Konkurs na opracowanie projektu urbanistyczno-architektonicznego i założeń ekspozycji Interaktywnego Centrum Historii Ostrowa Tumskiego w Poznaniu.
Projekt konkursowy

<<< powrót
  • Autorska Pracownia Architektoniczna PROJEKT
Skład zespołu:
  • arch. Jerzy Gołębiowski  
  • arch. Daniel Leśniański  
  • arch. Paweł Gołębiowski  
  • mgr inż. arch. Małgorzata Frontczak  
  • mgr Lila Kalinowska 
1. Ideowy opis koncepcji przestrzennej

Interaktywne Centrum Historii Ostrowa Tumskiego powstaje w miejscu szczególnym dla Poznania. Kontekst historyczny z hasłem przewodnim „Tu się Polska zaczęła i Tu Polska przetrwa” podkreśla znaczenie tego założenia dla pogłębienia wiedzy o bogactwie dziedzictwa Poznania i całego regionu. Myśląc o zinterpretowaniu przestrzennym tak ważnego Muzeum staramy się określić swój udział w ciągłości historycznej tego miejsca i wydarzeń. Z jednej strony pokora wobec potęgi przeszłości, a z drugiej aktywność twórcza nie pozwala na kopiowanie lub wspomaganie historii. Zmierzamy, więc do uzupełnienia przestrzeni licząc, że będzie to wartość dodana. Ideą zasadniczą tego przedsięwzięcia jest spójność przestrzenna i organizacyjna obszaru Ostrowa Tumskiego z mostem Biskupa Jordana, Śródki, przyszłego budynku Interaktywnego Centrum Historii i zachodniego przyczółka Śluzy Tumskiej. Spójność przestrzenna rozumiana, jako potrzeba uporządkowania relacji kompozycyjnej pomiędzy poszczególnymi obiektami. Spójność organizacyjna polega na zintegrowaniu tego obszaru, jako dużej ekspozycji narracyjnej angażującej w proces zwiedzania, a właściwie przeżywania.

Przy takim założeniu budynek Muzeum nie może być traktowany, jako „świątynia sztuki”, a w konsekwencji dominanta architektoniczna. Jego ranga przestrzenna polega na tym, że jest zwornikiem między zachodnim przyczółkiem Śluzy Tumskiej a mostem Biskupa Jordana. Mocno wbity w skarpę nadbrzeżną wyrasta z niej wsparty jakby na murach starego Jazu Katedralnego. Szczególne miejsce i ślad historii wytycza kompozycję bryły oraz jego skalę. Przyjęte założenie o uzupełnieniu przestrzeni realizujemy wykorzystując osie widokowe tnące przestrzeń i naturalnie formujące bryłę budynku. Ich wzajemnie zależności otwierają obrazy inspirując do samodzielnego emocjonalnego interpretowania zdarzeń.

Wbita w skarpę jednorodna forma przyszłego Muzeum najmniej agresywnie wpisuje się w kontekst otoczenia. Wisząca nad wodą bryła łączy się szklanym neutralnym przejściem z zabytkowym przyczółkiem Śluzy Tumskiej. Oddalając się od rzeki opada w kierunku terenów zielonych i rekreacyjnych. Interaktywne Centrum Historii jest pojęciem współczesnym, zamierzeniem kulturalnym, dla którego szata zewnętrzna budynku współuczestniczy w przyszłej ekspozycji muzealnej. To ważne założenie o powiązaniu przestrzeni wewnętrznej z otoczeniem jest relacją nie tylko symboliczną. Fasada o ukierunkowanych perforacjach zbudowana w formie tzw. podwójnej fasady stwarza wrażenie ażurowości, łącznika dwóch światów. W naszych przewidywaniach istniejący budynek zachodniego przyczółka Śluzy Tumskiej będzie stanowił niezależną ekspozycję związaną z historią fortyfikacji budynków hydrologicznych Poznania. Symbolicznie będzie stanowił funkcję „śluzy emocjonalnej” przy przejściu do nowego Muzeum ICHOT.

2. Zagospodarowanie terenu
Wytyczne urbanistyczne określone w regulaminie konkursu opisały obszar i zasady jego zagospodarowania. Nasza koncepcja uwzględnia zasadnicze uwarunkowania, a w szczególności: planowanie promenady nadrzecznej, ścieżki pieszo-rowerowej, parkingu dla autobusów turystycznych oraz placów zabaw i rekreacji.

Projektując budynek Centrum Historii Ostrowa Tumskiego (ICHOT) uznaliśmy za konieczne wykonanie podziemnego parkingu dla samochodów osobowych oraz zorganizowanie zaopatrzenia w strefie podziemnej. Przewidziano dostęp dla samochodów uprzywilejowanych. Dojazd nastąpi od ulicy Gdańskiej, która również będzie obsługiwała zespół mieszkaniowy. Wzdłuż ulicy zorganizowano parking dla samochodów osobowych.

Dla autorów planu istotą było, aby ciąg pieszo-rowerowy biegnący od parkingu dla autobusów turystycznych nie przecinał się z przebiegiem ulicy Gdańskiej. Takie założenie pozwala na bezpieczne dotarcie do Muzeum od strony zespołów parkingowych jak również od Ostrowa Tumskiego. Tak ukształtowana aleja nie tylko jest wygodna dla zwiedzających, ale otwiera widok na Katedrę i Ostrów Tumski, stwarzając szansę emocjonalnego przygotowania do zwiedzania Muzeum. Uzupełniając miejsca parkingowe proponuje się wykonanie parkingu przy ulicy Bydgoskiej w sąsiedztwie Młodzieżowego Ośrodka Sportu i Rekreacji.
3. Rozwiązania funkcjonalne

Budynek Interaktywnego Centrum Historii Ostrowa Tumskiego (ICHOT) jest obiektem czterokondygnacyjnym, podpiwniczonym. Dwie kondygnacje podziemne przeznacza się na parkingi, magazyny, pomieszczenia techniczne, pomieszczenia socjalne jak również, w części doświetlonej od rzeki, na pracownie konserwatorskie.

Parter od strony rzeki jest głównym hallem z kawiarnią, szatnią, sklepem i strefą ekspozycji czasowych. Przez hall przechodzi ciąg pieszy będący fragmentem nadrzecznej promenady jak również dociera do niego łącznik z zachodniego przyczółka Śluzy Tumskiej. Z przestrzeni hallu głównego szerokimi schodami lub windami dostajemy się na I piętro obszar podstawowy ekspozycji muzealnej.
Jednoprzestrzenna kubatura pozwala na różnorodność kompozycyjną ekspozycji
i jej zmienność.

Na parterze w sąsiedztwie hallu wejściowego znajduje się sala seminaryjno-konferencyjna z zapleczem. Jej konfiguracja umożliwia przeznaczenie jej na przestrzeń ekspozycyjną, salkę koncertową jak również podział na dwie mniejsze. Do części administracyjnej wchodzimy niezależnym wejściem od strony północnej. Na I piętrze zlokalizowano pokoje biurowe i dyrekcję obiektu. Tworząc układ funkcjonalny kierowaliśmy się następującymi założeniami:
- niezależność funkcjonowania części ekspozycyjnej oraz części konferencyjnej i kawiarni
- stworzenie możliwie największej, jednoprzestrzennej części ekspozycyjnej
- zachowanie ciągów pieszych nadbrzeżnych przechodzących przez Muzeum i powiązanie z zachodnim przyczółkiem Śluzy Tumskiej.
- wygodne dotarcie do Muzeum poprzez wykonanie parkingów podziemnych
- możliwość organizacji dostaw zaopatrzenia w części podziemnej, w bezpośrednim sąsiedztwie wysokich magazynów, jak również w szczególnych okolicznościach bezpośrednio z placyku od strony północnej do hallu głównego.

4. Konstrukcja i materiały
Budynek Muzeum o konstrukcji stalowo- żelbetowej
- fundamenty i ściany piwnic w formie wanny żelbetowej uszczelnionej bentonitem
- słupy, klatki schodowe i stropy żelbetowe
- wspornik stali wystawowej o konstrukcji stalowej usztywniony płytami żelbetowymi
- ściany zewnętrzne osłonowe zbudowane w formie podwójnej fasady w systemie słupowo-ryglowy z aluminiowymi oknami, od zewnątrz uzupełniony ażurową kurtyną z płyt ceramicznych
- dach płaski wykonany w formie „dachu zielonego”
- łącznik traktowany, jako stalowa kratownica przestrzenna, przeszklone ściany
i sufity

5. Instalacje
Budynek będzie wyposażony następujące instalacje:
- System wentylacji i klimatyzacji o odzysku energii powyżej 80%.
W pomieszczeniach ekspozycyjnych i magazynowych Muzeum instalacja klimatyzacyjna zapewni odpowiednią temperaturę, wilgotność i czystość powietrza. Systemy te będą zintegrowane z urządzeniami regulującymi wielkość natężenia promieniowania słonecznego w pomieszczeniach.
Projektowana fasada podwójna umożliwi zastosowanie izolacji dynamicznej.
W systemie grzewczym budynku planuje się wykorzystanie odnawialnych źródeł energii i pomp ciepła. Pompy ciepła zostaną wykorzystane nie tylko na cele grzewcze, lecz także na produkcję chłodu dla celów klimatyzacyjnych. Podstawowym źródłem jest węzeł cieplny zasilany z sieci ciepłowniczej.
W systemie klimatyzatorów będą wykorzystane układy zcentralizowane i rozdzielcze z dwustopniową obróbką powietrza.
Przewiduje się konieczność zainstalowania trafostacji o mocy Pi=5000KW zbudowanej z dwóch transformatorów o mocy 2x200 kVA i napięciu 15/04kV.
W budynku uwzględniono również występowanie następujących instalacji:
- Instalacje i systemy dotyczące ochrony przeciwpożarowej: hydrantową, oddymiania, odgromową, SAP
- Systemy zabezpieczeń: sygnalizacje włamania i napadu, telewizji dozorowej, kontroli dostępu, detekcji CO2 (w garażu podziemnym- w przypadku ujęcia w programie)
- Instalacje słaboprądowe: telekomunikacyjną, audiowizualną, rozgłoszeniową, okablowania strukturalnego
- Zintegrowany system BMS umożliwia gromadzenie i przetwarzanie danych urządzeń zarządzanej infrastruktury.
RONET - Zbigniew Filipek Biuro: 32-020 Wieliczka, ul. Zacisze 16, NIP: 677-133-92-83,
Konto bankowe: BANK PEKAO SA 03 1240 1431 1111 0010 2980 4734, tel: 608 835 030,
e-mail: biuro.ronet@wp.pl, poczta@ronet.pl