Opracowanie koncepcji architektoniczno-urbanistycznej zabudowy zachodniej pierzei wraz z koncepcją zagospodarowania płyty Starego Rynku w Bydgoszczy.
I Nagroda

<<< powrót
  • GM Architekci Sp. z o.o.
Skład zespołu:
  • architektura  
  • - arch. Maciej Gajownik  
  • - arch. Szymon Muszyński  
  • - arch. Przemysław Gawęda  
  • - arch. Zbigniew Rąbalski  
  • - arch. Marcin Sajdak  
  • - arch. Dariusz Witucki  
  • - arch. Paweł Zarecki  
  • - arch. Joanna Jankisz-Stępak  
  • - arch. Agata Łuczaj  
  •  
  • wizualizacje  
  • - Tomasz Żarnowski  
  •  
  • http://www.gmarchitekci.com.pl 
Wprowadzenie:


Rynek każdego miasta to miejsce szczególne. W dziejach historii pełnił różne funkcje. Przywołując różne wspomnienia i zdarzenia, które niejednokrotnie miały znaczący wpływ na późniejsze dzieje całego miasta. Wyjątkowy kontekst tego miejsca skłania do refleksji, w jaki sposób traktować taką przestrzeń. Jak połączyć współczesne funkcje miastotwórcze i centrotwórcze z historyczną strukturą urbanistyczną.

Rynek Staromiejski w Bydgoszczy to dziś historyczna tkanka miejska wpisana w urbanistyczne ramy nowoczesnego miasta. Pragnieniem każdego architekta jest wykreowanie poprzez przyjęte rozwiązania architektonicznego w zastanym kontekście miejsca swoistego genius locci. Przyjaznego dla użytkowników, w którym mieszkańcy czuć będą się jak u siebie. Zamysłem zespołu projektowego było stworzenie koncepcji zagospodarowania płyty rynku wraz z ukształtowaniem jego zachodniej pierzei, łącząc w spójną całość kontekst historyczny oraz współczesne funkcje centrotwórcze tego miejsca.
Poniższe hasła i ich streszczenia ukazują sposób kształtowania przestrzeni rynku w nawiązaniu do konkretnych funkcji jakie naszym zdaniem rynek powinien pełnić.

Agora Bydgoska:
Przestrzeń wymiany poglądów i miejsce organizacji konkretnych przedstawień, wykładów, prelekcji i innych wydarzeń. Amfiteatralne ukształtowanie zagłębienia w płycie rynku, zlokalizowane bezpośrednio przed centralną częścią zachodniej pierzei pozwala na stworzenie dwustronnej trybuny podczas wydarzeń specjalnych, a na co dzień w okresie wiosna, lato, jesień pełnić będzie rolę kameralnych siedlisk, miejsce spotkań towarzyskich. Zagłębienie to łączy dwie podziemne części całej koncepcji, w których zlokalizowano muzeum martyrologii bydgoszczan zajmujące podziemia kościoła jezuickiego oraz stałą ekspozycję prezentującą historię Bydgoszczy (mieszczącą się w podziemiach XVI wiecznego ratusza).

Rynek czterech pór roku:
Na zbiegu osi ulicy Mostowej i osi wyznaczonej przez lokalizacje zburzonego kościoła jezuickiego, znajduje się wielofunkcyjna przestrzeń pozwalająca na realizację różnorodnych, funkcji w poszczególnych okresach roku. Przykłady zagospodarowania tej przestrzeni pokazano w relacji do poszczególnych pór roku.

Sceneria wiosenna:
Kilkudziesięciocentymetrowe zagłębienie w okresie wiosennego przebudzenia pełnić może w całej swojej zajętości rolę wystawy kwiatowej, czy też kwiatowego dywanu.

Sceneria letnia:
Wprowadzenie wody jednoznacznie kojarzącej się z ciepłem lata, a przez to stworzenie wodnego oczka z przestrzenią ekspozycyjną w środku w postaci płyt da poczucie orzeźwienia dla osób wypoczywających wokół, oraz korzystających z ogródków gastronomicznych okalających nieckę.

Sceneria jesienna:
To idealna pora roku na organizację koncertów i festynów sportowych z wykorzystaniem zaprojektowanej niecki.

Sceneria zimowa:
To okres organizowania ślizgawek na sztucznych lodowiskach. Zaprojektowane zagłębienie pełni wówczas rolę płyty lodowiska, gdzie w warstwach podziemnych płyty zaprojektowano instalację mroźną lodowiska a w podziemnych pomieszczeniach pod płytą przewidziano miejsce na stałe agregaty chłodnicze.

Senat Bydgoski:
Wielofunkcyjna sala rady miasta na 350 osób została zlokalizowana w centralnej części proponowanej koncepcji. Pozwala ona na organizowanie otwartych sesji rady miasta. Prawie całkowicie przeszklona pokazuje transparentność działań polityków i ich otwartość na problemy mieszkańców. Zaprojektowane pomosty widoczne na wyższych kondygnacjach tuż przy szklanej elewacji daje możliwość obsługi technicznej różnych nietypowych wydarzeń, oraz spojrzenie z góry na całą płytę rynku i salę. W projekcie uwzględniono możliwość udostępniania tych pomostów zwiedzającym budynek.

Lampiony Krwawej Niedzieli:
Chcąc w szczególny sposób uczcić pamięć ofiar zamordowanych podczas Krwawej Niedzieli na rynku w Bydgoszczy, zaprojektowano specjalne podłóżne lampy rozmieszczone w płycie rynku symbolizujące ciała poległych.

Przestrzeń demokratyczna:
Specjalne amfiteatralne ukształtowanie sali rady miasta pozwoliło stworzyć otwarcie widokowe na istniejącą elewację starego kolegium jezuickiego pełniącego obecnie funkcję ratusza. Stworzenie tego wyjątkowego korytarza z unoszącym się w górę podwieszanym sufitem integruje starą część ratusza z nowoprojektowanym założeniem, umożliwiając na jego dziedzińcu organizację oficjalnych powitań i innych ceremonii z udziałem dużej liczby oglądających.

Zabudowa kubaturowa zachodniej pierzei:


Struktura budynku stanowiącego odnowioną pierzeję, oraz nowe zagospodarowanie płyty rynku staromiejskiego w zamierzeniu autorskim stanowić ma odpowiedź na postawione w warunkach konkursu zadanie – stworzenia optymalnej koncepcji architektoniczno-urbanistycznej zabudowy zachodniej pierzei Starego Rynku.

Nowa forma zabudowy ustanowiona w linii historycznej pierzei poprzez zawoalowane nawiązania korespondować ma z zrównaną z ziemią w czasie wojny strukturą rynku. Wysokość i generalny podział zabudowy nawiązuje do podziałów ustanowionych przez historyczne kamienice oraz usytuowany w centralnej części gmach kościoła jezuickiego.

Odniesienie dla dominującej bryły kościoła stanowić ma, większa o kondygnację od pozostałej zabudowy, centralnie ( w śladzie fundamentów kościoła) usytuowana elewacja, 350-osobowej wielofunkcyjnej sali miejskiej, w której to widownia (np. utworzona przez posiedzenie Rady Miasta) skierowana jest w stronę przeszklonej elewacji za którą widoczny jest Stary Rynek. Z kolej widok z Rynku w stronę amfiteatralnie ukształtowanej sali wielofunkcyjnej i widocznej w niej widowni, stanowić ma swoisty rodzaj interakcji pomiędzy ogólnodostępną przestrzenią Rynku, a przestrzenią w której odbywają się np. obrady Rady Miasta. Dodatkowym elementem kształtującym centralną część budynku jest wyniesienie sali wielofunkcyjnej o jedną kondygnację, tak – aby parter centralnej części „otworzył się” na przestrzeń Rynku i jednocześnie stworzył kolejne wnętrze urbanistyczne tzw. „przestrzeń demokratyczną” utworzona na styku nowej zabudowy i obecnej siedziby Władz Miasta mieszczącej się w dawnym budynku kolegium jezuickiego. Kolejnym elementem kształtującym owa przestrzeń demokratyczną jest widoczna „od spodu” amfiteatralnie ukształtowana wielofunkcyjna sala miejska, która to stopniowo, w ramach wchodzenia do wnętrza, otwiera niejako przestrzeń i widok na budynek obecnego Magistratu.

Przestrzeń ta w parterze ustanawia jednocześnie podział na dwa budynki – IV kondygnacyjny budynek Magistratu (A), oraz mniejszy jeśli chodzi o powierzchnię, północny, III kondygnacyjny budynek Muzeum Okręgowego (B) oraz południowy,. Oba funkcjonalnie wydzielone budynki posiadają wejścia z wewnętrznej przestrzeni publicznej, która jednocześnie stanowić będzie reprezentacyjną strefę wejściową, powiązaną z Galerią Promocji Miasta w nowym budynku Magistratu jak i głównym holem wejściowym Muzeum Okręgowego.

Funkcjonalnie projektowany budynek dzieli się na trzy generalne strefy :
- budynek Magistratu (A).
- budynek Muzeum Okręgowego (B)
- podziemny budynek zlokalizowany wokół Agory powstały wokół podziemnych kubatur obiektów historycznych (C)

Budynek Magistratu ukształtowano w formie prostopadłościennej został od kondygnacji +1 do +3 rozcięty tworząc wewnętrzny dziedziniec . Szerokość rozcięcia oraz powstałe w jego wyniku skrzydła budynku proporcjami w elewacji nawiązują do historycznych podziałów kamienic stojących po południowej stronie kościoła jezuickiego. Natomiast parter nowego budynku Rady Miasta zajmujący całą przestrzeń południowego planu budynku w większości zajęty został przez Reprezentacyjną salę ekspozycyjną wraz z zapleczem technicznym, socjalnym i sanitarnym o powierzchni ok. 500 m2, powiązaną bezpośrednio z wewnętrznym dziedzińcem. Wyższe kondygnacje budynku mieszczą pomieszczenia zestawione wg programu konkursu.

Budynek Muzeum dostępny od strony wewnętrznego dziedzińca to prosta w formie bryła związana z budynkiem Magistratu podobnie potraktowana elewacją ukształtowaną przez pionowe elementy dodatkowej „skóry” budynku utworzonej przez elementy okładzin kamiennych nałożonych na strukturalna fasadę. Program muzeum wskazany w programie funkcjonalno-użytkowym konkursu został ukształtowany na trzech kondygnacjach nadziemnych budynku północnego oraz dodatkowo w kondygnacji podziemnej. Projekt zakłada iż możliwe będzie odtworzenie podziemnych kubatur nieistniejących obecnie budynków kościoła jezuitów oraz XVI wiecznego ratusza. Przypuszczalne położenie obu podziemnych części budynku zilustrowano na planszach projektu. W „odzyskanych” kubaturach budynków historycznych ulokowane zostaną odpowiednio – w budynku podziemi kościoła – muzeum martyrologii bydgoszczan uwzględniające wydarzenia z września 1939 r., - w budynku podziemi Ratusza swoje miejsce znalazła by stała ekspozycja prezentująca historię Bydgoszczy. Obie podziemne części budynku dostępne byłyby, niezależnie od budynków zlokalizowanych w pierzei, z zagłębionej w stosunku do płyty rynku Agory (amfiteatralnie ukształtowanej widowni będącej dodatkowym miejscem aktywności mieszkańców). Podziemne kubatury połączone zostałyby z kondygnacjami –1 budynków zlokalizowanych w pierzei w których mieściłyby się pomieszczenia pomocnicze, magazynowe, WC dostępne niezależnie od budynków Magistratu i Muzeum, pomieszczenia informatorium, księgarni etc.

W dwóch kondygnacjach podziemnych części południowej budynku zlokalizowano dwukondygnacyjna halę garażowa mieszczącą 76 MP dostępna poprzez rampę zjazdową dostępną od strony ul.Farnej.

Rozwiązania konstrukcyjne


Obiekt zaprojektowano w konstrukcji żelbetowej, słupowo - płytowej o podstawowym rozstawie siatki słupów ok. 7,5 x 7,5 metra z modyfikacjami i usztywnieniami w postaci ścian i trzonów klatek schodowych. Budowa ścian podziemnych w oparciu o technologię ścian szczelinowych – przy założeniu 2 kondygnacji garażu podziemnego) Płyty stropowe żelbetowe.

Rozwiązania instalacyjne
Obiekt wyposażony zostanie w instalacje - wody zimnej, wody ciepłej i cyrkulacji, kanalizacja sanitarnej, kanalizacja deszczowej, instalacja hydrantowej, instalacji tryskaczowej, centralne ogrzewanie i kurtyny powietrza, węzeł cieplny, instalacja wentylacji mechanicznej i klimatyzacji oraz klimatyzacji lokalnej, instalację wentylacji garażu podziemnego, instalacje elektryczne i teletechniczne (w tym sieć strukturalną)

Werdykt jury

Walory przestrzenne
Zaproponowano współczesne w języku architektury rozwiązanie nowej pierzei Rynku. Znalezienie motywu „ikony” w miejscu po kościele, w postaci demokratycznie otwartej na Rynek, sali Rady Miasta. Jednorodna architektura, spokojna, korespondująca z otoczeniem. Bardzo oryginalny pomysł kompozycji sali głównej o audytoryjnym profilu w miejscu dawnego kościoła połączonej przestrzennie, oraz symbolicznie z przestrzenią Rynku. Interesująco rozwiązane aspekty historyczne, oraz memoriale z wydobyciem i powiązaniem w poziomie piwnicy reliktów kościoła i dawnego ratusza pod płytą Rynku. Jest to twórcze rozwiązanie problematyki, scalające wszystkie relikty historyczne w jednej strefie, łącząc we wspólną przestrzeń funkcjonalną: nowy budynek, relikty historii i współczesną przestrzeń publiczną Rynku. Odniesienie do dominującej niegdyś bryły kościoła, stanowić ma większa o kondygnację od pozostałej zabudowy, centralnie (w śladzie fundamentów kościoła) usytuowana elewacja 350 osobowej, wielofunkcyjnej auli miejskiej. Widownia auli skierowana jest w stronę przeszklonej elewacji, za którą jest Rynek. Z kolei widok z Rynku w stronę amfiteatralnie ukształtowanej auli i widocznej w niej widowni, stanowić ma swoisty rodzaj interakcji pomiędzy przestrzenią Rynku a przestrzenią obrad Rady Miasta. Podniesiona o jedną kondygnację aula, otwiera się od spodu na przestrzeń obecnego ratusza i dziedziniec wewnętrzny. Całość bardzo interesująco rozwiązana architektonicznie, o dobrych proporcjach i detalach.

Walory użytkowe
Prawidłowo, funkcjonalnie i czytelnie w układzie rozwiązano powierzchnie użytkowe ratusza i muzeum. Dobrze wydobyto przestrzenie publiczne: salę promocji miasta, część historyczną muzeum w parterze. Układ funkcjonalny przemyślany kompleksowo, oraz w poszczególnych zespołach użytkowych. Zaakcentowana sala główna w miejscu dawnego kościoła jest obsługiwana funkcjonalnie z kilku poziomów. W strefie zagłębienia połączono bardzo atrakcyjnie: relikty kościoła, relikty ratusza, lokalizując ponadto muzeum martyrologii bydgoszczan zajmujące podziemia kościoła jezuickiego, oraz stałą ekspozycję prezentującą historię Bydgoszczy mieszczącą się w podziemiach XVI w. ratusza. Całość rozwiązano bardzo pomysłowo w formie dwustronnej trybuny do wydarzeń specjalnych, spotkań towarzyskich, kameralnych występów oraz przestrzeni „agory bydgoskiej”.

RONET - Zbigniew Filipek Biuro: 32-020 Wieliczka, ul. Zacisze 16, NIP: 677-133-92-83,
Konto bankowe: BANK PEKAO SA 03 1240 1431 1111 0010 2980 4734, tel: 608 835 030,
e-mail: biuro.ronet@wp.pl, poczta@ronet.pl