• Consultor Sp. z o. o.

• arch Michał Kapturczak  
• arch Joanna Kapturczak  
• arch Radek Byczkowski  
• arch Marlena Ferenc  
•  
• http://www.consultor.net.pl 

Zadania projektowe

Wszystkie wprowadzone rozwiązania projektowe mają na celu poprawę warunków funkcjonowania Opery na co dzień, a także umożliwienie jej rozwoju i realizację widowisk muzycznych w zróżnicowanej formie. Najważniejszym zadaniem projektowym było również utworzenie wejścia do opery o właściwej randze, a także zaprojektowanie wnętrza sali operowej.

Zaproponowano przebudowę elewacji skrzydła południowego od strony dziedzińca (tzn przebudowę łącznika – który jest późniejszą dobudową do Zamku), tak aby możliwe było utworzenie tutaj reprezentacyjnego głównego wejścia da Opery. Dzięki takim rozwiązaniom projektowym odwiedzająca obiekt publiczność łatwo odnajdzie drogę do właściwego wejścia. Projektowana elewacja łączy w sobie pierwiastki „stare i nowe”. Mocna ściana arkadowa, nawiązująca do istniejących elementów architektonicznych Zamku (np.: sali św. Bartłomieja i arkad w przejściu łączącym dziedzińce Zamku) została skontrastowana z współczesną przeszkloną ścianą usytuowaną dyskretnie w głębi arkad. Dzięki takiemu rozwiązaniu przebudowywana elewacja jest nie tylko cytatem z przeszłości, jest współczesna, ale w bardzo nienarzucający się i dyskretny sposób. Wspomniane cofnięcie przeszkleń tworzy wymagane przepisami zadaszenie przed głównym wejściem.

Salę operową przeprojektowaliśmy tak aby była niepowtarzalna i rozpoznawalna jako sala „Opery na Zamku”. Na sali tej istnieją już przeznaczone do zachowania gotyckie fragmenty wieży. Nawiązaliśmy do materiału i formy która jest tu obecna. Powtarzając element zamkowych arkad i tworząc w nich loże operowe uzyskaliśmy prawdziwie zamkową salę operową. Ze względów akustycznych skróciliśmy salę, zmniejszyliśmy ilość rzędów do 21 na widowni ( w stosunku do ilości opisanej w technologii muzycznej), a cześć miejsc dla widzów umieściliśmy na balkonach dostępnych z holi. W sumie widownia pomieści 630 widzów.

Opis funkcjonalno – przestrzenny

Kondygnacje podziemne

Przy porządkowaniu układu funkcjonalnego budynku pogrupowaliśmy pokrewne funkcje w bloki umożliwiając ich właściwą współpracę. Na kondygnacjach podziemnych umieściliśmy strefę przechowywania dekoracji, rekwizytów i kostiumów a także pomieszczenia gospodarcze i techniczne. Tam gdzie to możliwe staraliśmy się utrzymać istniejąca funkcje pomieszczeń.

Przy okazji wykonywania dźwigu proponujemy wykonanie połączenia podziemnego pomiędzy skrzydłem zachodnim i południowym.
Pod tarasami wschodnimi zaprojektowano zespół toalet dla obsługi publiczności.

Parter

Skrzydło poludniowe i wschodnie

Kondygnację parterową skrzydła południowego w zasadniczej części przeznaczono na funkcje obsługi publiczności – foyer, salę wielofunkcyjną, salkę recepcyjną oraz nowy system komunikacji.
Aby umożliwić wygodne wejście dla publiczności zdecydowaliśmy się na wyrównanie poziomów pomiędzy holem wejściowym i foyer (galerią południową) oraz salą kominkową, lokalizując cały zespół na poziomie -1.20 co jest poziomem zbliżonym do poziomu dziedzińca przed wejściem do Opery. Takie rozwiązanie pozwala osobie niepełnosprawnej na swobodne przemieszczanie się z dziedzińca do budynku, a także po poszczególnych pomieszczeniach budynku, bez konieczności wykonywania podjazdów i ramp. Nową klatkę schodową umieściliśmy w południowym narożniku skrzydła wschodniego. Przyjęte szerokości klatek umożliwiają przepływ publiczności i spełnienie przepisów. Windę osobową (o wymiarach umożliwiających przewiezienie większych elementów np fortepianu) ulokowano w taki sposób, aby osoba niepełnosprawna mogła nią „podjechać” do sali wielofunkcyjnej, umieszczonej na poziomie -0.20.

Ewakuacja

Uporządkowaliśmy system komunikacji prowadzając dwie klatki ewakuacyjne, spełniające wymagania przepisów p.poż. Jedna zgodnie z wytycznymi konkursu została zaprojektowana na tyłach sali operowej i służy ewakuacji widzów oraz jako druga droga ewakuacji dla osób przebywających na IV kondygnacji skrzydła południowego. Drugą klatkę zaprojektowano w zachodniej strefie łącznika. Taka reorganizacja i likwidacja istniejącej tu wąskiej klatki, pozwoliły na wprowadzenie w tej strefie wygodnej windy towarowo - osobowej, koniecznej do obsługi sali operowej i sal prób baletu i chóru.

Foyer

Zaprojektowano w miejscu galerii południowej. W foyer przewiduje się rekonstrukcje stropu drewnianego. W strefie holu umieszczono szatnie .
Do dyspozycji publiczności jest obok duża sala wielofunkcyjna, która w przerwach przedstawień może spełniać funkcje miejsca odpoczynku i baru .

Sala wielofunkcyjna - usytuowana w miejscu dawnego holu szatniowego to propozycja, która ma umożliwić szersze i pełniejsze funkcjonowanie Opery. Jej lokalizacja zapewniająca dobry dostęp, zarówno od nowego foyer, jak również od strony tarasów wschodnich i dziedzińca (przez wejścia F,A) umożliwia jej pracę jako samodzielnej jednostki (sali na wynajem), czy jako sali ściśle powiązanej z Operą. Może ona pełnić funkcje dużej sali kameralnej. (Proponowana w warunkach konkursu lokalizacja sali kameralnej, na II kondygnacji, ze względu na przepisy ochrony p.poż, umożliwia przebywanie w niej wyłącznie do 50 osób). Jest to również przestrzeń, która może być wykorzystywana jako sala wystaw, sala balowa i taneczna czy sala kawiarniana w której można wypić kawę w towarzystwie muzyki, czy pięknych fotografii. Sposoby wykorzystania sali pokazano na wizualizacjach.
Salka recepcyjna, salka spotkań – usytuowana w miejscu dawnej sali ślubów, jest idealnym miejscem w którym po spektaklu mogą spotkać się artyści z dyrekcją i mediami. Może ona pełnić również funkcje sali prób wokalnych.
Biblioteka – usytuowana przy sali recepcyjnej. Atuty tej lokalizacji to jej bliskie sąsiedztwo z główną salą, jak również dostępność z zewnątrz. Dzięki temu biblioteka może być dostępna (na miejscu – do wglądu ) również dla pasjonatów z zewnątrz, uczniów, artystów itp.

Parter - skrzydło zachodnie – wejście H

Zmiany w układzie parteru skrzydła zachodniego dotyczą powiększenia holu wejściowego i nadaniu mu bardziej reprezentacyjnego charakteru.
Powiększono restaurację, kosztem istniejącej tu sali prób. Drugą z sal prób (zlokalizowaną bliżej wejścia) proponuje się wykorzystać jako małą salkę konferencyjną przy dyrekcji , lub opcjonalnie na pokoje biurowe lub powiększoną strefę restauracji.

Parter – skrzydło zachodnie – wejście G

Umieszczono tu część strefy hotelowej (gościnnej ) . Jest ona łatwo dostępna z zewnątrz poprzez hol na parterze w którym przyjezdni mogą zostać przywitani i poinformowani. Taka lokalizacja umożliwia też właściwe wydzielenie tej strefy od innych funkcji budynku. Pozostała część pokoi gościnnych znajduje się dokładnie piętro wyżej. Pokoje te, również są wydzielone, ale łączą się poprzez hall z strefą garderób. Taka ich lokalizacja ułatwia wykorzystanie ich właśnie jako garderoby ( najlepiej dla wizytujących artystów). Wielkim atutem tej lokalizacji jest fakt, iż zlokalizowane są one na poziomie głównej sali Opery, przez co dostęp z nich na scenę jest bardzo komfortowy.

Piętro I,II,III

Skrzydło południowe

Na tych kondygnacjach przez nowoprojektowany system komunikacji dochodzimy do holi przed wejściami do głównej sali operowej . Hole doświetlone przez nowe arkady zyskały charakter atrakcyjnych i reprezentacyjnych przestrzeni.
Salę operową zaprojektowaliśmy tak aby była niepowtarzalna i rozpoznawalna jako sala „Opery na Zamku”. Nawiązaliśmy do materiału, który jest tu obecny – cegły, która jest także bardzo dobra ze względów akustycznych.
Na tyłach sali zarezerwowano przestrzeń dla operatorów światła i dźwięku obsługujących spektakle, gdzie umieszczone zostaną konsole. Dodatkowe większe pomieszczenia, w których możliwe będzie dokonywanie odsłuchów i umieszczenie sprzętu (szaf) zaprojektowano pod widownią kondygnacje niżej.

Ewakuacja z sali może się odbywać się przez główną klatkę schodową i dodatkową klatkę umieszczoną na tyłach sali, która wyprowadza widzów na tarasy.

Piętro I skrzydło zachodnie – garderoby

Zaprojektowaliśmy kondygnację I piętra jako kondygnacje w całości przeznaczoną pod garderoby. Jest to najlepsza naszym zdaniem lokalizacja pozwalająca na szybkie i bezkolizyjne dotarcie artystów na scenę. Możliwe jest rozdzielenie garderób damskich i męskich w taki sposób aby po prawej stronie holu zlokalizowane zostały garderoby np damskie, a po lewej męskie.

Piętro II skrzydło zachodnie – strefa muzyczna

Uwaga: Na planszach przedstawiono zgodny z wytycznymi inwestora układ rzutu z salą prób orkiestry w miejscu istniejącym. Ze względu na fakt, iż poruszamy się w substancji istniejącej budynku i każda decyzja wymaga szczegółowych analiz na schematach przedstawiono możliwy sposób przegrupowania funkcji. Taka reorganizacja pozwala na utworzenie czytelnego układu komunikacyjnego budynku, powiększenie strefy biurowej oraz zapewnienie wszystkim pracowniom dostępu do windy.
Przedstawione propozycje w dużym stopniu powtarzają ten sam schemat myślowy (lokalizacja garderób na jednej kondygnacji, lokalizacja sal prób w jednej strefie, lokalizacja biur zblokowanych w jedną grupę, tak więc ostateczny wybór rozmieszczenia funkcji może zostać dokonany po wykonaniu analiz technicznych. Rozwiązania dotyczą ostatniego etapu realizacji prac.

Piętro III skrzydło zachodnie – pracownie

Na tym poziomie zlokalizowano strefę pracowni krawieckich, fryzjerskich, szewca oraz pracownie tapicerską i plastyczną. Strefa pracowni krawieckich jest dobrze powiązana ze strefą sal prób i garderób, co umożliwia wygodne „przymiarki” w przerwie prób. W przypadku pozostawienia istniejącej lokalizacji sali prób orkiestry proponujemy wykonanie łącznika na dachu, niewidocznego z dziedzińca, który połączy strefy pracowni zlokalizowane „przed i za” salą prób orkiestry. W niskim łączniku może również odnaleźć swoje miejsce podręczny magazyn kostiumów.

Piętro IV skrzydło południowe – balet, chór, garderoby

Rozwiązanie systemu komunikacji umożliwia transport fortepianu na najwyższą kondygnację, a także sprawną ewakuacje osób tu przebywających – dwa dojścia.
Aby możliwe było wykonanie w wskazanym miejscu sali baletowej proponuje się
skorygowanie skosu dachu w dwóch wykuszach (co będzie niewidoczne na elewacji), a pozwoli na pełniejsze wykorzystanie tej kondygnacji. Obok sali prób baletu na dwóch kondygnacjach przewiduje się lokalizację garderób baletu. Obok garderób znajduje się sala prób chóru.

Wykusz – dobudowa kieszeni scenicznej

Zaprojektowano w miejscu wskazanym w warunkach konkursu. Aby utrzymać spójność stylistyczną tej elewacji zaproponowaliśmy architekturę dobudowy, która ściśle dopasowuje się do form istniejących.

Zagospodarowanie terenu

Rozbudowa budynku pod tarasem wschodnim powoduje konieczność podniesienia tarasu i przesunięcia istniejących tu schodów w kierunku południowym. Przesunięte schody tworzą teraz całość z nowymi schodami ewakuacyjnymi z sali. (rozwiązanie widoczne na elewacji wschodniej i projekcie zagospodarowania terenu. Proponuje się wymianę posadzki i zaprojektowanie nowego oświetlenia tarasów, tak aby były atrakcyjnym miejscem spotkań.