Konkurs na opracowanie koncepcji architektonicznej adaptacji Zespołu Obiektów Powięziennych w Kielcach przy ul. Zamkowej na Galerię Współczesnej Sztuki Użytkowej, Warsztaty Rękodzieła Artystycznego i Muzeum Pamięci Narodowej
II nagroda

<<< powrót
  • Biuro Usług Architektonicznych "PROFIL" Sp. z o.o.
Skład zespołu:
  • arch. Walenty Wróbel - gł. projektant  
  • arch. Piotr Buśko  
  • arch. Klaudia Rudzka - Buśko  
  • arch. Jacek Gajer  
  • arch. Tomasz Szulik  
  • Tomasz Zawitaj - stud. architektury WA Politechniki Śląskiej 
1. Projekt zagospodarowania terenu – koncepcja urbanistyczna

1.1. Założenia wynikające z warunków konkursu

Przewodnią ideą konkursu jest twórcze rozwiązanie problemu harmonijnego pogodzenia trzech odrębnych zagadnień funkcjonalno – przestrzennych tj.: prawidłowego wprowadzenia w obiektach nowych funkcji - z jednoczesnym równorzędnym zachowaniem form i treści związanych z martyrologią miejsca oraz uczytelnieniem i wyeksponowaniem wartości kulturowych historycznego układu zabudowy i zagospodarowania rejonu Wzgórza Zamkowego w Kielcach.
Idea ta znalazła odzwierciedlenie w opisanych poniżej wytycznych do projektu architektonicznego, które są realizowanie w niniejszym pracy konkursowej w następujący sposób:

a) uczytelnienie w maksymalnym stopniu historycznego układu zabudowy i urządzenia zespołu gospodarczego Pałacu Biskupiego

To założenie realizowane jest przede wszystkim przez:

• wyburzenie w całości, północnej pierzei zespołu budynków pochodzących z przełomu XIX/XX
• wprowadzenie (na części uprzednio zabudowanej powierzchni) nowej, o stonowanym (neutralnym) wyrazie architektonicznym, kubatury Pawilonu Recepcyjno - Komunikacyjnego. Stanowi ona, zdaniem autorów, dopuszczalne działanie architektoniczne w zabytkowej przestrzeni zespołu, stając się jednocześnie jego istotnym elementem funkcjonalnym.
• przywrócenie charakteru dawnego pasażu łączącego obecną ul. Zamkową z Parkiem Miejskim

b) uzyskanie prawidłowych rozwiązań funkcjonalnych przy założeniu zachowania w strukturze budynku oraz w terenie świadectwa funkcji i treści więziennych

To założenie realizowane jest przez:

• zachowanie świadectwa tych funkcji (również miejsc straceń ) we wszystkich obiektach zespołu, przede wszystkim jednak w obiekcie Muzeum Pamięci Narodowej, gdzie utrzymano charakter i tradycyjny sposób ekspozycji (chociaż w części obiektu nie przekreśla się możliwości ekspozycji związanych z rozwojem technik multimedialnych - dotyczy to zresztą wszystkich obiektów zespołu)

c) spełnienie wymogów stawianych budynkom użyteczności publicznej, w tym dostępu dla osób niepełnosprawnych i różnych grup wiekowych

To założenie realizowane jest m.in. przez:

• realizację nowego obiektu recepcyjno – komunikacyjnego, umożliwiającego dostęp do obiektu dla niepełnosprawnych osób oraz skomunikowanie wszystkich poziomów użytkowych Muzeum Pamięci Narodowej i Galerii Współczesnej Sztuki Użytkowej
• obniżenie posadzki na parterze w północnej części skrzydła Galerii Współczesnej Sztuki Użytkowej
• przebudowę budynku bramnego umożliwiającą osobom niepełnosprawnym pokonanie dużej różnicy terenu pomiędzy Parkiem Miejskim i dziedzińcem (pasażem) przed Galerią Współczesnej Sztuki Użytkowej

Plan zagospodarowania terenu przedstawiony zostało na otrzymanej w warunkach konkursu mapie zasadniczej w skali 1:500 w granicach objętych opracowaniem. Pokazano również bezpośrednie sąsiedztwo zespołu budynków objętych projektem. Plan obejmuje zatem:

• adaptowane budynki ( obiekty A, B i C ) zespołu gospodarczego Pałacu Biskupiego w układzie XVIII. wiecznym, po wyburzeniu całej pierzei północnej zespołu budynków powięziennych
• nowy pawilon recepcyjno - komunikacyjny od strony północnej dziedzińca (obiekt D)
• nowy budynek bramny od strony południowo-wschodniej (obiekt E)
• zagospodarowanie i urządzenie terenu w bezpośrednim sąsiedztwie w/w budynków

Założenie dziedzińca – to " szachownicowa" nawierzchnia z kamienia oraz urządzonych elementów zieleni i kamieni "świadków historii", stanowi ona jeden z zasadniczych elementów przestrzennych integrujących cały zespół budynków objętych opracowaniem, stwarza również duże możliwości aranżacji (ekspozycja, spotkania okolicznościowe, integracyjne i religijne , prezentacje multimedialne).
Pasaż na osi północ – południe wzdłuż budynku Galerii Współczesnej Sztuki Użytkowej, w swej południowej części wnika w budynek Galerii w formie podcieni.
W części północnej łączy się ze zrealizowaną nawierzchnią ul. Zamkowej z zachowaniem w posadzce śladu budynków zbudowanym XiX/XX (istniejących ponad 100 lat).
Obsługa komunikacyjne projektowanego obiektu od ul. Zamkowej

1.2 Uzbrojenie terenu

Na tym etapie nie projektowane – do części kosztowej przyjęto oszacowanie wskaźnikowe w granicach działki.
2. Koncepcja architektoniczna

2.1 Założenia funkcjonalne i związane z nim ingerencje w istniejącą substancje budowlaną

Muzeum Pamięci Narodowej

Przywrócenie gabarytów rzutu z XVIII wieku.
Piwnice – zasadniczo bez ingerencji (wyjątek to nowa klatka schodowa) , dobudowa przejścia (galerii) z części recepcyjno – komunikacyjnej.

W pomieszczeniach piwnic wystawa dotycząca historii obiektu gdy był wykorzystywany jako więzienie oraz okresu II wojny światowej, wykorzystująca dotychczasowe eksponaty i formy ich prezentacji. Zlokalizowano tu również pomieszczenia magazynowe.

Parter - w części pomieszczeń ingerencja w wewnętrzny układ pomieszczeń (związany z przyjętą formułą ekspozycji w szczególności wykorzystaniem technik multimedialnych i wizualizacyjnych), z pozostawieniem w posadzce dotychczasowego układu ścian. Pomieszczenia parteru przeznaczone na wystawę czasową z częścią biblioteczną oraz wystawę stałą (zgodnie z programem dołączonym do warunków konkursu)
Piętro – niewielka ingerencja w wewnętrzny układ pomieszczeń, które przeznaczone są pomieszczenia administracyjno - biurowe oraz niewielką salę wykładową.


Galeria Współczesnej Sztuki Użytkowej

Parter - ingerencja w wewnętrzny układ pomieszczeń (związany z przyjętą formułą ekspozycji), z pozostawieniem w posadzce parteru dotychczasowego układu ścian wewnętrznych lub pozostawieniem ich do poziomu + 50 cm ( służące m.in. za podia dla eksponatów ), wyrównanie poziomów posadzki na całym parterze, odsłonięcie więźby dachowej, nowa konstrukcja wsporcza dla antresoli w jednej z sal. Parter przeznaczony na dwie duże sale wystawowe
Piętro – ingerencja j.w.
Sprawdzony system ekspozycji dla tego typu obiektów ( proponowana idea ekspozycja innowacji w dziedzinie wzornictwa przemysłowego w małych wnętrzach więziennych na zasadzie "pozytywnego kontrastu" jest zdaniem autorów wielce dyskusyjna).
Charakter "powięzienny " obiektu realizowany przede wszystkim środkami wizualizacji multimedialnej
Wnikanie przestrzeni zewnętrznej pasażu ( podcienie ) w parter zachęcające do czynnego uczestnictwa w imprezach Galerii.


Warsztaty Rękodzieła Artystycznego

W zasadzie bez ingerencji. W tym obiekcie niemal w całości zachowane elementy będące "świadkami" funkcji więziennej. Pomieszczenia przewidziane na różne warsztaty rękodzieła artystycznego z niewielką salką ekspozycyjną (galerią) i niezbędnymi pomieszczeniami pomocniczymi.

Pawilon recepcyjno – komunikacyjny

Nowa obiekt jako czytelny element współczesnej architektury, dopuszczalnej zdaniem autorów, ingerencji w historyczny układ zabudowy i zachowaną formę budynków. Architektura transparentna, ze względu na charakter substancji budowlanej (lekka konstrukcja stalowo-aluminiowa, szkło), jej przezierność oraz przyjęte gabaryty zabudowy nie deformująca zabytkowego charakteru przestrzeni.
Łącznik komunikacyjny integrujący poszczególne obiektu projektowanego zespołu, umożliwiający jednocześnie pełną percepcję przez wszystkie przegrody zewnętrzne walorów otaczającej zabudowy, niezależnie od warunków atmosferycznych.

Tworzy bufor, "poczekalnię " dla większej ilości grup zwiedzających lub różnych grup wiekowych. W jednym z modułów konstrukcyjnych przewiduje się rozsuwane bramy umożliwiające, w razie potrzeby, przejazd na dziedziniec od ul. Zamkowej.

Budynek bramny

Architektura kształtowana podobnie jak obiekt D z rekonstrukcję zabytkowej bramy dawne wejście symbolizuje taras widokowy – część budynku wykorzystana komercyjnie (lokal gastronomiczny) otworzenie dawnego przejścia (połączenia), ze względu na duża wysokość do pokonania przyjęto rozwiązanie z zastosowaniem windy dla osób niepełnosprawnych.
RONET - Zbigniew Filipek Biuro: 32-020 Wieliczka, ul. Zacisze 16, NIP: 677-133-92-83,
Konto bankowe: BANK PEKAO SA 03 1240 1431 1111 0010 2980 4734, tel: 608 835 030,
e-mail: biuro.ronet@wp.pl, poczta@ronet.pl