formy ekspozycji podkreślające kolejne elementy osi narracyjnej. Wnętrze uwypukla „małą architekturę” (schody, balustrady), wykonane z kamiennego materiału, który oplata zewnętrzną bryłę muzeum.

Rozwiązania zaproponowane w założeniach ekspozycji uwzględniają ideę ekspozycji narracyjnej i są zgodne z "osiami narracyjnymi". Główna oś narracyjna, stanowiąca najistotniejszy wątek planowanej ekspozycji - dotyczy najważniejszych wydarzeń historycznych, które kształtowały tożsamość i symbolikę Ostrowa Tumskiego (podtytuł osi narracyjnej: "Tu się Polska zaczęła i tu Polska przetrwała"). Uzupełniające osie narracyjne dotyczą rozwoju przestrzennego Ostrowa Tumskiego oraz historii Katedry Poznańskiej.